هواوی برنامه دارد در سال ۲۰۲۷ دو تراشه تازه هوش مصنوعی عرضه کند، اما اهمیت خبر فقط به زمانبندی فروش محدود نمیشود. پشت این اعلام، راهبردی دیده میشود که چین برای ادامه رقابت فناوری با آمریکا دنبال میکند؛ مسیری که بهجای تکیه صرف بر یک تراشه بسیار قدرتمند، روی اتصال انبوه پردازندهها و ساخت سامانههای بزرگتر حساب باز میکند.
بهگزارش رویترز، هواوی روز پنجشنبه اعلام کرد تراشه «۹۶۰دیتی» را در سهماهه نخست سال ۲۰۲۷ و «اسند ۹۶۰پیآر» را در سهماهه سوم همان سال روانه بازار خواهد کرد. هدف، افزایش توان پردازشی سامانههای هوش مصنوعی و نزدیککردن خود به رقیب اصلی، یعنی انویدیا، عنوان شده است.
فشار واشنگتن سالهاست مسیر چین را در حوزه نیمهرساناها تغییر داده است. آمریکا با محدودکردن دسترسی پکن به پیشرفتهترین تراشهها و تجهیزات ساخت آنها، تلاش کرده شتاب توسعه هوش مصنوعی در چین را پایین بیاورد. پاسخ چین هم فقط ساخت نسخهای بومی از همان تراشهها نبوده؛ هواوی روی معماریای سرمایهگذاری کرده که در آن، محدودیت توان یک پردازنده با مقیاس بزرگ سامانه جبران میشود.
اتصال بهجای اتکای کامل به یک تراشه
در مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی، یک تراشه بهتنهایی از پس همه بار پردازشی برنمیآید. دیتاسنترها ناچارند تعداد زیادی پردازنده را کنار هم قرار دهند و میان آنها تبادل دادهای بسیار سریع برقرار کنند. اگر این ارتباط کند باشد، افزایش تعداد تراشهها الزاما به جهش واقعی در قدرت محاسباتی منجر نمیشود.
هواوی برای حل همین مسئله فناوری «یونیفایدباس» را توسعه داده است. دیوید وانگ، رئیس دورهای هواوی، گفته این فناوری قرار است به حلقه اتصال نسل بعدی سامانههای بزرگ هوش مصنوعی شرکت تبدیل شود و به تعداد زیادی تراشه اجازه دهد هماهنگ با یکدیگر کار کنند. به گفته او، هواوی تاکنون ۱۱ نیمهرسانای مبتنی بر این فناوری توسعه داده است.
نقطه اتکای این راهبرد در عددی نهفته که هواوی مطرح میکند. شرکت میگوید بزرگترین سامانههای متصلش توان میزبانی تا یک میلیون پردازنده هوش مصنوعی را دارند. چنین ادعایی، بهجای تمرکز بر قدرت خام یک تراشه منفرد، بر ظرفیت تجمیع و مقیاس تکیه دارد.
همزمان، هواوی اعلام کرده تاکنون بیش از هزار سامانه کوچکتر متصل را به بیش از ۳۷۰ مشتری تحویل داده است. نام مشتریان و تعداد تراشههای بهکاررفته در هر سامانه فاش نشده، اما همین آمار نشان میدهد شرکت فقط در سطح آزمایشگاهی حرکت نمیکند و تلاش دارد بازار واقعی برای معماری اتصالمحور خود بسازد.
تحریمها هم مانعاند، هم موتور رشد داخلی
محدودیتهای آمریکا برای صنعت چین فقط به کاهش دسترسی به تراشههای پیشرفته ختم نشده است. نتیجه دیگر، افزایش اهمیت تولیدکنندگان داخلی بوده؛ شرکتهایی که حالا در خلا ایجادشده فرصت بیشتری برای رشد پیدا کردهاند. هواوی نیز از همین فضا دارد، هرچند مسیرش بدون هزینه نیست.
رویترز هفته گذشته گزارش داد کمبود حافظههای پرسرعت مورد نیاز هوش مصنوعی، که محدودیتهای صادراتی آمریکا هم بر دسترسی چین به انواع پیشرفته آن اثر گذاشته، هزینه تولید تراشههای هوش مصنوعی چینی را بالا برده است. در نتیجه، قیمت برخی محصولات هواوی و دیگر سازندگان چینی افزایش یافته و زنجیره تامین به یکی از گلوگاههای اصلی تبدیل شده است.
اتصال تعداد زیادی تراشه، خود بهخودی مشکل را حل نمیکند. مصرف انرژی بالا میرود، هزینهها افزایش مییابد، سرعت ارتباط میان پردازندهها اهمیت بیشتری پیدا میکند و دسترسی به حافظه پیشرفته به عامل تعیینکننده بدل میشود. به بیان ساده، محدودیتهای آمریکا یک مانع ساخته، اما همزمان صنعت چین را به سمت راهحلهای پیچیدهتر و پرهزینهتر سوق داده است.
انویدیا فقط سختافزار نمیفروشد
رقابت هواوی با انویدیا فقط در سطح قدرت تراشهها تعریف نمیشود. انویدیا طی سالها پیرامون محصولات خود یک اکوسیستم نرمافزاری و توسعهدهنده ساخته که کار با سختافزارهایش را برای شرکتها و برنامهنویسان سادهتر میکند. همین شبکه نرمافزاری، بخش مهمی از برتری این شرکت در بازار جهانی هوش مصنوعی را شکل داده است.
رویترز این مسئله را یکی از چالشهای اصلی هواوی میداند. وانگ میگوید مجموعه تراشههای هوش مصنوعی هواوی اکنون ۵۲۷۰ توسعهدهنده فعال ماهانه دارد. با این حال، برای تبدیل شدن به بدیلی جدی در برابر انویدیا، هواوی باید همزمان با توسعه سختافزار، جامعهای از برنامهنویسان و شرکتهای نرمافزاری را هم بهدنبال خود بکشد.
همینجا روشن میشود که رقابت چین و آمریکا در هوش مصنوعی دیگر فقط مسابقه تولید «قویترین تراشه» نیست. میدان رقابت گستردهتر شده و تراشه، حافظه، شبکه اتصال پردازندهها، دیتاسنترها و نرمافزار را دربر میگیرد. هر حلقهای که ضعیف بماند، میتواند بر کل زنجیره اثر بگذارد.
برنامه تازه هواوی نشان میدهد چین برای ماندن در این رقابت، روی رویکردی مشخص حساب باز کرده است. اگر دسترسی به پیشرفتهترین تراشههای خارجی محدود باشد، میتوان قدرت محاسباتی را با تراشههای داخلی و در مقیاسی بسیار بزرگتر بازسازی کرد. اینکه چنین مدلی تا چه اندازه فاصله با انویدیا را کم میکند، هنوز روشن نیست، اما مسیر انتخابشده از حالا مسیر تقابل را تغییر داده است.
همان گزارش همچنین یادآوری میکند که فشارهای آمریکا، معادله بازار را هم عوض کردهاند. محدودیتها فقط فناوری را کند نکردهاند؛ بلکه تولیدکنندگان داخلی را واداشتهاند بهجای رقابت مستقیم در یک نقطه، به سراغ معماریهای جایگزین بروند. هواوی در همین چارچوب، تراشه را از یک محصول منفرد به جزئی از یک شبکه بزرگتر تبدیل میکند.
نظر شما درباره راهبرد هواوی در برابر انویدیا چیست؟