کلاهی که تورم سر والدین گذاشت؛ پرونده پوشک یک میلیونی
سن آشناییتان با تورم و نرخ دلار کی بود؟ این بار کودکان تازه به دنیا آمده با این مفاهیم آشنا شدند وقتی پدرها و مادرهایشان در قفسه دنبال پوشک بودند و ناگهان با ارقامی نزدیک به یک میلیون تومان خشکشان زد. در حالی که ماه پیش همین کالا را با ۴۰۰ هزار تومان میخریدید. سوال این جاست: چه اتفاقی افتاده است؟
ردپای دلار در قفسه پوشک
برای پیدا کردن سرنخ، اول به سراغ پوشکهای وارداتی میرویم. آمارها نشان میدهد که تمام پوشکهای وارداتی در سالهای اخیر از کشور ترکیه آمدهاند. حجم واردات امسال نسبت به سالهای قبل (۱۴۰۱ و ۱۴۰۲) کمتر شده، اما نکتهی کلیدی اینجا نیست. نکته اصلی، نرخ ارزی است که برای واردات آن تخصیص دادهاند. تا پیش از این، واردکنندگان پوشک از دلار ترجیحی ۲۸,۵۰۰ تومانی استفاده میکردند، اما به نظر میرسد این حمایت ارزی دیگر وجود ندارد. این اولین نشانه از یک تغییر سیاست مهم است که روی قیمت نهایی تأثیر مستقیم گذاشته است.
پودر جاذب گران، پوشک گرانتر
شاید بگویید حجم پوشک وارداتی (۱۹۵ تن در عرض ده ماه) آنقدرها هم زیاد نیست که بازار را تکان دهد. کاملاً درست است. پس چرا پوشکهای تولید داخل هم با این جهش قیمتی مواجه شدهاند؟ پاسخ در مواد اولیه آنها پنهان شده است. مهمترین ماده در تولید پوشک، پودرهایی به نام SAP یا «پودر فوق جاذب» است که از کشورهای مختلفی وارد میشود که مهمترینشان ترکیه، چین و قطر است.
حالا بررسیها نشان میدهد این مواد اولیه هم از فهرست دریافتکنندگان ارز ترجیحی خارج شدهاند. طبق دادههای گمرک نرخ دلار برای واردات این پودرها از ۲۸,۵۰۰ تومان در سال گذشته، به طور متوسط به ۶۸ هزار تومان (نرخ مرکز مبادله ارز) رسیده است. این یعنی رشد ۱۴۰ درصدی فقط در هزینه تأمین مواد اولیه!
فنر قیمتی که ناگهان رها شد
اما یک سوال باقی میماند: چرا این افزایش قیمت ناگهانی و در عرض یک ماه اتفاق افتاد، در حالی که نرخ ارز مواد اولیه از ابتدای سال بالا رفته بود؟ شاهرخ شریفی، رئیس اتحادیه سوپرمارکت و مواد پروتئینی، اینگونه توضیح میدهد:
این نرخ باید از قبل گران میشد. ما به خاطر تورم و مسائل دیگر، قیمت را ثابت نگه داشته بودیم. الان که ارز ترجیحی کلاً حذف شده، مجبور شدیم هم آن تورم انباشته را جبران کنیم و هم افزایش قیمت ناشی از رشد دلار را اعمال کنیم.
به عبارت سادهتر، فنر قیمت برای مدتی فشرده نگه داشته شده بود و حالا ناگهان رها شده است. نتیجه این سیاست، جهش قیمتی ۱۵۰ تا ۲۰۰ درصدی در عرض ۴۵ روز و فشاری سنگین بر سبد معیشت خانوادههایی است که نوزاد دارند.
شما هم با این افزایش قیمت ناگهانی مواجه شدهاید؟ تجربه و نظر خود را با ما در میان بگذارید.