بشکه نفت یا بشکه باروت؟ سایه جنگ بازار انرژی را ملتهب کرد

به گزارش زومان،‌ بازار جهانی نفت با قوی‌ترین شروع سال از ۲۰۲۲، در تب و تاب به سر می‌برد. دیگر خبری از پیش‌بینی‌های مازاد عرضه نیست؛ حالا این شوک‌های عرضه و سایه سنگین درگیری نظامی است که نبض بازار را در دست گرفته و قیمت‌ها را به پرواز درآورده است.

گزارش بلومبرگ نشان می‌دهد که قراردادهای آتی برنت در روز جمعه به بالاترین سطح هفت ماهه خود، به بیش از ۷۲ دلار در هر بشکه رسید و برخی تحلیلگران ریسک پرمیوم (حق بیمه ریسک) تا ۱۰ دلار را محتمل می‌دانند.

این افزایش قیمتی که رشد حدود ۱۸ درصدی برنت از پایان سال گذشته را رقم زده، یک چرخش ۱۸۰ درجه‌ای نسبت به چند هفته قبل است؛ زمانی که تمام تمرکز بازار بر رکورد بی‌سابقه مازاد عرضه نفت بود.

چه اتفاقی این معادله را به هم ریخت؟

اختلالات غیرمنتظره در عرضه نفت آمریکا و قزاقستان و همچنین دوری بازار از نفت تحریمی، قدرتی ناگهانی به قیمت‌ها بخشید. اما کاتالیزور اصلی، ریسک‌های ژئوپلیتیکی است که از ونزوئلا تا ایران کشیده شده؛ جایی که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا می‌تواند دستور اقدام نظامی تازه‌ای بدهد؛ منطقه‌ای که حدود یک چهارم تجارت نفت جهان از آن می‌گذرد.

گری راس، مشاور کهنه‌کار نفت و مدیر صندوق پوشش ریسک می‌گوید:

احتمال جنگ وجود دارد و این عامل اصلی است، اما این ریسک در کنار بازاری قرار گرفته که بسیار فشرده‌تر از چیزی است که مردم انتظار داشتند.

با این حال، هجوم معامله‌گران برای محافظت از خود در برابر افزایش قیمت‌ها، بازارهای مالی را نیز دچار تغییر کرده و تعداد قراردادهای آتی برنت در سال جاری به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده است.

نوسانات بازار به بالاترین حد خود از زمان حمله آمریکا به ایران در ژوئن ۲۰۲۵ رسیده و معامله‌گران برای محافظت در برابر جهش قیمت، حاضر به پرداخت مبالغ بیشتری هستند.

تقاضا برای اختیار خرید (CALL option) نفت نیز رشد کم‌سابقه را تجربه کرده که بیانگر افزایش عدم‌قطعیت ژئوپولیتیک و نگرانی از اختلال احتمالی در عرضه جهانی نفت است.

خورخه لئون، رئیس تحلیل ژئوپلیتیک در ریستاد انرژی (Rystad Energy) می‌گوید:

به نظر می‌رسد احتمال حملات محدود و تلافی محدود ایران این بار کمتر است. سال گذشته جواب داد، اما الان حس می‌کنم یا به توافق هسته‌ای ختم می‌شود یا تشدید گسترده، نه چیزی در میانه.

چرا با این حجم از ریسک، قیمت‌ها هنوز سر به فلک نکشیده‌اند؟ پاسخ در افزایش تولید جهانی نهفته است. سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و متحدانش در سال گذشته به طور مداوم تولید را بالا بردند و حجم تولید خارج از این گروه نیز رکورد زد.

معامله‌گران نفت فیزیکی نیز وضعیت ایران را به دقت زیر نظر دارند. برخی پالایشگاه‌های آسیا، -بزرگ‌ترین منطقه مصرف-، از منابع غیرخلیج فارس برای تأمین محموله‌ها پرس‌وجو می‌کنند تا خود را در برابر اختلال احتمالی بیمه کنند.

درآمد ابرنفتکش‌های نفتی که عرضه آنها محدود شده بود، نیز به شدت افزایش یافته و به بیش از ۱۵۰ هزار دلار در روز رسیده که بالاترین میزان از زمان همه‌گیری کروناست. بخشی از این افزایش به انتظار بازار برای اقدام نظامی آمریکا و نگرانی از بسته شدن تنگه هرمز، حیاتی‌ترین آبراه نفتی جهان، باز می‌گردد.

راب تامِل، مدیر پرتفوی در تورتویس کپیتال ادوایزرز (Tortoise Capital Advisors)، وضعیت را این‌گونه خلاصه می‌کند:

تمام تمرکز بازار در حال حاضر روی ایران و اتفاقات تنگه هرمز است. این همان سوال میلیارد دلاری است.

به نظر شما تنش‌های ژئوپلیتیک تا چه حد قیمت نفت را بالا خواهد برد؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.