گزارش فایننشال تایمز از تاب آوری ایران در محاصره دریایی

فایننشال تایمز در گزارشی تازه، با استناد به تصاویر ماهواره‌ای شرکت کایروس،می گوید: مخازن ذخیره نفت خام ایران تنها کمی بیش از پنجاه و یک درصد پر هستند. این رسانه می گوید اگر محاصره دریایی آمریکا برای توقف صادرات موفق باشد، تهران حداکثر شانزده روز فرصت دارد بدون کاهش تولید به کار خود ادامه دهد. پس از آن، ایران چاره‌ای جز محدود کردن تولید نخواهد داشت.

این گزارش نشان می‌دهد که محاصره از نظر فنی ظرف چند هفته می‌تواند به توقف تولید ایران منجر شود. اما نکته مهمتری که فایننشال تایمز به آن اشاره می‌کند، اراده دو طرف است. تهران معتقد است می‌تواند فشار اقتصادی را بهتر از آنچه دولت ترامپ می‌تواند قیمت‌های بالای نفت را تحمل کند، تاب بیاورد. به عبارت فایننشال تایمز، این یک آزمون اراده و استقامت است.

فایننشال تایمز سه مزیت کلیدی برای ایران برمی‌شمارد. نخست اینکه ایران حدود صد و پنجاه میلیون بشکه نفت روی نفتکش‌های مستقر در خارج از تنگه هرمز ذخیره کرده که می‌تواند فروش را چندین هفته دیگر ادامه دهد. دوم اینکه از نظر روانی، به گفته صنم وکیلی از اندیشکده چتم هاوس، رژیم ایران می‌تواند مدت بیشتری نسبت به دونالد ترامپ دوام بیاورد. سوم اینکه ایران ظرفیت تلافی بالایی دارد و تحلیلگران ایرانی به فایننشال تایمز گفته‌اند در صورت توقف صادرات ایران، تنگه باب‌المندب بسته خواهد شد و نفتکش‌های ایرانی هر هلیکوپتر مهاجمی را سرنگون می‌کنند.

با این حال، فایننشال تایمز به چند ابهام اساسی نیز اشاره می‌کند. معلوم نیست که آیا آمریکا اصلاً می‌تواند محاصره را به طور کامل اجرا کند یا خیر، چراکه ایران سابقه مقابله قوی با توقیف نفتکش‌هایش را دارد. همچنین معافیت تحریمی آمریکا برای نفت ایران در نوزدهم آوریل منقضی می‌شود و تکلیف صادرات پس از آن نامشخص است. مهمتر از همه، ریچارد برونز از مؤسسه انرژی اسپکتس هشدار می‌دهد که دولت آمریکا توانایی هزینه کردن برای انتظار طولانی را ندارد.

تولید روزانه ایران سه ممیز شش دهم میلیون بشکه است که حدود نیمی از آن در داخل مصرف می‌شود. صادرات روزانه فعلی یک ممیز هشت دهم میلیون بشکه برآورد شده است. در صورت توقف صادرات، فایننشال تایمز می‌نویسد که محاصره می‌تواند روزانه چهارصد و سی و پنج میلیون دلار به ایران زیان وارد کند. رکورد قبلی ذخیره نفت ایران در دوران کرونا نود و دو میلیون بشکه بوده است.

گزارش فایننشال تایمز در نهایت به این نتیجه می‌رسد که ایران محاصره را تهدیدی جدی اما غیرمرگبار می‌داند. تهران شرط بسته که استقامت روانی و تجربه سال‌ها تحریم، از تاب‌آوری اقتصادی آمریکا در برابر جهش قیمت نفت بیشتر است. اما اگر محاصره کامل شود و دیپلماسی راه‌گشا نباشد،این ریسک وجود دارد چاه‌های نفت خود را یکی پس از دیگری خاموش کند.