به گزارش زومان، همزمان با تشدید درگیریها میان ایران و آمریکا و انسداد دوباره تنگه هرمز، این پرسش دوباره مطرح است که آیا این بار شاهد اختلال سنگین در بازار انرژی و صعود قیمتها خواهیم بود؟
بلومبرگ در ویدئویی با نگاهی به وقایع اخیر میگوید که ساختار سنتی بازار نفت دیگر مانند گذشته نیست و آنچه پیشتر باعث جهشهای ویرانگر میشد، امروز با چالشهای جدیدی روبروست.
به گفته بلومبرگ، جهان نگران بود که مختل شدن تنگه هرمز در جنگ ایران، قیمت نفت را به سطوح بیسابقهای برساند؛ اما بدترین سناریو رخ نداد و دلایل آن شاید نشانهای از تغییر مسیر جریانهای انرژی باشد.
پخش از رسانه
اما مسیر جریانهای اخیر که تغییر کرد و بلومبرگ به آن اشاره میکند چیست؟
گزارش بانک توسعه آسیایی نشان میدهد که در دهههای گذشته، بازار نفت تا حد زیادی به تصمیمات گروهی محدود متکی بود، اما امروز تولیدکنندگان غیراوپک مانند آمریکا، برزیل، روسیه و کانادا سهم بیشتری در تأمین نیاز جهانی دارند و میتوانند در زمان بروز اختلال، به سرعت تولید خود را افزایش دهند.
همزمان، وابستگی اقتصادهای جهان به نفت خام نیز تغییر کرده؛ شدت مصرف نفت در اقتصاد جهانی طی پنج دهه اخیر بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته که دلیل آن گسترش بخشهای خدماتمحور، بهبود بهرهوری سوخت خودروها و ادغام انرژیهای جایگزین در تولید برق است.
در این میان، واکنش زنجیره تأمین نیز نقشی کلیدی داشت؛ فارغ از آن که برخی کشورها در طول این مدت همچنان صادرات نفت خود را از تنگه هرمز و با خاموش کردن رادارهای موقعیتیاب انجام دادند.
برخی تولیدکنندگان خلیج فارس نیز سراغ مسیرهای جایگزین رفتند؛ عربستان سعودی صادرات از پایانههای دریای سرخ را افزایش داد و امارات نیز از طریق فجیره صادرات را از سر گرفت.
در سطح بینالمللی نیز آزادسازی هماهنگ ذخایر راهبردی نفت از سوی آژانس بینالمللی انرژی، فشار کمبود عرضه را مهار کرد.
چین نیز به عنوان بزرگترین واردکننده نفت جهان، با گسترش خودروهای برقی و شبکه ریلی پرسرعت، رشد تقاضای خود را کنترل کرد و با تکیه بر ذخایر عظیم داخلی، به ثبات بازار کمک کرد.
اگرچه این بحران آسیبپذیری گلوگاههای حملونقل دریایی را آشکار کرد، اما توان اقتصادهای بزرگ برای سازگاری سریع با شرایط را نیز به اثبات رساند.
با این حال، تداوم این وضعیت همچنان چالشی جدی است. از ماه مارس تا مه، موجودیهای جهانی نفت حدود ۳۳۰ میلیون بشکه کاهش یافته و ذخیرهسازیهای شناور نیز از اوج پیش از بحران فاصله گرفته است.
تحلیلگران هشدار میدهند که اگر این اختلال طولانی شود، ذخایر موجود ممکن است دیگر برای مهار نوسانات قیمتی کافی نباشد و انعطافپذیری فعلی بازار با آزمونی دشوارتر روبرو شود.