میراث تیم کوک برای اپل؛ نقش هوش مصنوعی در تغییر مدیرعامل
به گزارش زومان، اپل با اعلام یک تغییر تاریخی در ساختار مدیریتی خود تأیید کرد که تیم کوک از سمت مدیرعاملی کنارهگیری کرده است. بر اساس این تصمیم، کوک بهعنوان رئیس اجرایی هیئتمدیره اپل منصوب میشود و جان ترنوس، نایبرئیس ارشد مهندسی سختافزار، از تاریخ ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۰ شهریور ۱۴۰۵) رسماً کار خود را بهعنوان مدیرعامل جدید این شرکت آغاز خواهد کرد.
اما جان ترنوس کیست و چه رویکردی را در هدایت یکی از مهمترین کمپانیهای جهان دنبال خواهد کرد؟
براساس گزارش بیزنس اینسایدر، مدیرعامل جدید اپل، مانند استیو جابز نیست و این الزاماً هم ایرادی ندارد. تیم کوک، مدیرعامل کنونی اپل نیز جابز نبود، اما با وجود دلتنگی برخی برای دوران جابز، دوره مدیریت او برای اپل و سهامدارانش بسیار موفق بوده است: حدود ۳ میلیارد آیفون فروخته شد و ارزش بازار شرکت در حدود ۱۵ سال از ۳۰۰ میلیارد دلار به ۴ تریلیون دلار رسید.
احتمال دارد اپل در دوران ترنوس نیز مسیر مشابهی را طی کند. او مانند کوک، بیشتر بهعنوان یک چهره فعال در پشتصحنه امور شناخته میشود تا خالق محصولی شاخص؛ فردی که بهجای خلق، بر زیرساختها و فرآیندهایی تمرکز دارد که امکان تولید و عرضه محصولات اپل را فراهم میکند.
در دوران تیم کوک، این نقش به معنای طراحی و مدیریت یک زنجیره تأمین جهانی گسترده بود؛ زنجیرهای که تا حد زیادی به چین وابستگی داشت و امکان تولید انبوه آیفون و سایر محصولات پرفروش اپل را فراهم میکرد.
اما در دوره ترنوس، این نقش بیشتر به حوزه مهندسی عملی و اجرایی سختافزار مربوط میشود؛ بهگونهای که تضمین شود محصولات طراحیشده در مقیاس بالا تولید شده و از نظر عملکرد و کیفیت، بهدرستی کار میکنند.
با این حال، چنین نقشهایی معمولاً روایتهای الهامبخش و رمانتیک نمیسازند. بلومبرگ در بحبوحه گمانهزنیها درباره جانشینی او نوشته بود که ترنوس با مدیریت توسعه آیپدهای جدید، هدایت پروژه ایرپادها و نظارت بر نخستین گوشیهای 5G اپل توانسته جایگاه خود را تثبیت کند، اما این دستاوردها بیشتر اجرایی و عملیاتی هستند تا نمادین.
سؤال اصلی این است که آیا مهارت در این سطح از اجرا و مدیریت عملیاتی برای رهبری اپل کافی است یا نه. تیم کوک در عمل با رشد بیسابقه درآمد و جهش ارزش سهام به این پرسش پاسخ داد؛ هرچند او «آیفون بعدی» را خلق نکرد، اما واقعیت این است که هیچکس دیگری هم چنین محصولی ارائه نداد و همین موضوع تا حدی اهمیت این معیار را کمرنگ کرد.
اکنون اما جهان وارد عصر هوش مصنوعی شده است؛ عصری که میتواند به اندازه آیفون، ساختار فناوری و رفتار کاربران را دگرگون کند.
در چنین شرایطی، شاید مهمتر از نام مدیرعامل، استراتژی اپل در حوزه هوش مصنوعی مهم باشد؛ استراتژی که در سالهای پایانی مدیریت کوک شکل گرفته است.
منتقدان میگویند اپل در رقابت هوش مصنوعی عقب افتاده، زیرا مانند گوگل، متا، اوپنایآی و آنتروپیک سرمایهگذاری عظیمی نکرده است. در مقابل، برخی معتقدند اپل ممکن است بهطور غیرمستقیم به مزیتی استراتژیک رسیده باشد: اجازه دهد رقبا برای توسعه بهترین مدلهای هوش مصنوعی رقابت کنند و سپس از طریق اکوسیستم میلیاردی آیفون از آنها بهرهبرداری کند.
در همین حال، بسیاری از فعالان فناوری معتقدند موج هوش مصنوعی میتواند در نهایت دستگاهی تازه خلق کند که جایگزین آیفون شود، هرچند هنوز مشخص نیست این دستگاه چه خواهد بود.
در چنین سناریویی، اگرچه اپل همچنان از اعتماد کاربران و قدرت اکوسیستم خود بهره میبرد، اما این پرسش جدی باقی میماند که آیا در عصر بازتعریف فناوری، این شرکت به مدیری نیاز دارد که صرفاً بر بهینهسازی تکیه کند یا رهبری که بتواند تصمیمهای جسورانهتر و تحولآفرینتری اتخاذ کند؟