راز آرامش بازار نفت؛ چین و آمریکا چگونه قیمت را مهار کردند؟
به گزارش زومان به نقل از سیانبیسی، چین و ایالات متحده با نقشآفرینی در بازار نفت، از تشدید فشار ناشی از اختلال عرضه در خاورمیانه و رشد قیمت انرژی جلوگیری کردهاند.
بر اساس آخرین بهروزرسانی آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در این هفته، بازار نفت حدود ۱۰ میلیون بشکه در روز (bpd) از صادرات خود از منطقه خلیج فارس را به دلیل محاصره تنگه هرمز توسط ایران از دست داده است.
این میزان اختلال عرضه، بزرگترین شوک نفتی تاریخ محسوب میشود و معادل حدود ۱۰ درصد از کل مصرف جهانی است. با این حال، قیمت نفت خام در روز پنجشنبه کمی بالاتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه بسته شد؛ سطحی که پایینتر از قیمتهایی است که حتی در برخی اختلالات کوچکتر عرضه، مانند جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲، نیز دیده شده بود.
یکی از عوامل موثر بر این وضعیت، نقش چین و ایالات متحده بهعنوان دو اقتصاد بزرگ جهان در بازار نفت است؛ کشورهایی که به واسطه وزن قابل توجه در سمت عرضه و تقاضا، بخشی از شکاف ناشی از اختلال در خاورمیانه را جبران کرده و مانع از رشد بیشتر قیمتها شدهاند.
چین بزرگترین واردکننده نفت جهان است، در حالی که ایالات متحده بزرگترین تولیدکننده و از صادرکنندگان مهم نفت به شمار میرود.
افزایش صادرات و کاهش واردات
بر اساس دادههای آژانس انرژی، صادرات نفت از کشورهای خارج از خاورمیانه، به رهبری ایالات متحده، در جریان جنگ ایران حدود ۳.۵ میلیون بشکه در روز افزایش یافته و در همین دوره، چین واردات نفت خود را حدود ۳.۶ میلیون بشکه در روز کاهش داده؛ رقمی که تقریباً معادل کل مصرف روزانه ژاپن است.
در مجموع، این دو حرکت در کنار هم به ۷.۱ میلیون بشکه در روز میرسد، یعنی جبران حدود ۷۰ درصد از صادرات از دسترفته خلیج فارس. در همین حال، ژاپن، کره جنوبی و هند نیز در مجموع حدود ۳.۶ میلیون بشکه در روز از واردات خود کاستهاند.
به گفته مایکل هسوئه، تحلیلگر دویچه بانک، آمریکا و چین «نقش مهمی در تعدیل بازار و جبران اختلال صادرات از خلیج فارس ایفا میکنند» و همین موضوع دلیل اصلی جلوگیری از افزایش بیشتر قیمت نفت تا سطوح بالاتر مانند ۱۲۰ دلار در هر بشکه است.
مارتین رَتس، استراتژیست کالا در مورگان استنلی، نیز گفته است کاهش قابل توجه واردات چین، اصلیترین دلیل عدم افزایش بیشتر قیمت نفت است.
در سطح سیاسی، رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در دیدار خود با شی جینپینگ در پکن اعلام کرد دو طرف توافق کردهاند که تنگه هرمز باید برای تضمین جریان آزاد انرژی باز بماند. دولت آمریکا در بیانیهای اعلام کرد این موضوع بهعنوان بخشی از ثبات راهبردی انرژی جهانی مورد توافق قرار گرفته است.
با این حال، همچنان مشخص نیست چه زمانی تردد کشتیها در تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ بازخواهد گشت یا اینکه آیا این مسیر بهطور کامل به وضعیت عادی بازمیگردد یا نه؟
کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده در گفتوگویی با سیانبیسی گفته است دولت ترامپ بر افزایش تولید نفت و فرآوردههای نفتی آمریکا تمرکز دارد و انتظار دارد چین بهعنوان بزرگترین واردکننده نفت جهان، در آینده نفت بیشتری از آمریکا خریداری کند.
یک تجارت انرژی طبیعی بین ما وجود دارد و احتمال میدهد واردات نفت چین از آمریکا در آینده افزایش یابد.- کریس رایت
فشار بر ذخایر نفتی
با این حال، اکنون این پرسش مطرح است که آیا ایالات متحده و چین میتوانند این روند را تا زمان بازگشایی تنگه هرمز ادامه دهند یا خیر؟
بر اساس برآورد مارتین رَتس، چین با داشتن حدود ۱.۴ میلیارد بشکه ذخایر استراتژیک نفت، بزرگترین ذخایر جهان را در اختیار دارد و میتواند در صورت ادامه وضعیت فعلی، برای ماهها و حتی شاید تا پایان سال از این ذخایر استفاده کند، حتی اگر مصرف روزانه آن چند میلیون بشکه کاهش یابد.
در مقابل، ایالات متحده تحت فشار بیشتری قرار دارد و به گفته این تحلیلگر، افزایش صادرات نفت آمریکا عمدتاً از محل ذخایر نفتی این کشور، از جمله ذخایر استراتژیک نفت خام (SPR)، تأمین شده است و نه از افزایش تولید واقعی نفت.
ظرفیت آمریکا برای ادامه این سطح صادرات چندان روشن نیست، اما به نظر میرسد تحت فشار بیشتری قرار گرفته است.- مارتین رَتس
ایالات متحده در پایان سال گذشته حدود ۴۱۳ میلیون بشکه ذخیره استراتژیک نفت در اختیار داشته است که پس از آن، در ماه مارس با هدف مقابله با شوک نفتی، ۱۷۲ میلیون بشکه از این ذخایر را آزاد کرده است.