نفت دیگر از «انسداد هرمز» نمیترسد، ترس بازار جایی دیگر است
به گزارش زومان، همزمان با حملات جدید آمریکا به برخی نقاط جنوب ایران، بازار نفت دوباره به تنگه هرمز خیره شد؛ اما نه از همان زاویهای که سالها درباره آن صحبت میشد.
در روایت کلاسیک، هر تنش در هرمز یک سؤال فوری ایجاد میکرد:چند میلیون بشکه نفت از بازار حذف میشود؟
اما جک پرندلی، تحلیلگر بازار انرژی و بنیانگذار خبرنامه The Merchant، معتقد است بازار حالا وارد مرحله متفاوتی شده است؛ مرحلهای که در آن «زمان» مهمتر از «اختلال» شده است.
او در تحلیلی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرده، مینویسد ترافیک نفتکشها در هرمز همین حالا هم بین ۹۰ تا ۹۵ درصد کاهش یافته و بازار عملاً بخش بزرگی از اختلال را در قیمتها لحاظ کرده است. از نگاه او، حملات اخیر بیش از آنکه نفت بیشتری را از بازار حذف کند، بازگشت شرایط عادی را دشوارتر میکند.
این تفاوت، همان نکته طلایی تحلیل اوست.
در روزهای گذشته، گزارشهایی از حمله به نقاطی در اطراف بندرعباس، قشم، سیریک و جاسک منتشر شد؛ نقاطی که به گفته این تحلیلگر، بخشی از زیرساخت کنترل، رادار، فرماندهی و نظارت ایران بر مسیر هرمز محسوب میشوند.
از نگاه او، این حملات فقط به معنای آسیب به چند هدف نظامی نیست. مسئله این است که هر ضربه به شبکه کنترل و امنیت هرمز، فضای سیاسی و امنیتی لازم برای بازگشت عادی نفتکشها را کوچکتر میکند.
به بیان دیگر، کاهش توان کنترل الزاماً به معنای افزایش جریان نفت نیست. حتی ممکن است نااطمینانی را بیشتر کند؛ زیرا شرکتهای کشتیرانی، بیمهگران و خریداران نفت، بیش از هر چیز به «قابلیت پیشبینی» نیاز دارند.
این همان جایی است که تحلیل پرندلی با روایتهای معمول تفاوت پیدا میکند. او نمیگوید بازار از کمبود فوری نفت وحشت کرده؛ بلکه معتقد است بازار نگران طولانی شدن دوره مصرف ذخایر جهانی است.
در همین چارچوب، او به کاهش ذخایر نفت کشورهای عضو OECD اشاره میکند؛ ذخایری که به حدود ۲.۳ میلیارد بشکه رسیده و از دید برخی تحلیلگران، در پایینترین سطوح چند دهه اخیر قرار دارد.
مدیرعامل شل نیز اخیراً گفته بود حتی اگر بحران همین فردا آرام شود، بازسازی کسری انباشته ذخایر جهانی ممکن است بیش از یک سال زمان ببرد.
برای همین، از نگاه معاملهگران بازار انرژی، مسئله اصلی فقط عبور چند نفتکش از هرمز نیست. پرسش مهمتر این است که جهان تا چه مدت میتواند با ذخایر پایین و مسیرهای نیمهمختل کنار بیاید.
این نگاه، منحنی قیمت نفت را هم توضیح میدهد. بازار هنوز به پروژههای جدید نفتی در آمریکا، برزیل، گویان و فجیره امیدوار است و به همین دلیل، جهش بلندمدت قیمتها هنوز مهارنشده باقی مانده است. اما همزمان، بازار روی یک دوره فشار میانمدت در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ حساب باز کرده؛ دورهای که ممکن است جهان بیش از گذشته ناچار به مصرف ذخایر خود شود.
شاید به همین دلیل است که برخی معاملهگران میگویند بازار نفت دیگر فقط درباره «اختلال» حرف نمیزند؛ بلکه درباره «فرسایشی شدن بحران» صحبت میکند.
و این شاید مهمترین تغییری باشد که جنگ، آرامآرام وارد معادلات انرژی جهان کرده است.