بلومبرگ: ایران شاید در هرمز فراتر از حد برود

خاویر بلاس، ستون‌نویس انرژی و کالاهای اساسی در بلومبرگ اوپینیون و از تحلیلگران شناخته‌شده بازار جهانی نفت، در یادداشتی نوشته است ایران در بحران تنگه هرمز توانسته دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، را در موقعیت دشواری قرار دهد؛ با این حال، ادامه تکیه بر همین اهرم ممکن است در بلندمدت به کاهش اهمیت راهبردی این آبراه برای تهران بینجامد.

به‌گزارش زومان، بلاس در آغاز یادداشت خود می‌نویسد: «بیایید صادق باشیم؛ ایران در موضوع تنگه هرمز، دونالد ترامپ را در موقعیت دشواری قرار داده است. کاخ سفید تلاش می‌کند آبراهی را بازگشایی کند که پیش از آغاز درگیری بسته نشده بود.»

تحلیل بلاس بر یک تناقض مرکزی تکیه دارد. ایران با تهدید به کنترل یا محدود کردن تردد در هرمز، اهرمی مؤثر در برابر آمریکا و بازار جهانی انرژی به دست آورده، اما همان ابزار می‌تواند کشورهای منطقه را به سمت کاهش وابستگی به این گذرگاه سوق دهد. فشار کوتاه‌مدت، لزوما به سود بلندمدت تبدیل نمی‌شود.

بلاس می‌گوید کشورهای صادرکننده نفت در خلیج فارس طی سال‌های آینده احتمالا سرمایه‌گذاری در مسیرهای جایگزین انتقال انرژی را افزایش می‌دهند. چنین مسیرهایی در کوتاه‌مدت جایگزین کامل هرمز نخواهند شد، اما می‌توانند بخشی از وزن ژئوپلیتیکی این تنگه را کم کنند.

او برای تقویت این استدلال به اظهارات محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، اشاره می‌کند. قالیباف گفته بود ارزش تنگه هرمز زمانی حفظ می‌شود که تردد در آن افزایش یابد، نه زمانی که کاهش پیدا کند.

بلاس این موضع را نشانه‌ای از یک نگرانی داخلی می‌داند. به باور او، حتی در داخل ایران نیز این دغدغه وجود دارد که هرمز از یک مسیر حیاتی برای تجارت انرژی به نقطه‌ای برای انسداد و فشار پایدار بدل شود؛ وضعیتی که می‌تواند در نهایت علیه منافع تهران کار کند.

قدرت ایران در هرمز، به نوشته این ستون‌نویس بلومبرگ، همچنان قابل توجه باقی مانده است. با این حال، استفاده طولانی‌مدت از این اهرم ممکن است کشورهای منطقه را به توسعه خطوط لوله، بنادر و مسیرهای صادراتی خارج از این آبراه ترغیب کند. نتیجه چنین روندی، کاهش بخشی از مزیت راهبردی تهران خواهد بود.

یادداشت بلاس بر این پیام استوار است که هرمز برای ایران یک ابزار فشار واقعی به شمار می‌رود، اما هرچه این ابزار بیشتر و طولانی‌تر به کار گرفته شود، انگیزه برای ساختن مسیرهای جایگزین در منطقه نیز بیشتر می‌شود. در منطق بازار انرژی، اهرم‌های پرهزینه معمولا دوام نامحدود ندارند.

شما این ارزیابی از آینده هرمز را چگونه می‌بینید؟