به گزارش زومان نبرد برای کنترل تنگهی هرمز به کانون جنگ ایران تبدیل شده و طی چند ماه گذشته هم ایران و هم آمریکا مدعی برتری بودهاند. با این حال، سیانان مدعی است که شواهد فعلی تصویر روشنتری نشان میدهد و حاکی از آن است که نیروی دریایی آمریکا با گشتزنی در تنگه در تلاش برای پیشروی است.
طبق گزارش سیانان، «کپلر» که حرکت کشتیها را با استفاده از فرستندهها و دادههای ماهوارهای رصد میکند، اعلام کرد که بیش از هشتاد درصد از عبور مایعات در دو هفتهی گذشته از تنگهی هرمز یا از مسیر عمان انجام شدهاند؛ مسیری دریایی که سازمان ملل آن را مجاز دانسته و ایران بهشدت با آن مخالف است، یا بهصورت «تاریک» ثبت شدهاند و بهاحتمال زیاد همان مسیر عمان را پیمودهاند.
این شبکه مدعی است که ایران با اعلام اینکه تنگه تحت کنترل خودش قرار دارد، به دهها کشتیای حمله کرده که تلاش داشتند از آبراه از طریق ساحل شمالی عمان عبور کنند. با وجود این خطر، بیشتر کشتیها در روزهای اخیر ترجیح دادهاند خواستههای ایران را نادیده بگیرند و با اتکای به وعدهی حفاظت از سوی نیروهای دریایی آمریکا از تنگه هرمز عبور کنند.
چرخش ناگهانی ترافیک از مسیر عمان
در ادامه سیانان نوشته است که این وضعیت در تضاد کامل با یک ماه پیش قرار دارد؛ زمانی که «کپلر» تقریبا هیچ ترافیک کشتیرانیای را از مسیر عمان مشاهده نمیکرد. این شبکه معتقد است که کاهش شدید تردد در مسیر ترجیحی ایران، مانع از آن شده که ایران مانند بهار، عوارض عبور برای کشتیها از تنگه دریافت کند.
پایان یافتن یادداشت تفاهم میان آمریکا و ایران در همین هفته، از نظر تئوری به ایران اجازه میدهد دوباره دریافت عوارض را آغاز کند، اما طبق ارزیابی «کپلر»، نشانهای از آن دیده نمیشود.
دن پیکرینگ بنیانگذار و مدیر ارشد سرمایهگذاری در «پیکرینگ انرژی پارتنرز»، گفت:
درخواست ایران برای دریافت عوارض چیزی است که اکثر فعالان خاورمیانه نمیخواهند انجام دهند و انجام ندادهاند. بنابراین فعلا مسیر عمان از منظر آنها منطقیترین گزینه است.
اندی لیپو رئیس «لیپو اویل اَسوشیتس» گفت که کویت، عربستان سعودی و امارات متحدهی عربی، نفتکشهای بسیار بزرگ حمل نفت خام را برای خروج از خلیج فارس از طریق تنگهی هرمز اجاره کردهاند و سپس نفت را بیرون از منطقهی خطر در خلیج عمان به کشتیهای مشتریان منتقل میکنند.
خاموشی فرستندهها؛ پناهگرفتن کشتیها در تاریکی
برای فرار از حملات، این کشتیها فرستندههای خود را خاموش کردهاند و گاهی هفتهها در همین وضعیت ماندهاند. چنین ترافیک تاریکی ظاهرا از چشم برخی خدمات ردیابی داده، از جمله «کپلر»، هم پنهان مانده است. هرچند بعضی از این عبورها را میتوان با ماهواره تشخیص داد اما رهگیری آنها با روشهای سنتی دشوارتر است.
در مقابل، سیانان میگوید که آمریکا با حضور نظامی قابلتوجه در آب، بر همهی کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند اشراف دارد و ارقام بسیار بالاتری را برای حملونقل نفت گزارش کرده که از برآوردهای سنتی پیشین فراتر میرود.
کریس رایت وزیر انرژی آمریکا، هفتهی گذشته گفت مجموع عبور نفت از تنگه هرمز و مسیرهای تغییر یافته اطراف آبراه، در طول یک هفته حدود پانزده میلیون بشکه در روز بوده؛ رقمی که به میانگین بیست میلیون بشکهای پیش از جنگ نزدیکتر است.
این موضوع باعث شد دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا اعلام کند ایالات متحده «کنترل کامل بر تنگه» دارد؛ ادعایی که او در طول این درگیری بارها تکرار کرده و محل تردید بوده است. طبق گزارش این شبکه ادامهی حملات ایران و پایینماندن جریان نفت نسبت به سطح پیش از جنگ نشان میدهد آمریکا کنترل کامل تنگهی هرمز را در اختیار ندارد، اما ایران هم چنین وضعیتی ندارد.
پیکرینگ گفت:
اگر هدف آنها این است که “مسئول” باشند، باید بگویم که آنها از ابتدا هرگز کنترل کاملی نداشتند. به نظر میرسد هدف آنها بازدارندگی است تا تأیید شوند که کنترل را در دست دارند. فکر میکنم آنها همچنان در حال بازدارندگی هستند.
سیانان معتقد است که اگر نفتکشها واقعا به اندازهای که آمریکا ادعا میکند از تنگه عبور میکنند، بازدارندگی و کنترل ایران بر تنگهی هرمز نسبت به یک یا دو ماه پیش کمتر شده است.
آنطور که در پایان این گزارش آمده پیچیدگی ماجرا با گفتوگوهای عمان و ایران برای بازگرداندن آزادی ناوبری در تنگه هرمز، بدون حضور آمریکا، بیشتر شده؛ گفتوگوهایی که به مذاق ترامپ خوش نیامده است. هنوز روشن نیست این رایزنیها چه اثری بر جریان نفت یا کنترل این آبراه خواهند گذاشت.