نفت با سیگنال تشدید تنش در خلیج فارس صعود کرد

به گزارش زومان، بازار نفت روز دوشنبه بار دیگر با موجی از نگرانی‌های ژئوپلیتیک و اختلال در عرضه روبه‌رو شد و قیمت‌ها به بالاترین سطوح چند هفته اخیر صعود کردند؛ اتفاقی که نتیجه مستقیم بن‌بست در تلاش‌ها برای پایان جنگ ایران، تشدید تهدیدهای نظامی آمریکا، حملات پهپادی به زیرساخت‌های انرژی در خلیج فارس و هشدارها درباره افت شدید ذخایر جهانی نفت بود.

گزارش رویترز نشان می‌دهد که در معاملات روز دوشنبه، بهای نفت برنت دریای شمال با رشد ۲.۰۱ دلاری معادل ۱.۸۴ درصد به ۱۱۱.۲۷ دلار در هر بشکه رسید؛ هرچند در ساعات ابتدایی معاملات حتی تا مرز ۱۱۲ دلار نیز بالا رفت که بالاترین سطح آن از پنجم ماه مه محسوب می‌شود.

نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افزایش ۲.۳۳ دلاری معادل ۲.۲۱ درصد، در سطح ۱۰۷.۷۵ دلار ایستاد و در مقطعی تا ۱۰۸.۷۰ دلار بالا رفت؛ سطحی که بالاترین قیمت این شاخص از ۳۰ آوریل تاکنون بوده است.

رشد قیمت‌ها پس از آن شدت گرفت که امیدها برای دستیابی به توافق سیاسی و پایان درگیری‌ها در خلیج فارس کاهش یافت. بازارها اکنون بیش از هر زمان دیگری نگران آینده تنگه هرمز هستند؛ آبراهی استراتژیک که پیش از آغاز جنگ، حدود یک‌پنجم عرضه نفت و گاز جهان از آن عبور می‌کرد. ادامه بسته‌ماندن بخش زیادی از این مسیر توسط ایران و تداوم حملات به کشتی‌ها و زیرساخت‌های انرژی، نگرانی معامله‌گران را درباره کمبود عرضه جهانی نفت افزایش داده است.

در همین حال، مذاکرات هفته گذشته میان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، نیز بدون نتیجه مشخصی درباره بحران ایران پایان یافت. بازار انتظار داشت پکن به‌عنوان بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان نقش فعال‌تری برای مهار بحران ایفا کند، اما عدم ارائه هرگونه نشانه روشن از سوی چین برای کمک به کاهش تنش‌ها، نگرانی‌ها را تشدید کرد.

همزمان، حملات پهپادی به امارات و عربستان سعودی فضای منطقه را بیش از پیش ملتهب کرد. مقام‌های امارات اعلام کردند نیروگاه هسته‌ای «براکه» هدف حمله قرار گرفته و ابوظبی در حال بررسی منشأ این حمله است.

عربستان سعودی نیز اعلام کرد سه پهپاد که از حریم هوایی عراق وارد شده بودند رهگیری شده‌اند و ریاض هشدار داد هرگونه تهدید علیه امنیت و حاکمیت این کشور با پاسخ عملیاتی مواجه خواهد شد.

این تحولات باعث شد بازارها بار دیگر سناریوی گسترش جنگ به تأسیسات انرژی خلیج فارس را جدی بگیرند.

تونی سایکامور، تحلیلگر بازار در مؤسسه IG، در این باره گفت:

حملات پهپادی اخیر «هشداری مستقیم» است که نشان می‌دهد هرگونه حمله تازه می‌تواند با پاسخ تلافی‌جویانه علیه زیرساخت‌های حیاتی انرژی در منطقه همراه شود.

در همین فضای متشنج، گزارش‌ سی‌ان‌بی‌سی حاکی از آن است که دونالد ترامپ قرار است روز سه‌شنبه با مشاوران ارشد امنیت ملی آمریکا دیدار کند تا درباره گزینه‌های اقدام علیه ایران گفت‌وگو شود.

همزمان، ترامپ در پیامی تند در شبکه تروث سوشال نوشت: «زمان برای ایران در حال پایان است و آن‌ها باید خیلی سریع حرکت کنند؛ در غیر این صورت چیزی از آن باقی نخواهد ماند.» این اظهارات از نگاه بازار، نشانه‌ای از احتمال شکست مذاکرات و بازگشت درگیری‌ها تلقی شد.

اگرچه در ماه آوریل یک آتش‌بس شکننده میان طرف‌ها برقرار شده بود، اما تنش‌ها میان تهران و واشنگتن همچنان ادامه دارد. ایران بخش عمده تنگه هرمز را بسته نگه داشته و دولت ترامپ نیز فشارهای اقتصادی و محاصره بنادر ایران را ادامه می‌دهد؛ وضعیتی که باعث شده ریسک اختلال طولانی‌مدت در عرضه انرژی به یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های بازار تبدیل شود.

در کنار تنش‌های ژئوپلیتیک، داده‌های مربوط به ذخایر نفت نیز فشار صعودی بر قیمت‌ها وارد کرده است. آژانس بین‌المللی انرژی در تازه‌ترین گزارش ماهانه خود هشدار داد ذخایر جهانی نفت با سریع‌ترین سرعت در حال کاهش است و ادامه اختلال در تنگه هرمز می‌تواند زمینه‌ساز رشد بیشتر قیمت در ماه‌های آینده شود.

از سوی دیگر، اقدام تازه دولت ترامپ در حوزه تحریم‌های روسیه نیز به نگرانی‌های عرضه دامن زد. دولت آمریکا روز شنبه اجازه داد معافیت تحریمی خرید نفت دریایی روسیه منقضی شود؛ معافیتی که پیش‌تر به کشورهایی مانند هند اجازه می‌داد همچنان نفت روسیه را خریداری کنند.

تحلیلگران معتقدند حذف این معافیت می‌تواند بخشی از عرضه نفت روسیه به بازار جهانی را محدودتر کند و فشار مضاعفی بر بازار انرژی وارد آورد.

نگرانی‌ها درباره حملات دوباره به ایران و همچنین پایان معافیت‌های تحریمی روسیه، ترس از کمبود عرضه را تشدید کرده است. به گفته او، بازار اکنون در شرایطی قرار گرفته که همزمان با تهدیدهای ژئوپلیتیک، کاهش ذخایر و محدودیت‌های صادراتی روبه‌روست و همین مسئله از قیمت نفت حمایت می‌کند.

- وندانا هاری، بنیان‌گذار مؤسسه واندا اینسایتس

در مجموع، مجموعه‌ای از عوامل شامل بن‌بست سیاسی میان تهران و واشنگتن، احتمال گسترش درگیری‌های نظامی در خلیج فارس، حملات پهپادی به زیرساخت‌های انرژی منطقه، نگرانی درباره آینده تنگه هرمز، کاهش ذخایر جهانی نفت و تشدید تحریم‌های روسیه، باعث شده بازار جهانی نفت وارد یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های خود در ماه‌های اخیر شود؛ شرایطی که بسیاری از تحلیلگران آن را زمینه‌ساز ادامه نوسانات شدید و حتی صعودی در بازار انرژی می‌دانند.