با تشدید ناترازی گاز ناشی از خسارات جنگ، مسئولان از لزوم کاهش ۱۰ درصدی مصرف خانگی و احتمال قطع گاز در سطح شهرها خبر میدهند.
زمستان هنوز از راه نرسیده، اما هشدارها درباره وضعیت گاز کشور جدیتر شده است. خسارت واردشده به تأسیسات تولید گاز در جریان جنگ، در کنار ناترازی سالهای گذشته، شرایطی ایجاد کرده که مقامهای دولتی از احتمال قطع گاز شهرها سخن میگویند و رئیس مجلس نیز خواستار یک بسیج ملی برای کاهش مصرف شده است.
به گزارش زومان، محمدباقر قالیباف در نشست علنی امروز با اشاره به وضعیت تأمین گاز کشور اعلام کرد که عبور از زمستان پیشرو به کاهش دستکم ۱۰ درصدی مصرف گاز نیاز دارد.
او خواستار مشارکت مردم در یک برنامه ملی صرفهجویی شد و تأکید کرد که خانوارها باید از منافع اقتصادی کاهش مصرف نیز سهم داشته باشند.
بر اساس پیشنهاد قالیباف، مردم نباید صرفاً به صرفهجویی دعوت شوند، بلکه باید در سود حاصل از آن شریک باشند.
به گفته او، سازوکار گواهیهای صرفهجویی در برنامه هفتم پیشرفت پیشبینی شده و باید شرایطی فراهم شود که درآمد حاصل از کاهش مصرف، مستقیماً به حساب بانکی افراد واریز شود.
اما در سوی دیگر، هشدارهای دولت لحن جدیتری دارد. حمید پورمحمدی رئیس سازمان برنامه و بودجه با اشاره به ناترازی گاز و خسارتهای جنگ اخیر گفته که کشور زمستان سردی پیش رو دارد و اگر مصرف کاهش نیابد، ممکن است برخی استانها در تأمین گاز با مشکل مواجه شوند.
او هشدار داده که خانوارهای خارج از الگوی مصرف با جریمه روبهرو خواهند شد.
با این حال، مهمترین بخش اظهارات پورمحمدی به احتمال قطع گسترده گاز مربوط میشود. به گفته او، اگر فشار شبکه کاهش پیدا کند، ممکن است گاز یک شهر قطع شود؛ نه صرفاً یک یا دو واحد مسکونی.
این هشدار نشان میدهد که نگرانی دولت فقط افزایش مصرف خانگی نیست، بلکه حفظ فشار و پایداری شبکه گازرسانی در روزهای اوج سرما نیز به مسئلهای جدی تبدیل شده است.
جنگ چقدر به کمبود گاز زمستان اضافه کرد؟
سعید توکلی مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران پیشتر اعلام کرده بود که کشور در روزهای اوج مصرف زمستان معمولاً با ناترازی روزانه ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون مترمکعب گاز مواجه است.
با این حال، حمله به چهار پالایشگاه گازی در ۲۷ اسفند سال گذشته، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت روزانه فرآورش گاز را نیز از مدار خارج کرد.
به گفته توکلی، با انجام تعمیرات و اقدامات جبرانی، حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت دوباره به مدار بازگشته، اما همچنان حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت ازدسترفته جبران نشده است.
اگر این کسری اضافه با ناترازی معمول زمستان جمع شود، شکاف احتمالی عرضه و تقاضا در روزهای اوج مصرف میتواند به حدود ۳۳۰ تا ۳۸۰ میلیون مترمکعب در روز برسد؛ رقمی که در بالاترین سطح، معادل تقریباً سه برابر مصرف روزانه گاز استان تهران در یکی از روزهای اوج زمستان گذشته است.
زمستان امسال چه تفاوتی دارد؟
در سالهای گذشته، یکی از راههای مدیریت کمبود گاز، محدودکردن تحویل سوخت به صنایع و نیروگاهها برای حفظ گازرسانی خانگی بود. اما امسال با توجه به شرایط اقتصادی و ضرورت حفظ تولید، دولت تلاش دارد فشار کمتری به بخش صنعت وارد شود؛ موضوعی که اهمیت مدیریت مصرف خانگی را دوچندان میکند.
در چنین شرایطی، سخنان قالیباف و پورمحمدی دو روی یک سیاست را نشان میدهد: تشویق خانوارهای کممصرف از طریق پرداخت منافع صرفهجویی و جریمه کسانی که الگوی مصرف را رعایت نمیکنند.
با این حال، موفقیت این برنامه به میزان واقعی کاهش مصرف، سرعت بازگشت تأسیسات آسیبدیده به مدار تولید و شدت سرمای زمستان بستگی دارد. هنوز نیز مشخص نیست مشوقهای مالی مورد اشاره قالیباف با چه جزئیات و از چه زمانی برای خانوارها اجرایی خواهد شد.