عربستان سعودی برای پیشبرد برنامه هوش مصنوعی ملی خود به سراغ یک مدل چینی رفته است؛ انتخابی که فقط یک تصمیم فنی بهنظر نمیرسد و در متن رقابت جهانی هوش مصنوعی معنا پیدا میکند.
بهگزارش بلومبرگ، شرکت هیومین، بازوی هوش مصنوعی مورد حمایت صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان، روز پنجشنبه از مدل جدیدی رونمایی کرد که برای زبان عربی توسعه یافته و پایه آن مدل M3 شرکت چینی مینیمکس است.
مدل تازه با نام Humain-M3 معرفی شده و بخشی از تلاش گستردهتر ریاض برای ایستادن در مسابقه جهانی هوش مصنوعی بهشمار میرود. عربستان همزمان روی دیتاسنترها، تراشه و توسعه مدلهای هوش مصنوعی سرمایهگذاری میکند تا زیرساختی مستقلتر برای این حوزه بسازد.
هیومین میگوید هدف از توسعه Humain-M3 تقویت اکوسیستم هوش مصنوعی عربی و مشارکت در ساخت مدلهای پیشرفته جهانی بوده است. به گفته این شرکت، Humain-M3 در هفت آزمون عمومی زبان عربی، در مقایسه با مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی، بهطور میانگین بهترین عملکرد را ثبت کرده است. این ادعا از سوی خود هیومین مطرح شده است.
دسترسی به مدل جدید از طریق پلتفرم Humain Node برای توسعهدهندگان و شرکتها فراهم شده تا بتوانند به آن و دیگر مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی وصل شوند.
طارق امین، مدیرعامل هیومین، میگوید با وجود صدها میلیون نفر که در جهان عربی صحبت میکنند، این زبان هنوز در میان پیشرفتهترین فناوریهای هوش مصنوعی سهم بسیار کمتری دارد. او تأکید کرده که همکاری با مینیمکس صرفا به خرید یک مدل چینی و تغییر نام آن محدود نبوده است.
امین گفته هیومین از نزدیک با مینیمکس برای سفارش و توسعه این مدل همکاری کرده و همزمان با شرکتهای دیگری از جمله میسترال و کوهیر نیز کار کرده است. این ترکیب نشان میدهد عربستان بهدنبال چند مسیر همزمان برای ساخت توان فنی بومی است، نه اتکای کامل به یک تامینکننده.
چرا انتخاب یک مدل چینی مهم شد
نکته اصلی گزارش بلومبرگ همینجاست. عربستان در حالی برای ساخت مدل ملی خود از فناوری یک شرکت چینی استفاده کرده که بهکارگیری مدلهای چینی برای توسعه «هوش مصنوعی حاکمیتی» در برخی کشورهای نزدیک به آمریکا به موضوعی حساس تبدیل شده است.
کره جنوبی در ماه ژانویه شرکت ناور را از رقابت ساخت مدل ملی هوش مصنوعی کنار گذاشت، پس از آنکه مشخص شد در مدل پیشنهادی این شرکت بخشی از یک سامانه پردازش تصویر چینی به کار رفته است. همین نمونه نشان میدهد حساسیت نسبت به منشا فناوری تا چه اندازه میتواند سرنوشت پروژههای ملی را تغییر دهد.
با وجود این، عربستان تنها کشوری نیست که بهدنبال ساخت ظرفیت مستقل هوش مصنوعی است. از فرانسه تا هند، دولتها تلاش میکنند مدلها و زیرساختهای بومی یا ملی خود را توسعه دهند تا صنایع و نیروی کارشان کاملا به فناوری شرکتهای خارجی وابسته نماند.
این رقابت در شرایطی جدیتر شده که بخش بزرگی از صنعت هوش مصنوعی در اختیار شرکتهای آمریکایی و چینی قرار گرفته است. همزمان برخی شرکتهای پیشرو، از جمله آنتروپیک, دسترسی به مدلهای خود را محدودتر کردهاند و همین موضوع فشار برای ساخت گزینههای داخلی را افزایش داده است.
در چنین فضایی، انتخاب مینیمکس از سوی هیومین فقط یک تصمیم فنی نیست. عربستان برای ساخت ظرفیت هوش مصنوعی عربی، در بازاری که آمریکا و چین بازیگران اصلی آن هستند، فعلا بخشی از فناوری پایه خود را از چین گرفته و همزمان تلاش میکند لایههای بالاتر این زنجیره را در داخل توسعه دهد.
مسئله اصلی اکنون فقط معرفی یک مدل تازه نیست، بلکه این است که عربستان میخواهد در شکلگیری زبان، داده و زیرساخت هوش مصنوعی عربی نقشآفرین باشد؛ مسیری که بدون دسترسی به فناوری خارجی دشوار میماند، اما وابستگی کامل به همان فناوری نیز با هدف استقلال ملی سازگار نیست.
شما این همکاری عربستان و مینیمکس را چگونه ارزیابی میکنید؟