راز قیمت بالای نفت؛ معمای ژئوپلیتیک برای غول‌های نفتی

به گزارش زومان، غول‌های نفتی اوپک‌پلاس روز یکشنبه برای تصمیمی کلیدی دور هم جمع می‌شوند. در ظاهر، قرار است تولید نفت را کمی افزایش دهند، اما در باطن، در حال راه رفتن روی لبه یک تیغ تیز هستند. بازاری که با داده‌های اقتصادی کاملاً ضعیف است، با دود باروت و تنش‌های سیاسی داغ مانده است.

تولید جهانی نفت بالاست، ذخایر روی خشکی و دریا در حال افزایش‌اند و رشد تقاضا هم چنگی به دل نمی‌زند. آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) پا را فراتر گذاشته و از یک مازاد عرضه سنگین ۳.۷ میلیون بشکه‌ای در روز هشدار می‌دهد. این آژانس حتی پیش‌بینی خود از رشد تقاضا در سال ۲۰۲۶ را هم کاهش داده است.

جالب اینکه تحلیلگران خود اوپک هم پیش‌بینی کرده‌اند که تقاضا برای نفت این گروه در سه‌ماهه دوم سال، ۴۰۰ هزار بشکه در روز کم شود.

اما در دنیای اوپک‌پلاس، داستان کاملاً متفاوت است. این گروه، متشکل از اعضای اوپک و متحدانی چون روسیه، معتقد است بازار تا سال ۲۰۲۶ تقریباً متعادل باقی می‌ماند. به همین دلیل، آن‌طور که رویترز گزارش داده، به نظر می‌رسد آن‌ها پس از سه ماه توقف، با یک افزایش تولید اندک ۱۳۷ هزار بشکه‌ای در روز برای ماه آوریل موافقت کنند. این دو روایت متناقض، یک سؤال اساسی ایجاد می‌کند: حق با کیست و چرا قیمت‌ها پایین نمی‌آیند؟

پاسخ در واقعیتی پنهان شده که این بار آمار و ارقام عرضه و تقاضا قادر به نمایش آن نیستند: ریسک‌های ژئوپلیتیکی. قیمت نفت برنت در هفته‌های اخیر به بالای ۷۰ دلار رسیده، چون بازار به جای نگاه کردن به مخازنِ در حال پر شدن، به تنش‌های سیاسی چشم دوخته است. در حال حاضر، حدود یک‌سوم تولید اوپک‌پلاس (یعنی ۱۳.۵ میلیون بشکه در روز) یا زیر تحریم‌های سنگین غرب است، یا در معرض تهدید نظامی قرار دارد.

بزرگ‌ترین ریسک، تنش میان ایران و آمریکاست که با وجود مذاکرات غیرمستقیم، همچنان بالاست. هم‌زمان، تحریم‌های شدید علیه روسیه در پنجمین سال جنگ اوکراین، بازار انرژی را آشفته کرده است. پالایشگاه‌های هند خرید نفت روسیه را کم کرده‌اند و در نتیجه، حدود ۱۵۵ میلیون بشکه نفت روسیه روی نفتکش‌ها سرگردان مانده که خود به افزایش ذخایر جهانی دامن زده است.

این انباشت نفت تحریمی ایران و روسیه، تعادل واقعی بازار را به هم زده و اجازه نمی‌دهد قیمت‌ها با وجود ضعف تقاضا، پایین بیایند.

اوپک‌پلاس معمولاً سعی می‌کند خود را از بازی‌های سیاسی دور نگه دارد، اما این بار، این آشفتگی سیاسی به کمکش آمده است. اگر این گروه افزایش تولید را متوقف نگه دارد، اعتبارش زیر سؤال می‌رود، چون خودش معتقد است بازار به این نفت نیاز دارد. از طرفی، اگر تولید را زیاد بالا ببرد، با توجه به ضعف بنیادین بازار، ممکن است باعث سقوط قیمت‌ها شود.

اینجاست که مه غلیظ ژئوپلیتیک، فضا را برای یک راه‌حل میانه فراهم می‌کند: یک افزایش تولید محدود و حساب‌شده. تصمیمی که نه آن‌قدر زیاد است که بازار را خراب کند و نه آن‌قدر کم که نشانه ضعف باشد.

این حرکت هوشمندانه به اوپک‌پلاس اجازه می‌دهد که هم نشان دهد به تحلیل خود از بازار اطمینان دارد و هم از سپری که تنش‌های سیاسی برای قیمت‌ها ساخته، نهایت استفاده را ببرد. در واقع، این طوفان سیاسی به آن‌ها فرصت داده تا یک بندبازی ظریف را با موفقیت اجرا کنند.

به نظر شما تصمیم اوپک‌پلاس برای افزایش تولید در این شرایط منطقی است؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.