به گزارش زومان، بازار نفت وارد مرحلهای شده که در آن، دو روایت کاملا متفاوت همزمان بر قیمتها سایه انداختهاند. از یک سو، نشانهها از رشد کندتر تقاضا خبر میدهند و از سوی دیگر، برآوردها از کاهش عرضه جهانی و تشدید کمبود حکایت دارند. نتیجه، بازاری است که نه با کمبود مطلق، نه با وفور کامل تعریف میشود، بلکه میان این دو قطب سرگردان مانده است.
طبق گزارش رویترز، تازهترین ارزیابیهای اوپک و آژانس بینالمللی انرژی این شکاف را آشکارتر کردهاند. اوپک در چهارمین ماه پیاپی پیشبینی رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را کاهش داده و اکنون انتظار دارد مصرف جهانی تنها ۵۸۰ هزار بشکه در روز افزایش یابد. برآورد ماه ژوئیه برای همین دوره ۷۸۰ هزار بشکه در روز بود. در سوی دیگر، آژانس بینالمللی انرژی چشمانداز بدبینانهتری ترسیم کرده و اساسا رشد تقاضا را برای سال جاری منتفی دانسته و متوسط مصرف جهانی نفت در سال ۲۰۲۵ را ۱.۶ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح قبلی برآورد کرده است.
تقاضا عقب نشست
کاهشهای پیاپی اوپک پیام روشنی به بازار میدهد. چشمانداز مصرف جهانی ضعیفتر از چیزی شده که چند ماه قبل تصور میشد. فشار اقتصادهای بزرگ، نرخهای بالای انرژی و احتیاط مصرفکنندگان، همگی در این مسیر نقش دارند. وقتی رشد تقاضا از ۷۸۰ هزار بشکه در روز به ۵۸۰ هزار بشکه در روز تنزل پیدا میکند، معاملهگران ناچار میشوند فرضهای خود را درباره توازن بازار بازنویسی کنند.
موضع آژانس بینالمللی انرژی حتی سختگیرانهتر است. برآورد این نهاد نشان میدهد روند مصرف در سطحی قرار گرفته که رشد سالانه را عملا از بین میبرد. چنین تغییری فقط یک اصلاح آماری نیست، بلکه نشانهای از تردید در سرعت بازگشت اقتصاد جهانی به الگوی مصرف پرشتابتر محسوب میشود.
عرضه هم همزمان فشردهتر شد
با وجود افت تقاضا، سمت عرضه تصویر متفاوتی ارائه میکند. آژانس بینالمللی انرژی برآورد خود از کاهش عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را به ۴.۳ میلیون بشکه در روز رسانده است. بر پایه همین محاسبه، عرضه جهانی به حدود ۱۰۲ میلیون بشکه در روز میرسد و کسری بازار نیز به حدود ۱.۲۷ میلیون بشکه در روز افزایش پیدا میکند. چنین رقمی نشان میدهد حتی در شرایطی که مصرف تضعیف شده، بازار هنوز با تنگنای عرضه روبهرو مانده است.
همین جا تناقض اصلی شکل میگیرد. کاهش تقاضا معمولا باید فشار نزولی بر قیمتها ایجاد کند، اما افت عرضه میتواند اثر معکوس بگذارد و کف قیمت را بالا نگه دارد. به همین دلیل، بازار نفت دیگر فقط به یک متغیر واکنش نشان نمیدهد. هر داده تازه باید همزمان از دو زاویه خوانده شود و همین موضوع تصمیمگیری را برای معاملهگران دشوارتر کرده است.
واکنش بازار به سمت نیمه خالی رفت
در معاملات پنجشنبه، نگاه بازار بیشتر به سمت ضعف تقاضا متمایل شد. قیمت نفت در مقاطعی بیش از ۳ درصد افت کرد و برنت به محدوده ۸۷ دلار در هر بشکه رسید. عامل دوم هم فشار نزولی را تقویت کرد. ذخایر نفت خام آمریکا در یک هفته ۱۷.۴ میلیون بشکه افزایش یافت؛ بزرگترین رشد هفتگی از ژانویه ۲۰۲۳. چنین جهشی معمولا بهعنوان نشانهای از کندتر شدن جذب نفت در بازار تلقی میشود و به معاملهگران هشدار میدهد که توازن کوتاهمدت شکنندهتر از قبل شده است.
در این شرایط، مسئله اصلی فقط وجود یا نبود نفت کافی نیست. پرسش مهمتر به توان مصرف در قیمتهای فعلی مربوط میشود. اگر هزینه انرژی برای خریداران بالا بماند، حتی عرضهی محدود هم لزوما به جهش پایدار قیمت منجر نمیشود. از آن طرف، هر نشانهای از کمبود بیشتر در عرضه میتواند دوباره کف بازار را بالا بکشد. همین کشمکش، محدودهای را میسازد که قیمت نفت در ماههای آینده ناچار است در آن مسیر پیدا کند.
فعلا کفه فشار تقاضا سنگینتر به نظر میرسد، اما سمت عرضه همچنان اجازه نمیدهد بازار بهسادگی به سمت افت عمیقتر حرکت کند. نتیجه، بازاری است که سیگنالهای متناقض را همزمان دریافت میکند و برای یافتن تعادل تازه، به دادههای بعدی چشم دوخته است.
شما کدام عامل را تعیینکنندهتر میدانید؛ افت تقاضا یا کمبود عرضه؟