اروپا هنوز مشتری گاز روسیه است؛ رکوردزنی خرید در آستانه تحریم مسکو
به گزارش زومان، اروپا در نیمه نخست ۲۰۲۶ بیش از هر زمان دیگر گاز طبیعی مایع از روسیه خرید کرد و تقریباً تمام تولید مجتمع یامال در سیبری را جذب کرد؛ آن هم در حالی که تنها چند ماه تا اجرای ممنوعیت واردات گاز روسیه توسط اتحادیه اروپا باقی مانده است.
بر اساس گزارش فایننشال تایمز از دادههای شرکت تحلیل بازار کپلر، خرید اتحادیه اروپا از مجتمع یامال LNG که تحت کنترل شرکت خصوصی روسی نوواتک قرار دارد، در شش ماه نخست سال به رکورد ۹.۸۹ میلیون تن رسید؛ رقمی که ۱۸ درصد بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است.
این آمار نشان میدهد اروپا همچنان نقشی حیاتی در ادامه فعالیت بزرگترین مجتمع انرژی روسیه ایفا میکند؛ مجتمعی که در پنجمین سال جنگ مسکو علیه اوکراین همچنان فعال است.
مجمتع گازی یامال در سال ۲۰۱۷ توسط ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، افتتاح شد و همچنان بزرگترین تولیدکننده گاز مایع روسیه محسوب میشود.
برآوردهای سازمان غیردولتی اورگوالد نشان میدهد اروپا ممکن است برای این محمولهها تا حدود ۶ میلیارد یورو پرداخت کرده باشد.
سه خریدار اصلی اروپایی در نیمه نخست سال، فرانسه، بلژیک و اسپانیا بودند که به ترتیب ۳.۶، ۲.۹ و ۲.۷ میلیون تن گاز مایع وارد کردند.
سباستین رُترز مسئول کارزار تحریمها در اورگوالد این ارقام را «تکاندهنده» توصیف کرد و گفت: این اتفاق در خلأ رخ نداده؛ بلکه در دورهای اتفاق افتاده که روسیه حملات خود به زیرساختهای انرژی و مناطق غیرنظامی اوکراین را تشدید کرده است.
تحریمهای اروپا هنوز کامل اجرایی نشده است
بر اساس قوانین فعلی اتحادیه اروپا، خرید گاز طبیعی مایع روسیه در قالب قراردادهای کوتاهمدت ممنوع است.
به همین دلیل، برای ورود هر محموله گاز یامال به اروپا باید مشخص شود که این محموله بر اساس یک قرارداد بلندمدت خریداری شده و مجوزهای لازم از گمرک کشور واردکننده را دریافت کرده است.
از اول ژانویه ۲۰۲۷، ممنوعیت اتحادیه اروپا برای واردات گاز مایع روسیه بر اساس قراردادهای بلندمدت اجرایی خواهد شد. این تصمیم روسیه را مجبور خواهد کرد مسیرهای جایگزین برای صادرات گاز خود پیدا کند.
ممنوعیت واردات گاز روسیه از طریق خطوط لوله نیز قرار است در ادامه همان سال اجرایی شود.
اما چرا اروپا برای یامال اهمیت دارد؟
پاسخ روشن است: اروپا بخش مهمی از مسیر صادرات و زنجیره لجستیکی این مجتمع را هم تشکیل میدهد.
یامال در شمالگان روسیه قرار دارد و برای انتقال تولید خود به کشتیهای یخشکن تخصصی کلاس Arc7 وابسته است؛ کشتیهایی که تعدادشان محدود است و فعالیتشان به مسیرهای مشخصی نیاز دارد.
ظرفیت طراحیشده مجتمع یامال ۱۷.۴ میلیون تن در سال است، هرچند تولید واقعی آن در بسیاری از مواقع از این سطح فراتر رفته است.
بخش مهمی از این کشتیها برای تخلیه محموله و بارگیری دوباره، به بنادر اروپایی رفتوآمد میکنند. به همین دلیل، سرعت گردش این ناوگان در بنادر اروپا تأثیر مستقیمی بر میزان صادرات یامال دارد.
در مقابل، انتقال محمولهها به آسیا از مسیر دریای شمال روسیه گزینه سادهای نیست؛ این مسیر به دلیل شرایط سخت آبوهوایی، محدودیتهای فنی و زمان طولانیتر، ریسک بیشتری دارد.
همین وابستگی باعث شده با وجود افزایش صادرات یامال به اروپا در نیمه نخست سال، صادرات این مجتمع به آسیا ۷۴ درصد کاهش پیدا کند و به کمی بیش از ۵۱۰ هزار تن برسد.
بهطور معمول، در ماههای تابستان حجم صادرات یامال به آسیا افزایش پیدا میکند، اما امسال جریان صادرات به سمت شرق ضعیفتر بود.
به گفته منابع آگاه، نگرانی شرکتهای کشتیرانی، بیمهگران و مؤسسات مالی از درگیر شدن با تحریمهای اتحادیه اروپا، یکی از دلایل کاهش این صادرات بوده است.
اما وابستگی این مجتمع گازی به اروپا به همین نقطه خلاصه نمیشود.
کشتیهای یخشکن حامل گاز یامال همچنان برای تعمیرات و خدمات فنی بهشدت به اروپا وابستهاند؛ از جمله خدمات ارائهشده توسط کارخانه کشتیسازی دِیمن در برست فرانسه و شرکت فایارد در دانمارک.
مجتمع گازی یامال برای ادامه صادرات خود به ناوگانی کوچک و تخصصی، بنادر اروپایی و خدمات اروپایی وابسته است و اروپا هر سه مورد را فراهم میکند.- سباستین رُترز