رکود عمیق در معاملات مسکن تهران

بازار مسکن تهران این روزها دو تصویر هم‌زمان نشان می‌دهد: افت شدید معاملات و افزایش صدور پروانه‌های ساختمانی. نرگس رزبان، مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی، از ثبت حدود ۲ هزار معامله خرید و فروش در ماه گذشته در شهر تهران خبر داده و این عدد را نشانه‌ای از کاهش ۸۰ درصدی معاملات مسکن دانسته است. در کنار این رکود معاملاتی، آمارهای تازه از صدور پروانه‌های ساختمانی و سرمایه‌گذاری ساختمانی تصویر دیگری را پیش می‌کشند.

به‌گزارش باشگاه‌خبرنگاران جوان، رزبان با اشاره به آخرین وضعیت بازار مسکن و شاخص‌های ساخت‌وساز گفته است که در سال ۱۴۰۳ پس از ۱۱ سال، تعداد پروانه‌های ساختمانی صادرشده در کشور از ۵۳۴ هزار فقره عبور کرده است. او توضیح داده که تا سال ۱۳۹۷ آمار و اطلاعات بازار مسکن از طریق سامانه‌های موجود به بانک مرکزی و مرکز آمار ایران ارائه و از سوی این دو نهاد منتشر می‌شد، اما اکنون اطلاعات آماری سامانه «خودنویس» به صورت آفلاین در اختیار این دو مرجع قرار می‌گیرد.

رزبان گفته است که به دلیل رکودی که در سال‌های اخیر بر بازار معاملات مسکن حاکم بوده، تعداد معاملات ثبت‌شده در سطح پایینی قرار داشته است. او از ثبت حدود ۲ هزار معامله خرید و فروش مسکن در شهر تهران در اردیبهشت‌ماه امسال در سامانه خودنویس خبر داده؛ رقمی که به گفته او فاصله قابل توجهی با شرایط عادی بازار دارد.

او توضیح داده است که در شرایط معمول، تعداد معاملات ماهانه مسکن در تهران باید بیش از ۱۰ تا ۱۲ هزار فقره باشد. با این حال، آمار فعلی ادامه رکود در بخش معاملات را نشان می‌دهد. رزبان یادآور شده که بخشی از معاملات در سامانه‌های دیگر ثبت می‌شود و آمار تجمیعی آنها هنوز در دسترس نیست.

رزبان در بخش دیگری از اظهاراتش به تولید مسکن در کشور اشاره کرده و گفته است که در سال ۱۴۰۳، رکورد ۱۱ سال گذشته در صدور پروانه‌های ساختمانی شکسته شد. بر اساس این اظهارات، بیش از ۵۳۴ هزار فقره پروانه ساختمانی در کشور صادر شده و این عملکرد، از نگاه او، قابل توجه است.

او بخشی از این رشد را به اجرای طرح‌های حمایتی مسکن نسبت داده است؛ طرح‌هایی که در قالب آنها پروانه‌های ساختمانی متعددی صادر شد و به افزایش آمار ساخت‌وساز کمک کرد.

مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی درباره سال ۱۴۰۴ گفته است که آمار این سال تاکنون تا پایان ۹ ماهه منتشر شده است. بر اساس توضیحات او، در سه‌ماهه سوم سال ۱۴۰۴ شهر تهران رشد چشمگیری در صدور پروانه‌های ساختمانی ثبت کرده؛ تعداد پروانه‌ها از حدود ۱۳ هزار فقره به بیش از ۲۵ هزار فقره رسیده و این تغییر معادل رشد حدود ۹۵ درصدی است.

به گفته رزبان، مجموع پروانه‌های ساختمانی صادرشده در ۹ ماهه سال ۱۴۰۴ در شهر تهران به نزدیک ۵۰ هزار فقره رسیده است.

رزبان درباره وضعیت سرمایه‌گذاری در بخش ساختمان نیز گفته است که تهران در سال ۱۴۰۳ در این حوزه پیشتاز بوده است. به گفته او، رشد سرمایه‌گذاری ساختمانی در تهران به حدود ۲۱ درصد رسیده، در حالی که این شاخص در مجموع مناطق شهری کشور حدود ۴.۹ درصد ثبت شده است.

او توضیح داده که آمار سرمایه‌گذاری بانک مرکزی شامل سه بخش پروژه‌های شروع‌شده، نیمه‌تمام و تکمیل‌شده است و مجموع این بخش‌ها به عنوان سرمایه‌گذاری ساختمانی محاسبه می‌شود. رزبان افزوده که در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴ نیز سرمایه‌گذاری ساختمانی در تهران بیش از ۳ درصد رشد مثبت داشته، اما این شاخص در مجموع مناطق شهری کشور منفی ۱.۸ درصد ثبت شده است.

رزبان با اشاره به عقب‌ماندگی چندساله تهران در حوزه سرمایه‌گذاری و صدور پروانه ساختمانی نسبت به سایر مناطق شهری کشور گفته است که طی پنج تا شش سال گذشته، تهران در این شاخص‌ها عملکردی ضعیف‌تر از میانگین کشور داشته، اما به نظر می‌رسد در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ بخشی از این عقب‌ماندگی جبران شده است.

او در عین حال تأکید کرده که رونق در بخش مسکن صرفاً به افزایش قیمت‌ها یا صدور پروانه ساختمانی محدود نمی‌شود. به گفته او، زمانی می‌توان از رونق واقعی سخن گفت که خلق ارزش افزوده و تولید واقعی در این بخش شکل بگیرد و متغیرهای حقیقی اقتصاد مسکن به حرکت درآیند.

رزبان تصریح کرده است که افزایش صدور پروانه‌های ساختمانی به طور طبیعی با فاصله زمانی به ساخت‌وساز منجر می‌شود، اما آمارهای موجود نشان می‌دهد فعالیت‌ها و تحرکات در حوزه ساخت‌وساز نسبت به گذشته فعال‌تر شده و نشانه‌هایی از بهبود روند تولید مسکن قابل مشاهده است.

نظر شما درباره رکود معاملات و رشد ساخت‌وساز در تهران چیست؟