قطع سراسری دسترسی به اینترنت بین‌الملل رکورد زد

چهارشنبه 1 بهمن 1404 - 17:03
مطالعه 3 دقیقه
قطعی اینترنت
قطع اینترنت بین‌الملل در ایران وارد چهاردهمین روز شد؛ خاموشی کم‌سابقه‌ای که رکوردی تازه در تاریخ محدودیت‌های اینترنتی کشور بر جا گذاشته است.
تبلیغات

به گزارش زومان، قطع دسترسی به اینترنت بین‌الملل در ایران وارد چهاردهمین روز خود شده؛ وضعیتی که نه‌تنها رکورد تازه‌ای در تاریخ ارتباطات کشور ثبت کرده، بلکه از نظر گستردگی، شدت و کیفیت محدودیت‌ها نیز در مقایسه با تجربه‌های پیشین، بی‌سابقه به نظر می‌رسد و هرگز قطعی‌ با چنین ابعاد و چنین دوام زمانی تجربه نشده بود.

آنچه این دوره را متمایز می‌کند، فارغ از مدت زمان قطعی، کیفیت این خاموشی ارتباطی است. در تجربه‌های قبلی، حتی در سخت‌ترین مقاطع، همواره روزنه‌هایی برای ارتباط باقی می‌ماند؛ چه از طریق پیامک، چه تماس تلفنی، چه دسترسی‌های محدود یا صنفی.

اما در دی ۱۴۰۴، برای نخستین‌بار، تقریباً تمام مسیرهای ارتباطی به‌طور همزمان مسدود شد؛ از ارسال پیام گرفته تا محدودیت برقراری تماس و دسترسی به اینترنت جهانی و آنچه باقی ماند، اینترنتی کاملاً داخلی و محدود بود که خود نیز دچار اختلال بود. مرور تجربه‌های گذشته، عمق این تفاوت را روشن‌تر می‌کند.

جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل؛ محدود اما فقط ۷ روز

حتی در جریان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل نیز، کیفیت محدودیت‌ها به این شدت نبود. با وجود داخلی شدن اینترنت در مدت زمانی کوتاه و قطع دسترسی به اینترنت بین‌الملل از ۲۳ خرداد تا چهارم تیر -هفت روز-، بخشی از کاربران اینترنت خانگی همچنان با استفاده از ابزارهای جانبی به اینترنت جهانی متصل بودند و دسترسی به پیام‌رسان‌های داخلی، سرویس پیامک و تماس تلفنی نیز قطع نشد.

پاییز ۱۴۰۱؛ فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی و قطع ۸ روزه

سه سال به عقب برویم، در روزهای پایانی تابستان و پاییز ۱۴۰۱ هم اگرچه اینترنت در مقاطعی دچار اختلال و محدودیت شد، اما این وضعیت عمدتاً کوتاه‌مدت و منطقه‌ای بود؛ مانند برخی مناطق کردستان.

تمرکز اصلی در آن سال، بیشتر بر فیلترینگ پلتفرم‌ها قرار داشت و پیام‌رسان‌هایی چون واتس‌اپ، تلگرام و اینستاگرام از دسترس خارج شدند و اینترنت برای چند روز به شکل داخلی درآمد، اما باز هم نه با چنین شدتی از انسداد فراگیر.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که اینترنت بین‌الملل در آن دوره حدود ۸ روز قطع بود؛ از ۳۰ شهریور تا هفتم مهر.

آبان ۹۸؛ رکورددار پیشین طولانی‌ترین قطع اینترنت

در آبان سال ۹۸، هرچند دسترسی به اینترنت بین‌الملل به‌طور فراگیر قطع شد، اما این وضعیت حدود ۱۲ روز به طول انجامید؛ از ۲۵ آبان تا هفتم آذر؛ یعنی چیزی در حدود ۲۸۸ ساعت.

البته از روز نهم یا دهم، دسترسی‌ها به‌صورت صنفی آغاز شد و به‌صورت مرحله‌ای و استان‌به‌استان، دسترسی به اینترنت برقرار شد تا در نهایت اتصال اینترنت همراه در سراسر کشور به حالت عادی بازگشت.

با این حال، گستره و کیفیت این قطعی که پیش‌تر تجربه مشابهی نداشت و ناتوانی اینترنت ملی در پاسخ‌گویی به کسب‌وکارها و حتی نیازهای روزمره‌ای مانند جست‌وجو، شوک سنگینی به جامعه وارد کرد.

سال ۸۸؛ شباهت در قطع سرویس پیامک و تماس

حتی اگر عقب‌تر برویم و به سال ۱۳۸۸ نگاه کنیم؛ سالی که دسترسی عمومی به اینترنت به گستردگی امروز نبود، باز هم قطع ارتباط با اینترنت جهانی کوتاه‌مدت بود.

اما شباهت آن مقطع با دی ۱۴۰۴، قطع منطقه‌ای آنتن سیم‌کارت‌ها برای جلوگیری از ارسال پیامک و برقراری تماس تلفنی بود. قطع پیامک در آن دوره در حدود ۴۰ روز ادامه یافته بود.

دی ۱۴۰۴؛ قطع دسترسی با بیش از ۳۰۰ ساعت رسید

اکنون اما، در حالی به پایان روز چهاردهم محدودیت‌ها نزدیک می‌شویم که بیش از ۳۰۰ ساعت ارتباط ایران با اینترنت بین‌الملل قطع بوده و با عبور از ساعت ۲۱ امشب (چهارشنبه اول بهمن)، این عدد به حدود ۳۵۰ ساعت خواهد رسید؛ رکوردی تازه در تاریخ خاموشی ارتباطی کشور.

هرچند طی دو روز گذشته، امکان ارسال پیام و استفاده از برخی سرویس‌های پیام‌رسان داخلی تا حدی فراهم شده، اما این گشایش‌های محدود، پاسخگوی نیاز بخش بزرگی از کاربران و به‌ویژه مشاغلی که حیاتشان به اینترنت گره خورده نیست. زیان‌های اقتصادی، اختلال در کسب‌وکارها و فشار روانی بر کاربران، تنها بخشی از تبعات این وضعیت است.

اینترنت امروز دیگر یک ابزار جانبی در زندگی روزمره نیست؛ بلکه به زیست‌بومی تبدیل شده که بسیاری از نیازهای اساسی انسان مدرن را پوشش می‌دهد. نبود آن، همانند قطع آب، برق یا گاز، می‌تواند خسارت‌هایی سنگین و گاه جبران‌ناپذیر به همراه داشته باشد.

حال پرسش اصلی این است که آیا دکمه اتصال دوباره اینترنت، مطابق وعده‌های داده‌شده تا پایان هفته فشرده خواهد شد یا این خاموشی بزرگ همچنان ادامه می‌یابد و عقربه‌های ساعت، رکوردی طولانی‌تر را در تاریخ قطعی اینترنت ایران ثبت خواهند کرد؟

پاسخ شما به این پرسش چیست؟ در کامنت‌ها برایمان بنویسید.

نظرات

© 1404 کپی بخش یا کل هر کدام از مطالب زومان تنها با کسب مجوز مکتوب امکان پذیر است.