وال‌استریت‌ژونال: اعراب بی‌طرفی چین را باور ندارند

به گزارش زومان به نقل از وال استریت ژورنال، ملوانانی که در گرمای طاقت‌فرسای خلیج فارس منتظر عبور از تنگه هرمز هستند، تنها یک حلقه از زنجیره در هم‌ تنیده اقتصاد جهانی به شمار می‌روند؛ شبکه‌ای که فشار بر هر گوشه آن، تمام دنیا را به درد می‌آورد. این روزها شرکت‌های کشتیرانی دیگر نمی‌توانند سوخت ماه‌های آینده خود را با قیمت‌های توافقی پیش‌خرید کنند. آن‌ها مجبورند سوخت را با قیمت‌های سرسام‌آور روز بخرند.

همین مسئله، هزینه حمل‌ونقل را چنان بالا برده که ارسال غذا و کالا از بسیاری از مسیرهای امن، دیگر هیچ توجیه اقتصادی ندارد. در حالی که مدیران در دفاتر سنگاپور، آتن و لندن با اضطراب مسیرها را تغییر می‌دهند، در شانگهای نگرانی عمیق‌تری جریان دارد. پکن دهه‌ها خود را شریکی بی‌طرف، سودآور و دور از درگیری‌های سیاسی غرب معرفی می‌کرد. اما حالا، زیر سایه بحران خلیج فارس، این ژست بی‌طرفی در حال فروپاشی است و اقدامات دولت چین، آینده روابط استراتژیک این کشور را تهدید می‌کند.

وال‌استریت ژورنال می‌نویسد:‌گزارش‌های متعددی نشان می‌دهد که چین تصاویر ماهواره‌ای، قطعات و اطلاعات حساسی را به ایران داده است تا زیرساخت‌ها، کشتی‌ها و حتی منافع آمریکا در کشورهای عربی را هدف قرار دهد. این حمایت‌ها به تخریب پالایشگاه‌ها کمک کرده است. ریاض و پایتخت‌های دیگر این تحرکات را به دقت زیر نظر دارند.

بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا در سال ۲۰۲۴، روسیه با تأمین حدود ۲۰ درصد از نفت چین، در رتبه اول قرار داشت. ایران نیز سهمی ۱۱ درصدی داشت که بیشتر آن از طریق «ناوگان ارواح» جابه‌جا می‌شد (منظور شبکه‌ای از کشتی‌های پنهان است که برای دور زدن محدودیت‌های تجاری غرب استفاده می‌شوند). این اعداد نشان‌دهنده اهمیت نفت ایران برای پکن است، اما تمام واقعیت را نمی‌گوید.

در همان سال، عربستان سعودی ۱۴ درصد، عراق ۱۰ درصد، عمان ۷ درصد و امارات متحده عربی ۶ درصد از نفت خام چین را تأمین کردند. این چهار کشور روی هم حدود ۳۷ درصد از واردات نفت چین را در دست دارند.

وال‌استریت‌ژورنال می‌گوید: به عبارت ساده‌تر، پکن با حمایت از اقدامات نظامی ایران، متحدانی را می‌رنجاند که از نظر اقتصادی بیش از سه برابر تهران برایش اهمیت دارند. عجیب‌تر آنکه نفتی که به سوی چین می‌رود، دقیقاً از همان آب‌هایی می‌گذرد که پهپادها و موشک‌های ایرانی با کمک فناوری چین به آنجا شلیک می‌شوند. اگر کشورهای عربی از این بازی دوگانه پکن خسته شوند، می‌توانند مسیر نفتکش‌های خود را از بنادر چین منحرف کنند. هرچند پکن خطوط لوله‌ای در قزاقستان و میانمار ساخته است، اما این مسیرهای جایگزین هرگز نمی‌توانند سوخت کافی برای بزرگ‌ترین ناوگان کامیونی جهان در چین را فراهم کنند.

پادشاهی‌های خلیج فارس در سیاست جهانی تازه‌کار نیستند. آن‌ها با آغوش باز سرمایه‌های چینی را در بنادر و فناوری خود پذیرفتند تا زیر بار فشارهای واشنگتن نروند. اما فرض بنیادین آن‌ها این بود که چین امنیتشان را به خطر نمی‌اندازد.

هرچند ریاض و ابوظبی احتمالاً قراردادهایشان را یک‌شبه لغو نمی‌کنند، اما شکل روابط تغییر خواهد کرد. تقویت روابط دفاعی عربستان با واشنگتن و همکاری نظامی امارات با اوکراین، پیامی روشن دارد: بی‌طرفی پکن دیگر خریدار ندارد.

دستگاه دیپلماسی چین اکنون باید پیامدهای این مداخله را کنترل کند. آن‌ها سعی می‌کنند انتقال «فناوری‌های دوگانه» را بی‌اهمیت جلوه دهند (توضیح: ابزارها و قطعاتی که هم در صنایع روزمره و هم در ساخت سلاح کاربرد دارند). پکن احتمالاً به اعراب خواهد گفت که از داده‌های ماهواره‌ای سوءاستفاده شده است.

اما در کاخ‌های شبه‌جزیره عربستان، نگاه‌ها تغییر کرده است. چین دیگر آن شریک بی‌طرف سابق نیست؛ بلکه کشوری است که در یک جنگ منطقه‌ای، طرف یکی از بازیگران را گرفته است. همان‌طور که تام توگندهات، عضو حزب محافظه‌کار، نماینده پارلمان بریتانیا و پژوهشگر ارشد مؤسسه هادسون اشاره می‌کند، اگر تاریخ را معیار قرار دهیم، دیپلمات‌های پکن باید مدت‌ها در اتاق‌های انتظار کشورهای عربی منتظر بمانند؛ حتی مدت‌ها پس از آنکه ملوانان گیر افتاده در خلیج فارس، به خانه‌هایشان بازگشته باشند.