هجوم جهانی به داراییهای مرتبط با هوش مصنوعی، تقاضا برای دلار را بالا برده و همزمان خطر فروش گسترده آن را پدید آورده است.
بهگزارش فایننشال تایمز، بازار نرخهای بهره منطقه یورو در سال جاری برای بسیاری از صندوقهای پوشش ریسک بیرحمانه عمل کرده و کهنهکاران بحران بدهی منطقه یورو را بهشدت مضطرب ساخته است.
همزمان در ژاپن، سانائه تاکایچی نخستوزیر این کشور از سرمایهگذاران بازار اوراق خواست درباره برنامههای مالی به او اعتماد کنند. رکوردشکنی بازده اوراق ۳۰ ساله ژاپن نشان میدهد درخواست تاکایچی چندان موفق نبوده و پرسش اصلی حالا انتخاب میان نگهداری اوراق ۳۰ ساله فرانسه یا ژاپن است.
روند صعودی دلار در ماه گذشته، بسیاری را غافلگیر کرد. شاخص دلار (DXY) با قرار گرفتن در محدوده ۱۰۲، هماکنون به بالاترین سطح خود از بهار سال گذشته رسیده است. بخش عمده این افزایش ناشی از تداوم رشد بازده اوراق خزانهداری آمریکاست و کاهش پوشش ریسک ارزی دلار نیز در روند اخیر نقش داشته است.
عامل مرتبط دیگری هم ظاهرا در کار است و به هوش مصنوعی بازمیگردد. تجارت هوش مصنوعی چنان گسترده شده و جریانهای سرمایهگذاری بزرگی را از سراسر جهان جذب کرده که کل سیاره اکنون بسیار به دلار وابسته شده است.
ایالات متحده کانون تجارت هوش مصنوعی است و بخش عمده این تجارت نیز در بازارهای سرمایه همین کشور خلاصه میشود.
وضعیت خالص سرمایهگذاری بینالمللی آمریکا (NIIP) تا پایان سال ۲۰۲۵ مورد ارزیابی قرار گرفته است. این شاخص در اصل بیانگر تفاوت میان ارزش داراییهای خارجی یک کشور و میزان داراییهای متعلق به خارجیها در آن کشور است.
ارزش داراییهای دلاری در اختیار سرمایهگذاران خارجی طی سالهای اخیر بهشدت افزایش یافته است. دو عامل اصلی پشت این رشد قرار دارد: ورود مداوم سرمایه به آمریکا و جهش ارزش سهام شرکتهای آمریکایی؛ بهویژه شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی.
در نتیجه، تعهدات خارجی آمریکا بزرگتر شده و اکنون معادل ۸۰ درصد مجموع داراییهای خارجی خالص همه کشورهای بستانکار جهان است. این رقم نشان میدهد بخش بزرگی از پساندازهای جهانی در داراییهای دلاری و بازارهای مالی آمریکا متمرکز شده است.
نگاهی به پیشینه تاریخی، تصویری بهمراتب گویاتر و چشمگیرتر به دست میدهد. در سال ۲۰۱۰، حجم بدهیهای NIIP آمریکا با داراییهای NIIP ژاپن بهعنوان بزرگترین کشور بستانکار خالص جهان برابری میکرد؛ در حالی که تا سال ۲۰۲۵، همتراز شدن با این بدهیها نیازمند تجمیع داراییهای ۱۰ کشور بزرگ بستانکار خالص دنیا خواهد بود.
تمرکز عظیم سرمایه تا زمانی مشکلی ایجاد نمیکند که تجارت هوش مصنوعی از مسیر خود خارج نشود؛
دستکم ۶ تهدید عمده در این میان به چشم میخورد که طیفی از نابودی مزیتهای رقابتی و موانع درآمدزایی تا رباتهای مرگبار و حتی وکلایی ترسناکتر را در بر میگیرد. بروز هرکدام از این بحرانهای جدی میتواند سرمایهگذاران منطقی را به واگذاری داراییهای حوزه هوش مصنوعی وادار کند؛ روندی که برای سرمایهگذاران خارج از آمریکا، بهطور طبیعی با عرضه حجم گستردهای از دلار همراه خواهد شد.
میزان پوشش ریسک دلار برخلاف انتظارها افتی شدید را تجربه کرده است. سرمایهگذاران با تمایل کامل، ریسک دارایی و ریسک ارزی را توامان پذیرفتهاند. در نتیجه، احیای نسبتهای پوشش ریسک یا وارد آمدن ضربهای سنگین به بازارهای آمریکا ــ که در عمل با معاملات حوزه هوش مصنوعی پیوند خورده است ــ سرمایهگذاران غیرآمریکایی را ناگزیر به فروش حجم درخورتوجهی از دلار خواهد کرد.
دلار معمولا از بحرانهای بزرگ استقبال میکند و حتی بحران شکلگرفته در خاک آمریکا نیز میتواند به سودش تمام شود. بااینحال، مشخص نیست تزلزل احتمالی ناشی از خروج سرمایهگذاران خارجی از تجارت هوش مصنوعی همان اثر معمول را داشته باشد.
وابستگی متقابل داراییهای هوش مصنوعی، بازارهای سرمایهی آمریکا و موقعیتهای ارزی، سازوکار بحران احتمالی را متفاوت میکند.
سناریوی مطرحشده فعلا کاملا نظری باقی مانده و شاید هرگز تحقق پیدا نکند. حتی در صورت وقوع نیز ممکن است بازار فقط لغزشی موقت را تجربه کند و سپس بهبود یابد.
اگر مشکلات بالقوه را ثبت کنیم، برخورد جدی هوش مصنوعی با بحران اکنون میتواند کل بازار سهام جهان، بازارهای خصوصی و دلار را مختل کند. سوی مثبت ماجرا شاید کاهش بازده اوراق خزانهداری آمریکا باشد.