ایالات متحده تهدید کرده که محاصره دریایی «نامحدود» بنادر ایران را ادامه میدهد و همزمان میخواهد با اعمال تدابیر تازه، ایران را از نظر اقتصادی منزویتر کند؛ آن هم در شرایطی که گفتوگوهای آتشبس میان دو کشور همچنان در بنبست مانده است.
الجزیره گزارش میدهد که برخلاف ادعای دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا درباره «کنترل کامل» بر تنگه هرمز، طی هفته جاری تنها شمار اندکی از کشتیها توانستهاند از این آبراه کلیدی عبور کنند؛ مسیری که در اوایل مارس و کمی پس از آغاز جنگ به دست ایران مسدود شد.
همزمان، حساب کاربری نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس روز چهارشنبه در ایکس به این اظهارات واکنش نشان داد و نوشت:
ادعاها و پستهای تکراری مقامهای آمریکایی درباره باز نبودن تنگه هرمز، واقعیت را تغییر نمیدهد و تنگه هرمز همچنان بسته است و تا زمانی که شروط ایران پذیرفته نشود، بازگشایی نخواهد شد.
دولت ترامپ میگوید میتواند با جابهجا کردن ناوها، فشار دریایی را حفظ کند. پیت هگست وزیر جنگ آمریکا روز پنجشنبه در جریان سفر به پاناما به خبرنگاران گفت که نیروی دریایی آمریکا میتواند حضور خود را در منطقه «بهطور نامحدود» برای اجرای محاصره بنادر ایران نگه دارد.
او توضیح داد: «بهطور نامحدود میتوانیم چنین محاصرهای را حفظ کنیم، چون ناوها را جایگزین میکنیم، همانطور که انجام دادهایم و به این کار ادامه میدهیم».
اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا هم ادعا کرد که واشنگتن تدابیر اقتصادی تازهای را برای فشار بر ایران اعمال خواهد کرد.
او در گفتوگویی با نیوزمکس در روز پنجشنبه مدعی شد که ترکیبی از انزوای اقتصادی بیسابقه و ادامه محاصره دریایی در راه است.
نگرانیها فقط به ایران محدود نمانده و حالا وضعیت ناو هواپیمابر یو اس اس آبراهام لینکلن نیز زیر ذرهبین قرار گرفته است؛ ناوی که عملیات امنیت دریایی و محاصره در اطراف تنگه هرمز را هدایت میکند.
بر پایه گزارش دو رسانه نظامی آمریکایی به نقل از خانوادههای نظامیان مستقر بر عرشه این ناو، روحیه و وضعیت سلامت روان این نیروها رو به وخامت گذاشته و مواردی از تمایل به خودکشی نیز در میان آنان مشاهده شده است. همچنین نشریه نیوی تایمز در گفتوگویی مستقیم با همسر یکی از ملوانان به نام آنابل لوما گزارش داد که شوهر وی در اوج افسردگی شدید قصد داشته است خود را به دریا بیندازد.
همین موضوع واکنش سریع قانونگذاران آمریکایی را در پی داشت. ریچارد بلومنتال سناتور دموکرات در نامهای به پیت هگست خاطرنشان کرد که ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن از زمان اعزام در نوامبر سال گذشته از سندیگوی کالیفرنیا به همراه بیش از ۵۰۰۰ ملوان و تفنگدار دریایی، اکنون نزدیک به هفت ماه است که بهطور پیوسته در دریا حضور دارد؛ دورهای بیسابقه که رکورد طولانیترین ماموریت یک ناو هواپیمابر آمریکایی بدون توقف در بندر را شکسته است.
او با ابراز نگرانی از گزارشهای مرتبط با افت سلامت روان کارکنان، کمبود اقلام اساسی، آلودگی آب، افزایش حوادث ایمنی و اختلال در تحویل بستههای پستیِ ارسالی از سوی خانوادهها، تأکید کرد که این موارد نیازمند رسیدگی فوری است.
قانونگذاران کالیفرنیا به رهبری مایک لوین هم از هگست و هانگ کائو سرپرست وزارت نیروی دریایی درباره وضعیت ناو پاسخ خواستهاند.
هگست گزارشهای مربوط به بدتر شدن شرایط روی آبراهام لینکلن را رد کرده و آنها را «کاملا تحریف شده» خوانده است.
با این حال، چند رسانه گزارش دادند که هفت نفر از پرسنل نیروی دریایی آمریکا در جریان یک درگیری روی این ناو کشته و چند نفر زخمی شدهاند.
فرماندهی مرکزی آمریکا روز جمعه در ایکس این ادعا را نادرست خواند و نوشت که گزارش تمایل به خودکشی از سوی ملوانان هم غلط بوده است.
پرسش اصلی حالا این است که آیا نیروی دریایی آمریکا واقعا میتواند برای مدت طولانی چنین وضعیتی را تحمل کند یا نه؟
دولت ترامپ میگوید برای کاهش فشار بر نیروهای خود، ناوها را بهنوبت جابهجا خواهد کرد و گزارش شده که ناو هواپیمابر یو اس اس جورج واشینگتن که اکنون در اقیانوس آرام است، حرکت به سوی خاورمیانه را آغاز کرده است.
با این حال، کارشناسان میگویند ناوهایی که در خلیج مستقر شدهاند، از پیش هم مدت زیادی بدون استراحت در منطقه ماندهاند.
هارلن اولمن افسر ارشد بازنشسته نیروی دریایی تأکید کرده که ناو آبراهام لینکلن به دلیل پیچیدگیهای فنی به نگهداری منظم در بندر نیاز دارد.
او در گفتوگو با الجزیره با اشاره به اینکه شناورها برای حفظ کارایی فناوریهای مدرن خود در بلندمدت باید در خشکی پشتیبانی شوند، توضیح داد:
کشتیها همواره به تعمیر و نگهداری نیاز دارند، بهویژه شناورهای بسیار پیچیدهای نظیر ناوهای هستهای مجهز به سامانههای تسلیحاتی پیشرفته؛ چرا که پارهای از اقدامات فنی را نمیتوان در حال حرکت انجام داد.
پیش از این نیز ترامپ، با وجود رد گزارشهای مربوط به کمبود مهمات دفاعی در آمریکا، اعمال فشار اقتصادی بر تهران را به گزینه نظامی ترجیح داده بود.
فشارهای فزاینده ناشی از محاصره آمریکا، صادرات نفت خام را به عنوان اصلیترین منبع درآمد تهران را بهشدت تحت تاثیر قرار داده است.
ناظران میگویند از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ترامپ چندین بار پیش از آنکه در آخرین لحظه عقبنشینی کند، تهران را به اقدام نظامی تهدید کرده است. افزون بر این، کنترل ایران بر تنگه هرمز ابزار مهمی برای اعمال فشار به شمار میآید.
کارشناسان میگویند ایران بارها گفته است تا زمانی که محاصره دریایی آمریکا برداشته نشود، تحریمها لغو نشود و داراییهایش آزاد نشود، این آبراه حیاتی را باز نخواهد کرد.