بازگشت قیمت نفت به پیش از جنگ ایران
به گزارش زومان، چهار ماه پس از آغاز جنگ در ایران، قیمت نفت خام به سطحی بازگشته که پیش از شروع درگیریها دیده میشد؛ روندی که برای خانوارها، کسبوکارها و دولتها در سراسر جهان خبر خوشایندی است.
به گزارش نیویورکتایمز، برنت، شاخص بینالمللی نفت، در پایان معاملات جمعه به زیر ۷۲ دلار برای هر بشکه سقوط کرد و به این ترتیب، یک نقطه عطف روانی مهم دیگر در بازار انرژی رقم خورد.
در روزهای آغازین جنگ، نفت تا ۱۱۸ دلار برای هر بشکه جهش کرده بود و این کالا به عنوان یک فشارسنج لحظهای برای سنجش خسارات جنگ بر اقتصاد جهانی عمل میکرد.
افت اخیر قیمتها پس از آن شدت گرفت که تلاشها برای مذاکره بر سر آتشبس و تخلیه کشتیهای گرفتار در خلیج فارس آغاز شد و مقامهای آمریکایی و ایرانی بر سر بازگشایی تنگه هرمز توافق کردند.
افزایش رفتوآمد در هرمز و تردید کشتیداران
بر اساس دادههای شرکت جهانی اطلاعات دریایی کلپر، از زمانی که ایالات متحده هفته گذشته محاصره دریایی خود را برداشت، بیش از ۳۳۰ شناور از تنگه هرمز عبور کردهاند. در اوج درگیری، تنها شمار اندکی کشتی در هر روز جرات عبور از این مسیر را داشتند.
البته نیویورکتایمز مینویسد افزایش اخیر هم هنوز به سطح عادی پیش از جنگ نرسیده و در بهترین حالت، حدود نیمی از حجم روزانه معمول را تشکیل میدهد. با این حال، همین بازگشت نسبی برای بازار کافی بوده تا چشمانداز عرضه را تغییر دهد.
با وجود این بهبود، ریسکهای امنیتی و سیاسی همچنان پابرجاست. نیروی نظامی ایران روز پنجشنبه به یک کشتی کانتینری در تنگه حمله کرد؛ اقدامی که بازارها را تکان داد و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه آن را «نقض احمقانه آتشبس میان دو کشور» خواند.
این رخداد تازهترین مانع برای مالکان کشتیها بود که همچنان با احتیاط در خلیج فارس فعالیت میکنند؛ به ویژه پس از آنکه تهران بهصورت دورهای از مسیر ترجیحی خود و احتمال پرداخت هزینه برای عبور سخن گفته بود. ترامپ نیز تاکید کرده است که برای عبور از تنگه، هیچ عوارض، هزینه بیمه یا مبلغ اضافیای دریافت نخواهد شد.
در همین حال، وزارت خارجه ایران امروز جمعه بار دیگر هشدار داد که «عبور ایمن از تنگه هرمز برای کشتیهایی که ابتدا برای دریافت مجوز به تهران مراجعه نکنند، تضمینشده نیست».
با این همه، هشدار ایران ظاهرا نتوانست سرمایهگذاران را از ادامه فروش نفت منصرف کند.
قیمتها در مسیر ثبت ششمین افت هفتگی پیاپی قرار گرفتهاند، هرچند این کاهش در طول هفته با نوسانهای تند همراه بوده و در ۲۴ ساعت گذشته برای لحظاتی حتی به سطوحی پایینتر از قیمتهای مشاهدهشده در آستانه جنگ، یعنی ۲۷ فوریه، رسیده است؛ زمانی که برنت در ۷۲.۴۸ دلار بسته شد.
چرا بازار فعلا به حملهها واکنش شدید نشان نمیدهد؟
آلن گود، مدیر پژوهش سهام در شرکت تحقیقاتی مورنینگاستار، گفت:
«برای آنکه قیمت نفت دوباره و برای مدتی پایدار بالا برود، چیزی بسیار معنادارتر از یک حمله پراکنده به کشتی لازم است.بازار همچنان این شعلهور شدنهای مقطعی را نادیده میگیرد، زیرا ترامپ و ایرانیها را در نهایت متعهد به یک توافق کوتاهمدت و باز شدن تنگه میبیند.»
