هزینه حمایت از تهران بالا رفت؛ قبض سنگین واشنگتن برای پکن
تصمیم آمریکا برای تحریم یکی از بزرگترین پالایشگاههای خصوصی چین بهدلیل ارتباط با ایران، ضربهای جدی به بخش پتروشیمی این کشور—که همین حالا هم تحت فشار است—وارد میکند؛ اما دامنه تبعات این اقدام بسیار فراتر از صنعت نفت خواهد بود. این تحلیل بلومبرگ از تحریم شرکت «پتروشیمی هنگلی (پالایشگاه دالیان)» در کشور چین است که وزارت خزانهداری آمریکا روز جمعه اعلام کرد.
تحریم پالایشگاه چینی؛ اهرم مذاکره با ایران
این اقدام، بلندپروازانهترین هدفگیری واشنگتن در صنعت پالایش چین تا امروز محسوب میشود و نشان میدهد آمریکا مصمم است—به بهای هزینههای جانبی—ایران را به میز مذاکره بازگرداند؛ آن هم در حالی که تنها چند هفته تا دیدار مورد انتظار میان «دونالد ترامپ» و «شی جینپینگ» باقی مانده است.
با توجه به سفر ترامپ به پکن در ماه می، این اقدام بیشتر شبیه یک اهرم چانهزنی از سوی واشنگتن است—بهویژه با توجه به بنبست در جنگ ایران و وضعیت تنگه هرمز.- «لیائو نا» ، بنیانگذار شرکت «جیال کانسالتینگ»
تا پیش از این، آمریکا—با احتیاط نسبت به پیامدهای اقتصادی و دیپلماتیک—بیشتر شرکتها و تأسیسات کوچکتر چینی را برای محدود کردن درآمد نفتی ایران هدف قرار داده بود.
اما «هنگلی» نمونهای از نسل جدید پالایشگاههای خصوصی و پیشرفته چین است؛ مجموعهای عظیم برای پالایش نفت و تولید مواد شیمیایی در استان «لیائونینگ». اگرچه هنوز تعداد زیادی پالایشگاه کوچک مستقل (موسوم به «تیپات») در چین فعالاند، اما شرکتهایی مانند هنگلی به غولهای صنعتی تبدیل شدهاند.
در مجموع، بخش خصوصی حدود یکسوم ظرفیت پالایش چین را در اختیار دارد—در کشوری که امنیت انرژی اولویتی حیاتی به شمار میرود.
تحریم مشتری چینیِ آرامکو
«اریکا داونز»، پژوهشگر ارشد مرکز سیاست انرژی جهانی دانشگاه کلمبیا، گفت: «تحریم هنگلی یک گام تشدیدی است.» او افزود: «این شرکت دقیقاً همان نوع مجتمع یکپارچه پالایش و پتروشیمی است که پکن قصد دارد بر آن تمرکز کند—و در عین حال یکی از مشتریان شرکت آرامکو نیز هست.»
مختصات معاملات نفتی ایران و چین
چین مدتهاست بزرگترین خریدار نفت ایران بوده است؛ نفتی که اغلب بهصورت غیرمستقیم و از طریق پالایشگاههای خصوصی وارد شده و سپس به بنزین، گازوئیل و دیگر فرآوردهها تبدیل میشود. دادههای رسمی گمرک چین این معاملات را نشان نمیدهند و آخرین محموله ثبتشده به چند سال پیش برمیگردد.
هنگلی: معاملهای با ایران نداشتیم
شرکت هنگلی در اطلاعیهای اعلام کرد اتهامات آمریکا «بیاساس» است و این شرکت هیچگونه معاملهای با ایران نداشته است. همچنین تأکید کرد همه تأمینکنندگان نفت خام تعهد دادهاند که محمولههایشان از منابع تحت تحریم آمریکا تأمین نشده باشد.
این شرکت اعلام کرد برای بیش از سه ماه فعالیت، ذخایر نفت خام کافی دارد و عملیات تأمین آن مختل نشده است؛ هرچند در آینده پرداختها را با یوان چین انجام خواهد داد.
ایالات متحده از آغاز جنگ در خلیج فارس رویکردی متغیر نسبت به نفت ایران داشته است؛ ابتدا معافیتهایی برای کنترل قیمتها اعطا کرد، اما این معافیتها اکنون منقضی شده و تمدید نشدهاند.
پسلرزه تحریم هنگلی
گسترش تحریمها به شرکای تجاری، زنجیرههای تأمین در آسیا و جهان را تحت تأثیر قرار خواهد داد. به گفته منابع آگاه، دستکم دو مشتری پتروشیمی هنگلی در آسیا سفارشهای خود را لغو کردهاند.
هنگلی یکی از بزرگترین تولیدکنندگان «اسید ترفتالیک خالص» در چین و از تأمینکنندگان مهم پتروشیمی در جهان است. رشد مصرف محصولات پلاستیکی در چین—از پوشاک تا اسباببازی—سرمایهگذاری میلیاردی شرکتهایی مانند «آرامکو» و «باسف» را جذب کرده است.
شرکت آرامکو که با هنگلی-پتروشیمی قرارداد تأمین نفت دارد، پیشتر بهدنبال خرید بخشی از سهام این شرکت بود، اما این مذاکرات به نتیجه نرسید.
با حذف هنگلی از سیستم پرداخت دلاری، صدها تولیدکننده مواد شیمیایی، الیاف مصنوعی و منسوجات در شرق آسیا با اختلال فوری در تأمین مواجه خواهند شد؛ اتفاقی که شاید به نفع رقبایی در چین، ژاپن و کره جنوبی باشد، اما در عین حال فشارهای تورمی ناشی از جنگ خاورمیانه را تشدید میکند.
ظرفیت اسمی پالایش این شرکت ۴۰۰ هزار بشکه در روز است و در کنار «یولونگ پتروشیمی شاندونگ»، یکی از بزرگترین بازیگران بخش خصوصی محسوب میشود. به همراه «پتروشیمی ژجیانگ» و «گروه شِنگهونگ»، این شرکتها بهعنوان «ابرپالایشگاههای خصوصی» چین شناخته میشوند و حدود ۱۰ درصد ظرفیت پالایش این کشور را در اختیار دارند.
در واکنش به این اتفاقات، سهام شرکت هنگلی در آغاز معاملات روز دوشنبه نزدیک به ۱۰ درصد سقوط کرد؛ یعنی سقف افت مجاز روزانه.