سقف دلار حقیقی شکست | ورود بازار ارز به عصر جدید

این روزها دوباره تابلوهای صرافی‌ها و کانال‌های تلگرامی به نمایشگرهای پرهیجانی تبدیل شده‌اند که اعدادشان با سرعتی مثالزدنی تغییر می‌کند. به گزارش زومان، نرخ دلار به سطوح بالایی رسیده و بازار آزاد واکنش‌های تندی نشان می‌دهد. در میان این هیاهو و اضطراب عمومی، یک سوال اساسی ذهن همه را درگیر کرده است: آیا این قیمت‌ها واقعی است یا با یک حباب بزرگ روبرو هستیم که به‌زودی می‌ترکد؟

بسیاری از کارشناسان معتقدند دلار هم مثل هر کالای دیگری در اقتصاد رفتار می‌کند. وقتی ما با تورم‌های ۶۰ درصدی در کشور دست‌وپنج نرم می‌کنیم، طبیعی است که نرخ ارز نمی‌تواند برای همیشه عقب بماند. اگر فنر دلار را به زور پایین نگه داریم، در نهایت خودش را با تورم هماهنگ می‌کند و بالا می‌آید. اما در این میان، اقتصاددانان به شاخص دقیق‌تر و علمی‌تری نگاه می‌کنند که دلار حقیقی نام دارد. این شاخص، در واقع دعوای بین تورم ایران و آمریکا را قضاوت می‌کند.

دلار حقیقی تغییرات شاخص قیمت مصرف‌کننده در ایران و آمریکا را هم‌زمان در نظر می‌گیرد. آمارهای اخیر روایت جدیدی را نشان می‌دهند؛ در دی‌ماه که تورم ایران رشدی حدود ۸ درصد داشت و تورم آمریکا تقریبا نزدیک به صفر بود، دلار اسمی با وجود قطعی‌های اینترنت و بسته بودن بازارها، نهایتاً مرز ۱۴۰ هزار تومان را ثبت کرد. محاسبات نشان می‌داد که در آن لحظه، دلار حقیقی در کانال ۳۵ هزار تومان قرار داشت.

برای درک عمق ماجرا و پاسخ به اینکه «چقدر این نرخ بالاست؟» باید به مهرماه سال ۱۳۹۹ برگردیم. در آن زمان، نرخ دلار حقیقی به کانال ۳۷ هزار تومان (دقیقاً ۳۷ هزار و ۱۸۸ تومان) رسید که بالاترین حد در سال‌های گذشته بود. برخی تحلیلگران مدعی هستند که این عدد، یک کف ساختاری است؛ به این معنی که اگر روزی دلار از این عدد عبور کند، دیگر بازگشت آن به سادگی قابل پیش‌بینی نخواهد بود و وارد مرحله جدیدی از قیمت‌ها می‌شویم.

داده‌های آماری نشان می‌دهد با اینکه دلار اسمی اعداد عجیبی را ثبت کرده بود، اما تا همین اواخر هنوز رکورد تاریخی دلار حقیقی شکسته نشده بود.

اما اکنون که در بهمن‌ماه هستیم، اوضاع تغییر کرده است. بررسی‌های آماری نشان می‌دهد با در نظر گرفتن تورم ۲ تا ۵ درصدی بهمن‌ماه ایران و تورم ناچیز آمریکا، بالاترین نرخ دلاری که می‌توانست در بازار وجود داشته باشد، در محدوده ۱۵۰ تا ۱۵۲ هزار تومان بود.

نکته مهم اینجاست: دلار در بازار آزاد مرز ۱۵۵ هزار تومان را رده کرده و در محدوده ۱۶۰ هزار تومان نوسان می‌کند. بر اساس محاسبات، این یعنی نرخ دلار حقیقی حالا در حوالی ۴۰ هزار تومان قرار گرفته است. این یک رکورد تاریخی برای دلار حقیقی در ایران محسوب می‌شود.

ما نه‌تنها به سقف سال ۹۹ رسیدیم، بلکه با قدرت از آن عبور کردیم. عبور از این مرز به معنای ورود به یک فاز جدید ساختاری است. این دیگر یک نوسان معمولی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از یک شوک ماهیتی به اقتصاد است که به اعتقاد برخی کارشناسان، لزوماً هم پایین نخواهد آمد. به نظر می‌رسد موتور تورم و انتظارات تورمی، دلار را به سمت قله‌هایی هل داده‌اند که پیش از این، عبور از آن‌ها ناممکن به نظر می‌رسید.

به نظر شما آیا عبور از این مرز قیمتی همیشگی است یا بازار دوباره اصلاح خواهد شد؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.