یک میلیون نفر ارز اربعین گرفتند؛ اما سفر نرفتند
به گزارش زومان، با نزدیک شدن به اربعین، بازار دینار عراق دوباره مورد توجه قرار گرفته است؛ اما امسال یک تفاوت مهم با سالهای گذشته وجود دارد. ارز اربعین که پیشتر با نرخی پایینتر از بازار آزاد عرضه میشد، حالا با قیمتی نزدیک به بازار و حتی بالاتر از آن در اختیار زائران قرار میگیرد.
امسال هر ۱۰۰ دینار عراق برای زائران با نرخ حدود ۱۲۰ تا ۱۲۵ هزار تومان عرضه میشود؛ رقمی که تقریباً دو برابر سال گذشته است.
بانک مرکزی در پاسخ به علت افزایش نرخ ارز اربعین اعلام کرده که این تغییر در راستای سیاست دولت برای «یکپارچهسازی نرخ ارز» انجام شده است.
به این ترتیب، فاصلهای که در سالهای گذشته میان ارز زیارتی و بازار آزاد وجود داشت، کاهش یافته و حتی در برخی مقاطع نرخ رسمی بالاتر از بازار معامله شده است.
اما تغییر سیاست ارزی امسال، بحث درباره نحوه تخصیص ارز اربعین در سالهای گذشته را دوباره مطرح کرده است. هدف از عرضه این ارز، کاهش هزینه سفر زائران و تأمین نیاز ارزی آنها بوده، اما آمارها نشان میدهد بخشی از دریافتکنندگان در نهایت از کشور خارج نشدهاند.
براساس گزارش ایسنا از آمارهای منتشرشده از سوی بانک مرکزی، در سال ۱۴۰۲ حدود یک میلیون نفر و در سال ۱۴۰۳ بیش از یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر ارز اربعین دریافت کردند.
برآوردها نشان میدهد حدود ۳۰ درصد از این افراد، یعنی حدود ۳۰۰ هزار نفر در سال ۱۴۰۲ و حدود ۵۰۰ هزار نفر در سال ۱۴۰۳، از کشور خارج نشدند.
در نتیجه، بیش از ۱۶۰ میلیارد دینار عراق به افرادی اختصاص یافت که سفر خود را انجام ندادند.
بررسی زومان از اختلاف قیمت دینار عرضه شده برای اربعین و بازار آزاد نشان میدهد در سال ۱۴۰۲، هر دینار عراق در بازار آزاد حدود ۳۸ تومان معامله میشد، در حالی که نرخ ارز اربعین حدود ۳۴ تومان بود. یعنی دریافتکنندگان ارز اربعین حدود ۴ تومان به ازای هر دینار اختلاف قیمت در اختیار داشتند.
با فرض دریافت سهمیه ۲۰۰ هزار دیناری برای هر نفر، حدود ۶۰ میلیارد دینار به افرادی اختصاص یافته بود که در نهایت سفر نکردند. فروش این میزان دینار با نرخ بازار آزاد حدود ۲۴۰ میلیارد تومان فرصت سود داشت.
در سال ۱۴۰۳ نیز شرایط مشابه بود. نرخ دینار عراق در بازار آزاد حدود ۴۰ تومان و نرخ مبنای ارز اربعین در سامانه سنا حدود ۳۶ تومان بود؛ بنابراین اختلاف قیمت همچنان حدود ۴ تومان به ازای هر دینار باقی ماند.
در این سال، با برآورد ۵۰۰ هزار نفری افرادی که ارز دریافت کردند اما از کشور خارج نشدند، حدود ۱۰۰ میلیارد دینار در اختیار این گروه قرار گرفت. فروش این مقدار ارز در بازار آزاد میتوانست حدود ۴۰۰ میلیارد تومان سود ایجاد کند.
در مجموع، بر اساس این برآوردها، اختلاف میان نرخ ارز اربعین و بازار آزاد در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ میتوانسته حدود ۶۲۸ میلیارد تومان سود برای افرادی ایجاد کند که ارز دریافت کرده اما سفر نکردهاند. البته این رقم بر اساس فرض فروش کامل دینارها در بازار آزاد محاسبه شده است.