ترکش‌های جنگ روی برچسب قیمت‌ها؛ تورم کالاها از مرز ۱۱۳ درصد گذشت

به گزارش زومان، گزارش جدید بانک مرکزی، تصویری مهم از اقتصاد پساجنگ و آتش‌بس موقت ارائه می‌دهد. در اردیبهشت ۱۴۰۵، تورم ماهانه—یعنی سرعت افزایش قیمت‌ها در تنها یک ماه—به عدد نگران‌کننده ۸.۵ درصد رسید.

این آمار، دومین رکورد بزرگ از سال ۱۴۰۰ تا امروز است. پیش از این، تنها در خرداد ۱۴۰۱ تورم ۹.۵ درصدی را تجربه کرده بودیم که آن هم نتیجه حذف ارز ترجیحی و یک شوک ناگهانی بود. بنابراین اگر آن شوک را در نظر نگیریم، این بالاترین تورم ماهانه در ۵ سال گذشته بوده است. موتورهای این تورم، ترکیبی از جنگ و آسیب‌هایش، رشد نقدینگی—یعنی چاپ و تزریق بیش از حد پول به بازار— و اتفاقات ناشی از محاصره دریایی بوده است.

نگاهی به جزئیات نشان می‌دهد که فشار اصلی بر دوش کالاهاست. در دومین ماه سال، تورم ماهانه در بخش کالا به ۱۰ درصد رسید؛ در حالی که این رقم برای بخش خدمات ۶.۴ درصد بود. با این حال، وقتی به زیرشاخه‌ها نگاه می‌کنیم، بحران خود را واضح‌تر نشان می‌دهد.

تورم بهداشت و درمان با ثبت عدد ۲۳.۱ درصد تنها در یک ماه، بالاترین رشد قیمت را در میان تمام بخش‌ها داشت. در همین حال، هزینه اثاث و لوازم خانه نیز با تورم ۲۰ درصدی، یک رکورد بی‌سابقه را ثبت کرد.

یکی از عجیب‌ترین بخش‌های این آمار، وضعیت ارتباطات است. فروردین و اردیبهشت امسال با قطعی‌های طولانی‌مدت اینترنت گره خورده بودند. با این وجود، تورم بخش ارتباطات در فروردین به ۲۰.۶ درصد و در اردیبهشت به ۱۷.۴ درصد رسید. در مجموع، طی این دو ماه خاموشی، هزینه‌ها در این بخش حدود ۴۲ درصد رشد کردند. البته، این گرانی لزوماً به معنای گران شدن خدمات ارتباطی نیست؛ بلکه کاهش شدید واردات و رشد سرسام‌آور قیمت محصولات دیجیتالی نقش اصلی را در این جهش داشته‌اند.

ردپای آسیب‌های جنگ در جای‌جای این گزارش دیده می‌شود. محاصره دریایی و اختلال در واردات، تامین کالاهایی مانند دخانیات و اقلام بهداشت و درمان را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. از سوی دیگر، آسیب‌های زمان جنگ به زیرساخت‌هایی نظیر بخش فولاد، اثرات معناداری بر تولید و قیمت لوازم خانگی گذاشته است. این بحران به خودرو‌ها هم کشیده شده؛ به طوری که تورم ماهانه بخش حمل‌ونقل به ۱۹.۴ درصد رسید که بالاترین رکورد در ۱۲ ماه گذشته به شمار می‌رود.

در میان این توفان قیمتی، بخش مسکن رفتار متفاوتی نشان داده است. تورم ماهانه این بخش در اردیبهشت روی عدد ۳.۶ درصد ایستاد. اگرچه این رقم در مقایسه با ماه‌های گذشته کمی بالاتر آمده، اما همچنان فاصله بسیار زیادی با تورم‌های شدید سایر بخش‌ها دارد و رشد بسیار کمتری را تجربه کرده است.

برای درک عمق ماجرا، می‌شود به تورم نقطه به نقطه نگاه کنیم؛ شاخصی که نشان می‌دهد قیمت‌ها نسبت به پارسال چقدر گران شده‌اند. در اردیبهشت امسال، تورم کل کشور به رقم بی‌سابقه ۷۷.۲ درصد رسید که از ابتدای سال ۱۴۰۰ تاکنون بالاترین سطح را دارد. در این میان، تورم نقطه به نقطه کالاها با ثبت عدد ۱۱۳.۸ درصد، رکورد این بازه زمانی را شکست. در نقطه مقابل، تورم بخش خدمات همچنان عقب مانده و در مرز ۴۲.۵ درصد متوقف شده است. بار اصلی گرانی‌ که در حال حاضر حس می‌کنیم در هنگام خرید کالا، بسیار بیشتر از خرید خدمات است.