بنزین دوباره به یکی از سختترین تصمیمهای دولت تبدیل شده؛ یک طرف میگوید مصرف را با سهمیه مدیریت کنیم، طرف دیگر میگوید قیمت چهارمی بگذاریم تا مصرف و قاچاق کنترل شود.
به گزارش زومان، در هفتههای گذشته دو نگاه جدیتر از بقیه روی میز بوده است.
یک نگاه میگوید فعلاً سراغ قیمت نرویم. اول ببینیم کشور چقدر بنزین تولید میکند، همان مقدار را سهمیهبندی کنیم و اجازه ندهیم کمبود سوخت، دولت را مجبور به واردات سنگین کند. در ذیل این نگاه سازمان بهینهسازی مصرف انرژی هم دنبال این بود تا بنزین سرانه را به دست هر ایرانی برساند.
نگاه دوم میگوید این روش جواب بلندمدت نمیدهد. باید سهمیهها را اصلاح کرد و برای مصرف بیشتر، یک نرخ جدید گذاشت؛ همان چیزی که این روزها از آن با عنوان «نرخ چهارم» یاد میشود.
کرمان تبدیل به آزمایشگاه بنزین شد
دولت برای اینکه این بحث فقط روی کاغذ نماند، مدل جدید سهمیهبندی را در کرمان امتحان کرد.
در این مدل، هر خودرو سه سهمیه داشت: ۶۰ لیتر با قیمت ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با قیمت ۳۰۰۰ تومان و ۴۰ لیتر با قیمت ۵۰۰۰ تومان. یعنی در مجموع ۱۵۰ لیتر بنزین یارانهای و نیمهیارانهای روی کارت شخصی خودرو قرار گرفت.
همزمان، استفاده از کارت اضطراری جایگاهها محدود شد و سهمیه بنزین ۵۰۰۰ تومانی مستقیماً روی کارتهای شخصی قرار گرفت. این مدل بعد از کرمان در دیگر استانهای سیستان و بلوچستان و هرمزگان هم تست شد.
گزارشهای منتشرشده از اجرای این طرح در کرمان، از کاهش مصرف و کاهش صفها حکایت داشت. عباس پازوکی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر معاون اول رئیسجمهور، از کاهش حدود ۱۲ درصدی مصرف و صرفهجویی ۲۷ میلیون لیتر در یک ماه سخن گفته است.
نرخ چهارم به واقعیت نزدیک شد
حالا پیگیریها نشان میدهد که دولت به تصمیم نرخ چهارم نزدیک شده است.
شنیدهها میگوید یک سناریو که در محافل تصمیمگیری مطرح شده، این است که بعد از سهمیههای فعلی، نرخ چهارم بهصورت تدریجی و پلهای بالا برود؛ یعنی بهجای یک شوک ناگهانی، قیمت مصرف بالاتر آرامآرام افزایش پیدا کند.
عددهایی مثل ۲۵ هزار تومان در این بحث مطرح شدهاند، اما فعلاً تصمیم رسمی درباره این عدد وجود ندارد.
اتفاقاً تجربه اخیر کرمان نشان داد که حتی رفتن مستقیم به سمت قیمت بسیار بالا هم به این سادگی نیست. قرار بود بنزین خارج از سهمیه با قیمت تمامشده پالایشگاهی، یعنی ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان عرضه شود؛ اما این طرح خیلی زود متوقف شد و اعلام شد که نیاز به بررسی بیشتر دارد.