سود آمریکا از بستن تنگه هرمز؛ صادرات انرژی ایالات متحده رکورد زد
ترجمه مطالب از رسانههای خارجی به معنای تایید آن محتوا نیست. هدف صرفا اطلاع مخاطب از رویکرد و نگاه رسانههای جهان به تحولات کنونی است.
به گزارش زومان به نقل از وال استریت ژورنال، جنگ در خاورمیانه جایگاه آمریکا را بهعنوان یک قدرت بزرگ صادرکننده انرژی تقویت کرده است؛ بهطوری که آسیا و اروپا برای بهدست آوردن هر محمولهای از نفت خام، گاز طبیعی و سوخت جت آمریکا رقابت میکنند.
بر اساس دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، صادرات نفت خام و فرآوردههای نفتی این کشور هفته گذشته به رکوردی بیسابقه و نزدیک به ۱۲.۹ میلیون بشکه در روز رسید. بر اساس دادههای شرکت کلپلر، صادرات گاز طبیعی مایع آمریکا نیز افزایش چشمگیری داشته و در ماه گذشته به رکورد جدیدی رسیده است.
این تب خرید هیچ نشانهای از فروکش کردن ندارد. تا روز چهارشنبه، بیش از ۶۰ نفتکش غولپیکر خالی در حال حرکت بهسوی سواحل خلیج مکزیک آمریکا بودند؛ رقمی تقریباً سه برابر پیش از جنگ است و نشان میدهد صادرات آمریکا احتمالاً در ماههای پیش رو صعودی خواهد ماند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بارها بر نقش روبهرشد این کشور در تجارت جهانی انرژی تأکید کرده و راهبرد «سلطه انرژی» دولت خود را پررنگ ساخته است. دادههای هفتگی دولت که به سال ۲۰۰۱ بازمیگردد نشان میدهد آمریکا در ماه جاری برای نخستین بار تقریباً به صادرکننده خالص نفت خام بدل شده است. (آمریکا پیش از این نیز در سال ۲۰۱۷، همزمان با رونق تولید شیل، به صادرکننده خالص گاز تبدیل شده بود.)
اما به گفته کارشناسان انرژی، تبدیل تقاضای ناشی از جنگ به یک مزیت پایدار بلندمدت برای آمریکا با موانعی روبهروست. در آسیا، بازطراحی زیرساختهای انرژی برای پالایش نفت خام آمریکا پرهزینه خواهد بود و در اروپا نیز نگرانیها درباره وابستگی فزاینده به آمریکا افزایش یافته، آن هم در شرایطی که روابط میان ترامپ و رهبران سیاسی اروپا به پایینترین سطح رسیده است.
هنینگ گلویشتاین، مدیر بخش انرژی گروه اوراسیا، میگوید:
ترس این است که آمریکا تحت ریاستجمهوری ترامپ، از این وضعیت بهعنوان اهرم فشار سیاسی استفاده کند و وابستگی به عرضه انرژی را به نفع خود، در حوزه سیاستهای اقلیمی، ناتو، امنیت یا تعرفهها، مورد سوءاستفاده قرار دهد.
با این حال، در شرایط فعلی کشورها گزینههای زیادی پیش رو ندارند. افزایش صادرات آمریکا کمک کرده شکاف عرضهای را که در پی محدود شدن عبور و مرور از تنگه هرمز ایجاد شده، جبران شود؛ هرچند این شکاف بهطور کامل از میان نرفته است.
از توکیو تا بروکسل؛ همه به دنبال جایگزین
اکنون بیش از ۱۰ میلیون بشکه در روز نفت و فرآوردههای نفتی، یعنی نزدیک به ۱۰ درصد عرضه جهانی، در تنگه هرمز معطل مانده است. در همین حال، آمریکا به تأمینکنندهای ضروری برای محصولاتی مانند سوخت جت و گاز مایع خانگی تبدیل شده که بهشدت تحت تأثیر جنگ قرار دارند.
آسیا، که بیشترین وابستگی را به سوخت خاورمیانه دارد، با اشتیاق بیشتری به خرید انرژی آمریکا روی آورده است. کشورهایی مانند ژاپن، که نزدیک به ۹۵ درصد واردات نفت خود را از این منطقه تأمین میکند، در واکنش به درگیریها بهدنبال تقویت روابط با تأمینکنندگان آمریکایی است.
در ماه مارس، شرکتهای آمریکایی در جریان نشستی در توکیو به میزبانی داگ برگام، وزیر کشور آمریکا، قراردادهایی به ارزش ۵۶ میلیارد دلار با سرمایهگذاران آسیایی امضا کردند.
ما باید انرژی را به دوستان و متحدانمان بفروشیم تا مجبور نباشند از دشمنان خرید کنند و به منابعی وابسته شوند که میتوان آنها را کنترل کرد.- داگ برگام
بر اساس دادههای کلپلر، صادرات نفت خام و LNG آمریکا به آسیا در ماههای مارس و آوریل، نسبت به مدت مشابه سال گذشته، حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است.
