امارات متحده عربی در دو ماه گذشته بیش از هر تولیدکننده دیگری نفت را از تنگهی هرمز عبور داده و به بازارهای جهانی فرستاده است؛ اقدامی که برای بازارهایی که از یک بحران تاریخی انرژی آسیب دیدهاند، نوعی ضربهگیر مهم ایجاد کرده است.
بهگزارش بلومبرگ، ابرنفتکش تانکرز با محمولههای اماراتی روز سهشنبه پس از آنکه فرستنده موقعیت خود را در اواخر ژوئیه خاموش کرد، در خلیج عمان دیده شد و نفت خام شرکت ملی نفت ابوظبی را حمل میکرد. به گفتهی کلپر، این کشتی یکی از دهها خروج مشابه از خلیج فارس بوده است، زیرا تولیدکنندهی دولتی امارات یک کارزار بازاریابی تازه را آغاز کرده است. رصد کشتیها در پایگاههای دادهی رهگیری تنها سرنخهایی از این تجارت به دست میدهد، اما با توجه به عبورهای پنهان، رقم واقعی احتمالا بالاتر است.
به گفتهی معاملهگرانی که با موضوع آشنایی دارند و بهدلیل نداشتن مجوز گفتوگو بهصورت عمومی نخواستند نامشان فاش شود، از آغاز ژوئن، ادنوک بیش از صد و سی میلیون بشکه نفت را در قالب هفت مناقصهی بیسابقه فروخته است. این مقدار معادل بیش از یک ماه تقاضای نفت در ژاپن، سومین مصرفکنندهی بزرگ آسیاست. راهحلهایی مانند الگوی ادنوک برای محدود کردن زیانهای ناشی از درگیری حیاتی بودهاند و به مهار بازار نفت کمک کردهاند، آن هم در شرایطی که پیشبینیها از کمبودهای شدیدتر و جهشهای قیمتی بزرگتر حکایت داشت. شاخص جهانی برنت روز پنجشنبه حدود ٧٩ دلار برای هر بشکه معامله میشد.
جریانهای نفت امارات با استفاده از خدمات شاتل بهبود یافت
امارات چنان در رساندن نفت خود به بیرون از خلیج فارس موفق بوده که ورتکسا، یک شرکت خصوصی تحلیل داده و هوش تجاری در بازار انرژی، برآورد میکند این کشور در ژوئن و ژوئیه تنها تولیدکننده خاورمیانه بوده که به سطح پیش از جنگ در صادرات دریابرد رسیده است. بیشتر این بشکهها راهی پالایشگاههای آسیایی شدهاند، از جمله در ژاپن و چین. این دستاورد حتی پس از آن بهدست آمد که ایالات متحده ماه گذشته کارزار بمباران علیه ایران را تشدید کرد و جمهوری اسلامی نیز به چند کشتی دیگر در اطراف تنگه هرمز حمله کرد. به گفتهی افراد آشنا با موضوع، عبور پنهان نفتکشها از خلیج فارس برای رساندن بار به شناورهای منتظر بیرون از هرمز، پس از آن حملات دوباره شتاب گرفته است.
تحلیلگران و معاملهگران میگویند اگر توافقی جامع برای بازگشایی تنگه هرمز شکل بگیرد، حجم نفت خارجشده از خلیج فارس احتمالا افزایش مییابد، اما ماهیت رفتوبرگشتی مذاکرات در ماههای اخیر باعث شده است انتظار برود جابهجایی محمولهها در شکلی از همین الگو ادامه پیدا کند. سخنگوی ادنوک گفت سیاست شرکت بر عدم اظهارنظر دربارهی موقعیت، جابهجایی یا مسیر حرکت شناورها استوار است.
جون گو، تحلیلگر ارشد بازار نفت در اسپارتا کامودیتیز، گفت:
محمولههای ادنوک به تثبیت عرضه به آسیا کمک کرده است. پالایشگاههای این منطقه نمیتوانند بهآسانی نفت خام ترش متوسطی را که معمولاً در خاورمیانه تولید میشود جایگزین کنند، و این موضوع باعث میشود هر میزان نفتی که از خلیج فارس خارج میشود، بسیار حیاتی باشد.
امارات فقط نفت را با موفقیت جابهجا نکرده و توانسته گاز طبیعی مایع حیاتی را هم به مشتریان جهانی برساند. یک نفتکش الانجی ادنوک که با بار گاز طبیعی مایع حرکت میکرد، اخیرا پس از خاموش کردن فرستندهی خود در داخل خلیج فارس، نزدیک هند دیده شد.
امارات برای ممکن کردن این مسیر جایگزین، هزینهی سنگینی در لجستیک کرده و نفتکشها را با نرخهای گزاف خریده تا بهوسیلهی آنها رفتوبرگشتهای جسورانه از هرمز انجام دهد. عراق و کویت نیز توانستهاند بخشی از محمولههای خود را بیرون ببرند، اما حجم آنها کمتر بوده است.
وقتی نفتکشهای حامل نفت خام امارات هرمز را ترک میکنند، محموله معمولا در خلیج عمان به کشتی دیگری منتقل میشود و سپس برای خریداران سراسر جهان صادر میشود. گاهی این فرایند بهدلیل افزایش خصومتها در منطقه با تاخیر روبهرو شده است. امارات همچنین از یک خط لوله که سراسر کشور را طی میکند بهره گرفته تا بشکههای بیشتری را بدون عبور از هرمز بیرون بفرستد. ادنوک از موقعیت مسلط خود نهایت استفاده را برده است؛ وقتی معاملهگران ماه گذشته پیشنهادهای خرید نفت خام را پایینتر از شاخص منطقهای نفت دوبی ثبت کردند، زیرا قیمتهای جهانی افت کرده بود، شرکت به برخی از آنها گفت به جای آن در مناقصه شرکت کنند:
مناقصه نفت: ادنوک حدود ۸ تا ۱۰ میلیون بشکه نفت خام در ششمین مناقصه فروخت.
عربستان سعودی نیز در جریان جنگ توانسته حجم بالایی از نفت خام خود را از مسیر خط لوله به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل کند و با دور زدن هرمز به صادرات ادامه دهد. با اینهمه، به گفتهی خاویر تانگ، تحلیلگر ارشد بازار در ورتکسا، تهدیدها و حملات اخیر حوثیها این تجارت را مختل کرده و احتمالا پالایشگاهها را بیش از پیش به سمت تکیه بر امارات برای تامین بشکهها سوق میدهد.
شما فکر میکنید این مسیرهای جایگزین تا چه زمانی دوام میآورند؟