انفجارها در کاراکاس؛ گزارش‌ها از قطع برق نزدیک پایگاه نظامی خبر می‌دهند

بامداد شنبه، پایتخت ونزوئلا شاهد رویدادی کم‌سابقه بود. گزارش‌ها از شنیده‌شدن چندین انفجار، پرواز هواپیماها در ارتفاع پایین و مشاهده ستون‌های دود در کاراکاس حکایت دارد؛ اتفاقی که هم‌زمان با تشدید تنش‌ها میان واشنگتن و دولت نیکلاس مادورو رخ داده است.

خبرنگار الجزیره از شنیده‌شدن صدای انفجار و برخاستن دود در بخش‌هایی از شهر خبر داده و رویترز نیز به نقل از شاهدان اعلام کرده است که در ساعات اولیه بامداد شنبه به وقت محلی، صداهای مهیبی در کاراکاس شنیده می‌شد. خبرگزاری آسوشیتدپرس از دست‌کم هفت انفجار و شنیده‌شدن صدای هواپیماهای کم‌ارتفاع گزارش داده است.

هم‌زمان، منابع خبری می‌گویند بخش جنوبی کاراکاس، در نزدیکی یک پایگاه بزرگ نظامی، با قطع برق مواجه شده؛ موضوعی که به گمانه‌زنی‌ها درباره ماهیت نظامی این رویداد دامن زده است.

به گفته لوسیا نیومن، خبرنگار الجزیره که از سانتیاگو در شیلی گزارش می‌دهد و به منابع خود استناد کرده، انفجارها در نزدیکی یا اطراف پایگاه «فورتونا»—اصلی‌ترین پایگاه نظامی در کاراکاس—رخ داده است.

او در توضیح این حادثه گفته است: «فورتونا یک پایگاه نظامی کلیدی در آنجاست. گزارش شده که مجموعه‌ای از انفجارها در سراسر منطقه شنیده شده و پس از آن برق قطع شده است.»

این خبرنگار الجزیره افزوده است که این گمانه وجود دارد که ایالات متحده به‌نحوی با این حادثه مرتبط باشد، اما در عین حال تأکید کرده: «هنوز نمی‌دانیم این انفجار چگونه رخ داده است. همچنین این احتمال وجود دارد که این یک اقدام خرابکارانه داخلی از سوی عناصری در ارتش باشد که در تلاش برای کنار زدن رئیس‌جمهور نیکلاس مادورو هستند.»

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، طی هفته‌های گذشته بارها از احتمال حملات زمینی علیه ونزوئلا سخن گفته بود. او روز دوشنبه اعلام کرد که ایالات متحده یک اسکله مورد استفاده قایق‌های مظنون به قاچاق مواد مخدر ونزوئلا را هدف قرار داده و نابود کرده است؛ هرچند مشخص نکرد این اقدام عملیات نظامی بوده یا توسط سازمان سیا انجام شده و تنها به این نکته بسنده کرد که حمله «در امتداد ساحل» رخ داده است.

اگر این حمله تأیید شود، می‌تواند نخستین حمله زمینی شناخته‌شده آمریکا به خاک ونزوئلا تلقی شود؛ نقطه‌ای که بحران دیرینه میان دو کشور را وارد مرحله‌ای تازه می‌کند.

نیکلاس مادورو فعلا سکوت کرده است. او با این حال، در مصاحبه‌ای که پنجشنبه پخش شد، اعلام کرد ونزوئلا آماده همکاری و مذاکره با واشنگتن برای مقابله با قاچاق مواد مخدر است؛ موضعی که در تضاد ظاهری با فضای امنیتی و انفجارهای گزارش‌شده در کاراکاس قرار دارد.

مادورو در عین حال بار دیگر آمریکا را متهم کرده که با تحریم‌ها و فشار نظامی، به‌دنبال سرنگونی دولت او و دسترسی به ذخایر عظیم نفتی ونزوئلاست. او گفته اگر موضوع نفت است، کاراکاس آماده جذب سرمایه‌گذاری آمریکاست؛ مشابه همکاری محدود فعلی با شرکت شورون.

دولت آمریکا در ماه‌های اخیر فشار بر ونزوئلا را افزایش داده؛ از تحریم‌های جدید و توقیف نفتکش‌های حامل نفت ونزوئلا گرفته تا محدودسازی غیررسمی حریم هوایی این کشور. هم‌زمان، نیروهای آمریکایی از ماه سپتامبر تاکنون ده‌ها حمله به قایق‌ها در دریای کارائیب و شرق اقیانوس آرام انجام داده‌اند؛ حملاتی که واشنگتن آن‌ها را بخشی از مبارزه با قاچاق مواد مخدر می‌داند، اما تاکنون مدرک مستقلی درباره ماهیت این اهداف ارائه نشده است.

بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی ارتش آمریکا، این کارزار دریایی دست‌کم ۱۰۷ کشته در بیش از ۳۰ حمله بر جای گذاشته؛ آماری که پرسش‌های جدی درباره ابعاد حقوقی و پیامدهای منطقه‌ای این اقدامات ایجاد کرده است.

انفجارهای بامداد شنبه در کاراکاس، صرف‌نظر از منشأ دقیق آن‌ها، یک پیام روشن دارد: بحران ونزوئلا و آمریکا دیگر صرفاً در سطح تحریم و جنگ لفظی باقی نمانده است. حتی اگر واشنگتن حمله مستقیم زمینی را تأیید نکند، تداوم عملیات‌های محدود و مبهم می‌تواند به‌تدریج مرز میان «فشار» و «درگیری نظامی» را از میان بردارد؛ مسیری که تبعات آن نه فقط برای ونزوئلا، بلکه برای بازار انرژی و امنیت منطقه کارائیب نیز قابل‌چشم‌پوشی نخواهد بود.