ویلیام چو، معاون بخش ژاپن در اندیشکده محافظهکار هادسن در واشنگتن، میگوید: «فکر نمیکنم دیگر هرگز شاهد وابستگی ۹۰ درصدی ژاپن به نفت خلیج فارس باشیم.»
سد بزرگی به نام زیرساختها
با این حال، میزان انرژی آمریکا که کشورهای آسیایی میتوانند مصرف کنند به دلیل ناهماهنگی زیرساختها محدود است. پالایشگاههای آسیا برای فرآوری نفت خام سنگینتر و پرگوگرد خاورمیانه طراحی شدهاند، نه نفت سبکتر آمریکا. هرچند پالایش نفت سبک امکانپذیر است، اما این کار کارایی و سودآوری کمتری دارد.
پارول باکشی، پژوهشگر مؤسسه مطالعات انرژی آکسفورد، میگوید بازطراحی پالایشگاههای آسیا مستلزم اصلاحات پرهزینهای است که «ماهها زمان برای طراحی و سالها برای اجرای کامل» نیاز دارد.
آمریکا نیز با محدودیتهای خاص خود روبهروست. تأسیسات اصلی صادرات نفت در تگزاس و لوئیزیانا به مرز توان فیزیکی خود برای بارگیری نفتکشهای بیشتر نزدیک شدهاند. یک پایانه جدید صادرات LNG در ساحل خلیج مکزیک این هفته نخستین محموله خود را—با مقصد بلژیک—ارسال کرد، اما انتظار میرود تا سال ۲۰۲۷ به ظرفیت کامل برسد.
تا زمانی که زیرساختهای جدید به بهرهبرداری برسند، ممکن است جذابیت انرژی آمریکا برای خریداران خارجی کاهش یابد. هزینه و زمان بالای حمل انرژی از آمریکا، همواره آن را برای خریداران آسیایی کمتر جذاب کرده است. تسونهئو واتانابه، پژوهشگر ارشد اندیشکده «ساساکاوا پیس فاندیشن» در توکیو، میگوید: «بهمحض بازگشایی تنگه و عادی شدن قیمتهای خاورمیانه، نفت و گاز آمریکا دیگر آنقدر جذاب نخواهد بود.»
وابستگی اروپا به انرژی آمریکا
در اروپا، جنگ تلاشها برای گذار به انرژیهای تجدیدپذیر را تشدید کرده است. اما این گذار زمانبر است و قاره اروپا در این فاصله احتمالاً وابستگی خود به انرژی آمریکا را عمیقتر خواهد کرد.
اتحادیه اروپا پس از آنکه روسیه در واکنش به حمایت اروپا از اوکراین، عرضه گاز طبیعی را محدود کرد، به LNG آمریکا روی آورد. طبق دادههای کمیسیون اروپا، اکنون حدود ۶۰ درصد LNG وارداتی این اتحادیه از آمریکا تأمین میشود؛ هرچند سهم آمریکا از کل واردات گاز طبیعی اروپا کمتر و حدود ۲۵ درصد است.
تهدیدهای ترامپ در ماه ژانویه برای بهدست گرفتن کنترل گرینلند، نگرانیهایی را درباره قابلیت اتکای عرضههای آمریکا برانگیخت. دن یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، آن زمان گفت: «این خطر وجود دارد که یک وابستگی را با وابستگی دیگری جایگزین کنیم.»
از آن زمان، دولت ترامپ از صادرات LNG آمریکا بهعنوان اهرمی در مذاکرات تجاری استفاده کرده است؛ بهطوری که سفیر آمریکا در اتحادیه اروپا ماه گذشته هشدار داد این بلوک ممکن است در صورت تصویب نشدن یک توافق تجاری متوقفشده، دسترسی مطلوب خود به گاز را از دست بدهد.
در حال حاضر، اروپا برای پر کردن مخازن ذخیره گاز طبیعی خود—که در آستانه جنگ به پایینترین سطوح چندساله رسیده بودند—پیش از زمستان آینده به LNG آمریکا نیاز دارد. این قاره همچنین برای جایگزینی سوخت جتی که معمولاً از خاورمیانه تأمین میکرد، به آمریکا روی آورده است.
به گفته گلویشتاین از گروه اوراسیا، اروپا احتمالاً برای جبران محمولههای از دسترفته قطر—پس از آسیب دیدن پایانه راس لفان در جریان جنگ—بیش از پیش به گاز آمریکا متکی خواهد شد.
او میگوید: «کشورها LNG بیشتری از آمریکا خواهند خرید، چون تنها LNG اضافی است که وارد بازار میشود. چه بخواهند چه نخواهند، ناچار به این کار خواهند بود.»