دیگر بعد از این همه که خوانده‌اید و دیده‌اید متن‌ها و عکس‌های هوش مصنوعی برایتان آشناتر شده‌است. دیگر آنها را چشمی تشخیص می‌دهید. این یکی از موضوعات گزارش اخیر اکونومیست در خصوص هوش مصنوعی است. دانش‌آموزان و دانشجویان در سراسر جهان با سرعتی بی‌سابقه به سراغ هوش مصنوعی می‌روند. نظرسنجی سال گذشته مؤسسه فناوری آموزشی «چگ» نشان داد که ۸۰ درصد از دانشجویان کارشناسی در کشورهای ثروتمند برای درس‌های خود از این فناوری استفاده می‌کنند. آمارهای تازه‌تر حتی شگفت‌انگیزتر است؛ این میزان در بریتانیا به ۹۴ درصد و در آلمان به ۹۳ درصد رسیده است. اما این اقبال گسترده چه بلایی سر یادگیری می‌آورد؟ به گزارش زومان به نقل از اکونومیست، معلمان می‌گویند با انبوهی از برگه‌ها و مقاله‌های کاملاً مشابه روبرو هستند که انگار همگی از یک قالبی یکسان بیرون آمده‌اند. نگرانی‌ها روزبه‌روز بیشتر می‌شد، اما تا همین چند وقت پیش هیچ داده دقیقی برای اثبات این آسیب‌ها وجود نداشت.

پژوهشی بزرگ در قلب آسیا

برای پر کردن این خلأ، دیوید استرومبرگ از دانشگاه استکهلم به همراه ویکتور لی و وو یانهوی از دانشگاه هنگ‌کنگ دست‌به‌کار شدند. آن‌ها ۲۷ هزار دانش‌آموز ۱۲ تا ۱۸ ساله را در چین زیر نظر گرفتند؛ کشوری که مردمش خیلی سریع فناوری‌های تازه را می‌پذیرند. حدود ۸۰ درصد این دانش‌آموزان از مدل‌های هوش مصنوعی مانند «دوبائو» و «دیپ‌سیک» استفاده می‌کردند و ۲۰ درصد باقی‌مانده هم به‌عنوان گروه کنترل—یعنی گروهی که برای مقایسه، از این ابزارها استفاده نمی‌کردند—زیر نظر گرفته شدند.

تحلیل آماری تاثیر استفاده از هوش مصنوعی بر افت نمرات تکالیف و آزمون‌های دانش‌آموزان مقطع متوسطه در چین

معمای عجیب نمره‌ها و امتحانات

نتایج این بررسی، همه‌چیز را تغییر داد. پس از شش ماه، میانگین نمرات تکالیف دانش‌آموزانی که از هوش مصنوعی استفاده کرده بودند، ۱۸ درصد بالا رفت. همچنین زمان انجام هر تکلیف از ۶۴ دقیقه به ۴۵ دقیقه کاهش یافت. اما این داستان یک روی دیگری هم داشت؛ همین دانش‌آموزان در امتحانات نهایی، ۲۰ درصد نمره کمتری نسبت به هم‌کلاسی‌های خود گرفتند. در گذشته، نمره خوب در تکالیف نشان‌دهنده موفقیت احتمالی دانش آموز در امتحان بود، اما حالا کسانی که بالاترین نمره‌ها را از تکالیف خانه می‌گیرند، در امتحانات افت شدیدی پیدا می‌کنند.

تحلیل آماری تاثیر استفاده از هوش مصنوعی بر زمان انجام تکالیف و نمرات آزمون دانش‌آموزان دوره متوسطه در چین

کلید اصلی؛ ابزار خوب در دست کاربر هوشمند

با این حساب، آیا باید هوش مصنوعی را در مدارس ممنوع کرد؟ الزاماً نه. افت نمرات بیشتر شامل حال کسانی شد که تکالیف را با عجله و سرسری انجام می‌دادند. در مقابل، کسانی که از هوش مصنوعی استفاده می‌کردند اما به اندازه بقیه برای فهمیدن مطالب وقت می‌گذاشتند، هیچ آسیبی ندیدند. در پژوهش دیگری، زارا کنتراکتور و هرمان ریس از کالج میدلبری متوجه شدند دانشجویانی که از این ابزارها مثل یک معلم خصوصی برای درک مفاهیم سخت استفاده کردند، حتی یک هفته بعد هم نمرات بالاتری گرفتند. هوش مصنوعی می‌تواند بازدهی یادگیری را بالا ببرد، به شرطی که محصلان قبل از فکر کردن، به پاسخ‌های آماده چنگ نزنند.