پیش بینی تورم آخر سال: رکوردشکنی سی‌ساله در شب عید ۱۴۰۵

تقریباً یک ماه مانده به پایان سال، پیش‌بینی‌ها از سطح تورم اسفند تصویر روشنی از قدرت خرید شب عید ارائه می‌دهد.

بر اساس گزارشی رسمی که زومان به نسخه‌ای از آن دست یافته، برآورد مشترک سه نهاد اقتصادی نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه در اسفند به ۵۳.۸ درصد خواهد رسید.

این عدد به زبان ساده یعنی اگر اسفند سال گذشته برای یک سبد مشخص از کالاها و خدمات شب عید یک میلیون تومان هزینه می‌کردید، امسال برای همان سبد باید حدود یک میلیون و پانصد و سی و هشت هزار تومان بپردازید.

برای اینکه بدانیم در پایان سال با چه سطحی از تورم روبرو خواهیم بود، نهادهای رسمی یک پیش‌بینی مشترک ارائه کرده‌اند. ارزیابی سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی و موسسه عالی پژوهش در مدیریت و برنامه‌ریزی نشان می‌دهد که تورم نقطه‌به‌نقطه در اسفند ماه به ۵۳.۸ درصد خواهد رسید. اما این عدد به زبان ساده یعنی چه؟ یعنی اگر شما اسفند سال گذشته برای یک سبد مشخص از کالاها و خدمات شب عید یک میلیون تومان هزینه می‌کردید، امسال برای خرید همان سبد باید حدود یک میلیون و پانصد و سی و هشت هزار تومان بپردازید. این یک تصویر کلی از جهش قیمت‌ها در یک نقطه از زمان است.

این پیش‌بینی ۵۳.۸ درصدی یک شرط مهم دارد. برای رسیدن به این عدد، لازم است که نرخ تورم ماهانه در دو ماه پایانی سال، یعنی بهمن و اسفند، به طور متوسط حدود ۲.۲ درصد باشد. شاید با خودتان بگویید ۲.۲ درصد در ماه که عدد بالایی است! حق با شماست، اما وقتی به ده ماه گذشته نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که مردم به طور میانگین تورم ماهانه ۴ درصدی را تجربه کرده‌اند. پس این ۲.۲ درصد در واقع یک جور «کاهش سرعت» در مسیر گرانی است، نه توقف آن. اگر این سناریو که احتمال وقوع بالایی هم دارد، محقق شود، تورم کل سال در کانال ۴۷ درصد قرار می‌گیرد و با عدد نهایی ۴۷.۸ درصد بسته خواهد شد.

حالا این عدد ۴۷.۸ درصد را کجا بگذاریم؟ آیا عدد بزرگی است؟ برای درک ابعاد آن، باید یک سفر کوتاه به تاریخ اقتصاد ایران داشته باشیم. بررسی داده‌های تاریخی نشان می‌دهد که تورم نزدیک به ۴۸ درصد، بالاترین نرخ تورم سالانه در سه دهه گذشته خواهد بود. آخرین باری که کشور چنین سطحی از گرانی را تجربه کرد، به سال ۱۳۷۴ بازمی‌شود که تورم سالانه به ۴۹ درصد رسیده بود. در واقع، ما در آستانه ثبت دومین تورم سنگین سی سال اخیر هستیم؛ رکوردی که معنای آن برای همه ما یک چیز است: کاهش شدید قدرت خرید در بزنگاه مهمی چون شب سال نو.

در اقتصادی با تورم نزدیک به ۵۰ درصد، شب عید دیگر فقط فصل خرید نیست؛ فصل محاسبه است. محاسبه اینکه کدام هزینه را می‌توان حذف کرد، کدام کالا را کوچک‌تر خرید و کدام برنامه را به سال بعد موکول کرد.

شما برای مدیریت هزینه‌های عید امسال چه برنامه‌ای دارید؟