برای حقوق بیشتر باید به کدام شهرها نقل مکان کرد؟

چرا برخی شهرها حتی برای افراد با مهارت مشابه، درآمد بیشتری ایجاد می‌کنند؟ پاسخ فقط به توانایی افراد مربوط نیست؛ بلکه ویژگی‌های اقتصادی و ساختار خود شهرها نیز نقش مهمی دارند.

اکونومیست در گزارشی این موضوع را بررسی کرده و نوشته است: کارگرانی که برای درآمد بیشتر قصد مهاجرت دارند، معمولاً ابتدا میانگین دستمزد شهرهای مقصد را با هم مقایسه می‌کنند. اما دو عامل می‌تواند باعث بالا رفتن این میانگین شود:

اول اینکه یک شهر ممکن است افراد بسیار ماهری را جذب کرده باشد؛ افرادی که در هر نقطه دیگری هم احتمالاً درآمد بالایی داشتند.

دوم اینکه خود شهر ممکن است به دلیل مزایای اقتصادی ناشی از تجمع فعالیت‌های اقتصادی، باعث افزایش دستمزد بیشتر افراد شود.

برای مهاجران، دسته دوم اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا هدف اصلی باید پیدا کردن شهری باشد که حضور در آن به‌تنهایی ارزش نیروی کار را افزایش می‌دهد، نه شهری که فقط افراد پردرآمد را جذب کرده است.

اما جدا کردن اثر «مکان» از اثر «فرد» کار ساده‌ای نیست. در یک پژوهش جدید، گاوراو خانا از دانشگاه کالیفرنیا سن‌دیگو و همکارانش برای حل این مسئله، سوابق شغلی بیش از ۵۰۰ میلیون نفر در لینکدین را بررسی کرده‌اند.

محققان با دنبال کردن کارکنان مشاغل اداری و تخصصی هنگام جابه‌جایی میان شهرهای مختلف، تلاش کرده‌اند مشخص کنند چه مقدار از تغییر درآمد آن‌ها فقط به دلیل تغییر محل زندگی است.

نتایج این تحقیق می‌تواند تصویری از میزان دستمزد برای کارهای مشابه در شهرهای مختلف ارائه دهد.

برآوردهای خانا نشان می‌دهد در داخل هر کشور، ۴۵ تا ۷۳ درصد اختلاف دستمزد میان شهرها به خود مکان مربوط است و باقی تفاوت‌ها ناشی از ویژگی‌های افراد است.

در مقایسه میان کشورها نیز، پس از تعدیل اثر قدرت خرید و تورم، ۹۳ درصد تفاوت‌های دستمزدی به عامل مکان مرتبط است.

بیشترین مزیت دستمزدی متعلق به وادوتس پایتخت کوچک لیختن‌اشتاین است؛ هرچند جمعیت حدود ۶ هزار نفری آن ممکن است برای بسیاری از مهاجران جذاب نباشد.

اما از مزیت مکان در کدام شهرها بیشتر است؟

در میان کشورهای بزرگ، شهرهای آمریکا بالاترین مزیت مکانی را دارند.

بیشترین افزایش دستمزد معمولاً در شهرهای بزرگ، متراکم و دارای تنوع صنعتی بالا دیده می‌شود؛ شهرهایی مانند سان‌فرانسیسکو و نیویورک که فرصت‌های شغلی فراوانی دارند.

در کشورهای ثروتمند، شهرهایی که بیشترین مزیت مکانی را دارند، معمولاً همان شهرهایی هستند که بالاترین میانگین دستمزد را نیز ثبت می‌کنند.

به همین دلیل، کارگرانی که به دنبال درآمد بیشتر هستند، اغلب به سمت شهرهایی می‌روند که از نظر اقتصادی کارآمدتر هستند.

اما این الگو در کشورهای فقیرتر همیشه درست نیست.

برای مثال در هند، بسیاری از مهاجرانی که به شهرهای بزرگ و پردرآمدی مانند بنگلور می‌روند، در نهایت افزایش دستمزد چندانی نسبت به گذشته تجربه نمی‌کنند.

در مقابل، بیشترین رشد درآمد در شهرهای کوچک‌تر اطراف این کلان‌شهرها دیده می‌شود؛ مناطقی که بخشی از مزایای اقتصادی شهرهای بزرگ را دارند، اما با مشکلاتی مانند کمبود شدید مسکن، قطعی برق و حمل‌ونقل شلوغ کمتر مواجه هستند.

این مشکلات برای شرکت‌ها نیز اهمیت دارد. در آمریکا شرکت‌های با بهره‌وری بالاتر که تولید بیشتری از منابع خود ایجاد می‌کنند می‌توانند توسعه پیدا کنند و کارکنان بیشتری به کار بگیرند.

اما در کشورهای کم‌درآمد، همین موانع باعث محدود شدن رشد شرکت‌ها می‌شود. در نتیجه، اشتغال بیشتر به سمت شرکت‌های کم‌بازده‌تر منتقل می‌شود؛ شرکت‌هایی که افراد بیشتری استخدام می‌کنند اما دستمزد پایین‌تری می‌پردازند.

پژوهشگران محاسبه کرده‌اند اگر شهرهای پربازده هند می‌توانستند همان سهمی از نیروی کار را جذب کنند که شهرهای آمریکا جذب می‌کنند، میانگین دستمزد در کل کشور ۲.۳ درصد افزایش پیدا می‌کرد.

اگر علاوه بر این، سهم بیشتری از نیروی کار نیز در شرکت‌های با بازدهی بیشتر مشغول می‌شد، این افزایش به ۴.۳ درصد می‌رسید.

این تغییر در نحوه توزیع نیروی کار فقط به هند محدود نیست. محاسبات پژوهشگران نشان می‌دهد اگر مکزیک و نیجریه نیز نیروی کار بیشتری را به شهرهای پربازده‌تر هدایت می‌کردند، میانگین دستمزدها به‌ترتیب حدود ۵ و ۸ درصد افزایش می‌یافت.

در نهایت، بسیاری از کارگران نمی‌توانند تشخیص دهند که یک شهر به این دلیل دستمزد بالاتری می‌دهد که واقعاً بازدهی و بهره‌وری بیشتری دارد، یا فقط به این دلیل که افراد بااستعدادتر از قبل در آنجا ساکن شده‌اند.

کمک به افراد برای رسیدن به شهرهای مناسب‌تر می‌تواند یکی از راه‌های آزاد کردن ظرفیت رشد اقتصادی باشد.