سپردن پرونده چین به قالیباف
به گزارش زومان، سمتی که اگرچه در ساختار رسمی دولت تعریف ندارد، اما در عمل مهمترین کانال ارتباطی تهران و پکن محسوب میشود؛ آن هم در دورهای که چین به مهمترین شریک اقتصادی ایران تبدیل شده است و احتمالا پیوند سیاسی دو کشور نیز پس از جنگ محکمتر خواهد شد.
علی لاریجانی طی سالهای گذشته یکی از چهرههای کلیدی در توسعه روابط ایران و چین بود. او نهتنها در مذاکرات مرتبط با توافق ۲۵ ساله ایران و چین نقش داشت، بلکه بارها به پکن سفر کرد و بهعنوان نماینده رهبری، کانال ارتباطی مستقیمی با مقامهای چینی داشت. خبرگزاری رویترز در زمان امضای توافق ۲۵ ساله ایران و چین در سال ۲۰۲۱ گزارش داده بود که لاریجانی در دیدار با مقامهای چینی نقش فعالی ایفا کرده است.
حالا با شهادت لاریجانی، به نظر میرسد این ماموریت در دوره رهبری جدید به قالیباف واگذار میشود؛ چهرهای که در ماههای اخیر نقش او در سیاست خارجی و مذاکرات منطقهای پررنگتر از گذشته شده است.
لاریجانی طی سالهای اخیر بیشتر در نقش یک چهره امنیتی-دیپلماتیک عمل میکرد؛ فردی که هم در پرونده هستهای تجربه داشت و هم برای چین، چهرهای آشنا و قابل پیشبینی بود. در مقابل، قالیباف بیشتر بهعنوان یک مدیر اجرایی و چهره نزدیک به بدنه نظامی و اقتصادی شناخته میشود.
اهمیت این تغییر زمانی بیشتر میشود که آن را کنار سفر هفته گذشته عباس عراقچی به چین قرار دهیم؛ سفری که نشان داد پکن همچنان یکی از مهمترین تکیهگاههای سیاست خارجی ایران در شرایط پرتنش فعلی است.
در چنین فضایی، سپردن پرونده چین به قالیباف را میتوان تلاشی برای ایجاد یک کانال هماهنگتر میان سیاست خارجی، نهادهای امنیتی و مراکز اصلی قدرت در ایران دانست.
علی لاریجانی زمانی مسئولیت پیگیری روابط ویژه با چین را برعهده داشت که در موقعیت اجرایی مهم دیگری حضور نداشت و بیشتر در نقش یک فرستاده سیاسی-امنیتی عمل میکرد. اما محمدباقر قالیباف این مسئولیت را در شرایطی میگیرد که همچنان رئیس مجلس است و همزمان در یکی از مهمترین پروندههای سیاسی و امنیتی کشور نیز نقش پررنگی دارد.
همین هم باعث شده برخی تحلیلگران این انتخاب را صرفاً یک تغییر تشریفاتی ندانند. از نگاه آنها، سپردن پرونده چین به فردی که هم در رأس قوه مقننه قرار دارد و هم به حلقه تصمیمگیریهای کلان نزدیک است، نشان میدهد تهران قصد دارد رابطه با پکن را جدیتر، متمرکزتر و در سطحی بالاتر از گذشته دنبال کند.