بازگشت همتی به میرداماد؛ مأموریت غیرممکن ۲؟
صندلی داغ میرداماد دوباره به ساکن قدیمیاش رسید. عبدالناصر همتی برای دومین بار سکاندار بانک مرکزی شد؛ آن هم درست در روزهایی که تب دلار دوباره بالا گرفته است. آیا تاریخ تکرار میشود یا اینبار سناریوی متفاوتی برای پول ملی نوشته شده است؟
دوئل دوباره با هیولای سبز
کلید ساختمان شیشهای میرداماد در حالی به همتی سپرده شد که جایگزین محمدرضا فرزین شده است. او پیشتر در تابستان داغ ۹۷، زمانی که ولیالله سیف پس از جهش ناگهانی ارز برکنار شد، به میدان آمده بود.
آن روزها وضعیت بازار شبیه اتاق اورژانس بود؛ دونالد ترامپ از برجام خارج شده بود و نمودارهای قیمت، سودای پرواز داشتند. در آن دوره، تصمیمات ارزی دولت وقت، ماجرای عجیبی رقم زد. سیاست تکنرخی کردن و تولد دلار ۴۲۰۰ تومانی در کنار سامانه نیما با هدف مهار قیمتها اجرا شد، اما بازار راه خودش را رفت. دلار از کانال ۵ هزار تومان در ابتدای سال، تنها در پنج ماه به بیش از ۱۰ هزار و ۲۲۰ تومان در مرداد ۹۷ رسید. این یعنی یک جهش جنونآمیز صد درصدی در کمتر از نیمسال که نفس اقتصاد را برید.
کارنامه همتی؛ ترمز اضطراری
وقتی همتی در مرداد آن سال آمد، اسب سرکش دلار هنوز میتاخت. قیمتها در مهرماه ۹۷ همچنان صعودی بود و رشد نقطهبهنقطه دلار به ۲۷۲ درصد هم رسید و قیمتش به ۱۵ هزار تومان نزدیک شد. اما او توانست با ابزارهای پولی، هیجان بازار را آرام کند. در دیماه همان سال، دلار دوباره به کانال ۱۰ هزار تومان بازگشت. آمارها روایت جالبی دارند: قبل از آمدن او، دلار در ۵ ماه دو برابر شد، اما در دوران او و پس از آن کنترل نسبی، روند دو برابر شدن نرخ ارز حدود ۲۴ ماه زمان برد. این یعنی سرعت سقوط ارزش پول ملی تاسطح قابل توجهی کاهش یافت.
امروز چه در پیش است؟
حالا دوباره همتی است و همان میز ریاست، اما با شرایطی متفاوت. امروز هم تحریم، سایه جنگ و کاهش درآمدهای نفتی بر سر اقتصاد سنگینی میکند و نرخ ارز رکوردهای بالایی را ثبت کرده است. اما یک تفاوت بزرگ وجود دارد: اینبار جهش صد درصدی نرخ ارز، به جای چند ماه، ۱۲ ماه طول کشیده است. این ارقام نشان میدهد شیب بحران شاید به تندی و نابسامانی سال ۹۷ نباشد، اما همچنان وضعیت شکننده است. آیا تجربه قبلی همتی در مهار نوسانات هیجانی و بازگرداندن آرامش نسبی به بازار، اینبار هم به داد ریال میرسد؟ باید دید نسخه دوم ریاست همتی در جدال با تورم و دلار چه طعمی خواهد داشت.
به نظر شما آیا همتی میتواند دوباره افسار دلار را بکشد یا شرایط تغییر کرده است؟ دیدگاه خود را بنویسید.