سریالهای ترکی در بحران؛ لرزه تورم بر صنعت تولید فیلم ترکیه
جرقهای از نور و هیجان، شلوغی پایانه اتوبوسرانی اسنلر استانبول را میشکند. دوربینها روشناند و آکین آکیناوزو، ستاره تلویزیون ترکیه، میان ازدحام مسافران جلوی لنز میرود. اما پشت این صحنه پرزرقوبرق، صنعت سریالسازی ترکیه با بحرانی خاموش دستوپنجه نرم میکند: تورم و جهش هزینهها.
تورم؛ وقتی ساخت سریال گرانتر از اروپا میشود
به گزارش زومان به نقل از فایننشال تایمز، سریالهای ترکیهای یا «دیزیها» سالهاست به ماشین پولسازی و قدرت نرم این کشور تبدیل شدهاند؛ محصولاتی که در حدود ۱۷۰ کشور دیده میشوند و صدها میلیون دلار ارزآوری دارند. اما حالا تورم بالا، این مدل موفق را تهدید میکند.
نرخ تورم ترکیه که در سال ۲۰۲۲ به ۸۵ درصد رسیده بود، اکنون حدود ۳۰ درصد است؛ رقمی که هنوز هم برای صنعتی پرهزینه مثل تلویزیون، ویرانگر محسوب میشود. نتیجه مستقیم این تورم، افزایش سرسامآور هزینه تولید است؛ بهطوری که بنا به گفته فعالان صنعت، هزینه ساخت سریال در ترکیه حتی از کشورهایی مثل اسپانیا هم بالاتر رفته است.
اوزجان آلتونکایا، عضو اتاق بازرگانی استانبول، هشدار میدهد که این شرایط مستقیماً صادرات سریالها را نشانه گرفته و مزیت رقابتی ترکیه را تضعیف کرده است.
هزینه دلاری، درآمد لیرهای؛ فشار مضاعف بر تهیهکنندگان
مشکل فقط تورم داخلی نیست. افزایش «نرخ واقعی ارز»—یعنی جلو زدن تورم از کاهش ارزش لیر—باعث شده هزینههای دلاری و یورویی تولید بهشدت بالا برود. دستمزد بازیگران، تجهیزات، لوکیشن و خدمات فنی، همگی گرانتر شدهاند.
یکی از مدیران رسانهای اروپایی میگوید پس از آنکه هزینه تولید هر ساعت سریال به بیش از ۲۴۰ هزار دلار رسید، ناچار شد فعالیتش را در ترکیه متوقف کند. او میگوید: «این صنعت بینقص و خلاق است، اما تورم، اکنون آن را تهدید میکند.»
در مقابل، درآمدهای تبلیغاتی که به لیر دریافت میشوند، زیر فشار تورم ارزش خود را از دست دادهاند. امروز این درآمدها بهسختی نیمی از هزینه تولید هر قسمت را پوشش میدهند. نتیجه روشن است: پروژههای کمتر، ریسکگریزی بیشتر و حذف سریالهایی که سریع موفق نمیشوند.
چرخه معیوب؛ از کاهش تولید تا تهدید آینده دیزیها
مدل تلویزیون ترکیه بر رقابت شدید بنا شده است؛ هر شب چندین سریال تازه، و حذف بیرحمانه آثار کممخاطب. اما تورم این چرخه را معیوب کرده است. بورهان گون، مشاور صنعت، میگوید وقتی تولید زیاد نباشد، امکان آزمون ایدهها و استعدادهای تازه از بین میرود و همه به فرمولهای تکراری پناه میبرند.
در چنین شرایطی، پیشفروش خارجی به شرط آغاز هر پروژه تبدیل شده؛ آن هم در بازاری که با رشد تولیدات نمایشی در خاورمیانه، آمریکای لاتین و حتی کرهجنوبی، رقابتیتر از همیشه است.
با وجود موفقیتهای جهانی، جوایز بینالمللی و گشودن بازارهای جدیدی مثل روسیه یا همکاری با عربستان، یک واقعیت پابرجاست: اگر تورم مهار نشود، صنعت سریالسازی ترکیه—یکی از نمادهای فرهنگی و اقتصادی این کشور—بیش از هر دشمنی، از هزینههای افسارگسیخته ضربه خواهد خورد.
حالا با توجه به تورم های بالای 40 درصدی در ایران به نظر شما صنعت فیلمسازی در ایران تا چه حد تحت تاثیر این اتفاق قرار گرفته است؟