به گفته او، همزمان حجم بزرگی از نفت که از تنگه عبور میکند، قرار است یکباره وارد بازار شود و همین موضوع فشار نزولی بیشتری بر قیمتها ایجاد میکند.
اثر کاهش قیمت با کمی تاخیر منعکس میشود
کن واترت، معاون اقتصاد جهانی در اساندپی گلوبال مارکت اینتلیجنس نیز هشدار داد که اثر شوکهای انرژی معمولا دیرتر از خود قیمت نفت در اقتصاد ظاهر میشود.
او گفت ممکن است ماهها طول بکشد تا بانکهای مرکزی بتوانند تورم ایجادشده بر اثر این شوک را مهار کنند. واترت تاکید کرد:
«نباید نتیجه بگیریم که صرفا چون قیمت نفت خام به سطح اواخر فوریه بازگشته، تاثیر آن بر اقتصاد جهانی هم تمام شده است.»
کاهش بهای نفت همچنین با تاخیر به مصرفکنندگان منتقل میشود. بر اساس دادههای ایایای، باشگاه خودرویی آمریکا، قیمت بنزین در این کشور روز جمعه به ۳.۹۰ دلار برای هر گالن کاهش یافت، اما همچنان حدود ۳۰ درصد بالاتر از سطح پیش از شروع جنگ است.
برت هاوس، استاد اقتصاد در دانشکده کسبوکار کلمبیا، گفت: «احتمالا بهزودی شاهد قیمتهای بسیار پایینتر در پمپ بنزین نخواهیم بود.» او افزود که آمریکا وارد فصل اوج سفرهای تابستانی میشود، در حالی که ذخایر نفتی دولت به دلیل جنگ کاهش یافته است.
افزایش عرضه در خلیج فارس و خطر مازاد در سال آینده
کارشناسان آژانس بینالمللی انرژی، سازمانی چندجانبه در پاریس، در گزارشی که این هفته منتشر شد اعلام کردند کشورهای حاشیه خلیج فارس اکنون نزدیک به ۱۵ میلیون بشکه نفت در روز صادر میکنند؛ در حالی که این رقم در ماه مه به کمتر از ۱۰ میلیون بشکه در روز رسیده بود. به گفته آنان، بخش عمده این افزایش ناشی از بالا رفتن حجم حملونقل از مسیر تنگه هرمز است. این در حالی است که پیش از جنگ، کشورهای خلیج فارس تقریبا ۲۵ میلیون بشکه نفت در روز صادر میکردند و بخش اعظم این صادرات نیز از همین تنگه انجام میشد.
این رشد عرضه در زمانی رخ میدهد که انتظار میرود تقاضای جهانی در سهماهه دوم ۲۰۲۶ نزدیک به پنج میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کند؛ بخشی به این دلیل که مصرفکنندگان در جریان درگیری، استفاده از انرژی را کاهش دادهاند.
تحلیلگران آژانس نوشتند:
«قیمتها از آن زمان بهطور قابلتوجهی کاهش یافتهاند، زیرا تقاضا بهشدت افت کرده و خوشبینی نسبت به رسیدن به توافق برای امکانپذیر شدن جریان منظمتر حملونقل از تنگه افزایش یافته است.»
همین آژانس در شمار نهادهایی است که هشدار میدهند بازگشت تولید نفت میتواند سال آینده به مازاد عرضه منجر شود و نفت را حتی ارزانتر کند.
تحلیلگران جیپیمورگان چیس نیز بهتازگی گفتهاند که انتظار دارند قیمت هر بشکه نفت در نیمه دوم ۲۰۲۷ به محدوده پایین ۶۰ دلار برسد.
پیشبینیای که نشان میدهد بازار، حتی پس از فروکش کردن شوک جنگ ایران، همچنان زیر سایه وفور احتمالی عرضه و ضعف تقاضا قرار دارد.
شما این افت قیمت نفت را پایدار میدانید؟ نظر خود را بنویسید.