تهرانی ها! اگر امسال می خواستید خانه بسازید، احتمالا هزینهای را متحمل شدید که حتی فکرش را هم نمیکردید انقدر بالا باشد. آن هم در بهار امسال که به هر حال در اثر خرابیهای جنگ عدهای مجبور به بازسازی بودند. البته بخشی را دولت متقبل شده درست ولی به هرحال آن هزینههای باقی مانده خودش رشدی چشمگیر داشته اند.
به گزارش زومان، شاخص تورم نهادههای ساختمانی (معیار سنجش تغییرات قیمت سبد مشخصی از مصالح و خدمات پایه برای احداث بنا) به بالاترین سطح خود از ابتدای دهه ۹۰ رسیده است.
موتورهای محرک تورم؛ از لولهکشی تا اسکلت آهنی
واکاوی دادههای تورم نهادههای ساختمانی مرکز آمار که به تازگی منتشر شده، نشان میدهد که دوبرابر شدن هزینههای ساخت، محصول رشد هموزن تمامی مصالح نیست. بار اصلی این تورم بر دوش سه گروه مشخص قرار دارد:
- گروه تاسیسات مکانیکی و انواع عایق حرارتی با ثبت سهم ۲۸.۱ درصدی، بزرگترین بازیگر در افزایش هزینه تمامشده ساختمان در پایتخت بوده است
- پس از آن، گروه آهنآلات، میلگرد، پروفیل و درب و پنجره با سهم ۲۴.۳ درصدی در رده دوم ایستاده
- و گروه تاسیسات برقی سهمی ۱۹.۷ درصدی از کل تورم ثبت شده را به خود اختصاص داده است.
در مقابل، گروههایی مانند شیشه با ۱.۱ درصد، نقاشی ساختمان با ۰.۷ درصد و شیرآلات بهداشتی با ۰.۲ درصد، کمترین نقش را در رشد شاخص کل داشتهاند. تجمیع ارقام بالا به معنای آن است که تنها سه بخش پایه در ساختوساز (تاسیسات و اسکلت فلزی)، به تنهایی مسئول بیش از ۷۲ درصد از کل جهش هزینههای ساخت مسکن در تهران بودهاند. یعنی این سه بخش مهمترین متهمان رکوردزنی افزایش هزینههای ساخت و ساز در بهار امسال را داشتهاند، چرا که ضریب اهمیت آنها بالاتر بوده و همزمان افزایش قیمت قابل توجهی را ثبت کردهاند.
رکوردداران گرانی؛ پرواز قیمت چوب و تاسیسات
بررسی مجزای هر گروه کالایی، ابعاد دیگری از این تغییرات قیمتی را نمایان میکند. در شاخص تورم نقطه به نقطه (معیار مقایسه قیمت یک کالا در یک مقطع زمانی با مقطع مشابه در سال گذشته)، گروه «چوب» با ثبت عدد ۲۰۸.۹ درصد در صدر قرار دارد. این یعنی قیمت این نهاده در یک سال گذشته بیش از سه برابر شده است.
پس از چوب، گروه «تاسیسات مکانیکی و انواع عایق حرارتی» با تورم ۱۸۹.۶ درصدی و «نقاشی ساختمان» با رشد ۱۸۰.۵ درصدی ایستادهاند. «تاسیسات برقی» و «شیرآلات بهداشتی» نیز به ترتیب با تورم ۱۶۵.۷ و ۱۱۴.۶ درصد، رکوردهای تاریخی خود را شکستهاند. ترکیب این دادهها ثابت میکند که بخش تاسیسات (مکانیکی و برقی)، هم در تورم ذاتی خود و هم در اثرگذاری بر سبد کلی هزینهها، لنگرگاه اصلی تورم ساختوساز در بهار امسال است.
معمای متری ۲۰۰ میلیون تومان
این جریان در بازار مصالح، همزمان با تحولات عمیقی در بازار محصول نهایی رخ داده است. بر اساس آمارهای پلتفرم «دیوار»، میانگین قیمت عرضه مسکن در تهران نسبت به سال گذشته تقریبا دو برابر شده و از مرز ۲۰۰ میلیون تومان به ازای هر متر مربع عبور کرده است.
این همزمانی، یک پرسش اقتصادی را پیش میکشد: آیا رشد هزینههای ساخت باعث افزایش قیمت مسکن شده، یا جهش قیمت مسکن، مصالح را گران کرده است؟ گروهی از تحلیلگران معتقدند قیمت مسکن، تابعی از تغییر تقاضای بازار است و با بالا رفتن قیمت محصول نهایی، حاشیه سود سازندگان افزایش یافته و در نتیجه قیمت نهادههای ساختمانی نیز در پاسخ به این تقاضا بالا رفته است. در مقابل، نظریه فشار هزینه مطرح است؛ به این معنا که شوک قیمتی در زنجیره تامین مصالح و رشد هزینههای تولید، سازنده را مجبور به افزایش قیمت فروش میکند. بازار مسکن تهران نشان میدهد که این دو متغیر مستقل عمل نمیکنند؛ رشد هزینههای ساخت و پرش قیمت نهایی، در یک چرخه درهمتنیده یکدیگر را تغذیه کرده و سطح عمومی قیمتها را در نهایت جابهجا میکنند.