از شکست ترامپ تا سقوط وال‌استریت؛ ۳ روزی که بازارهای مالی آمریکا زیرورو شدند

روز چهارشنبه، چهارم نوامبر، سرمایه‌گذاران آمریکایی با امیدواری معاملاتشان را به پایان رساندند. شاخص داوجونز بیش از ۱۵۰۰ واحد رشد کرده بود و بازار سهام، پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای را با موج خرید پاسخ داده بود. اما تنها یک روز بعد، همان بازار به صحنه فروش گسترده سهام تبدیل شد. نزدک در مقطعی بیش از پنج درصد سقوط کرد، بیت‌کوین دوباره به زیر ۷۷ هزار دلار رسید و قیمت بیت کوین با کاهش ارزش سهام شرکت‌های بزرگ فناوری، تحت تاثیر قرار گرفت.

در میانه این آشفتگی، یک خبر دیگر هم توجه معامله‌گران را جلب کرد که بیش از ۴۲۰۰ بیت‌کوین از کیف‌پول‌های مرتبط با شرکت ترامپ مدیا به پلتفرم کریپتو دات کام منتقل شده بود؛ دارایی‌هایی به ارزش تقریبی ۳۴۲ میلیون دلار.

آیا این اتفاق‌ها به هم مرتبط بودند؟ آیا شکست سیاسی دونالد ترامپ، بازارهای مالی را وارد بحران کرده بود؟ و مهم‌تر از همه، آیا شرکت متعلق به او پیش از شروع تحقیقات احتمالی دموکرات‌ها، فروش بیت‌کوین‌هایش را آغاز کرده بود؟

برای پیدا کردن پاسخ، باید به سه روز قبل برگردیم؛ به شب انتخاباتی که قرار بود فقط ترکیب کنگره آمریکا را تغییر دهد، اما پیامدهایش خیلی زود به وال‌استریت رسید.

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا برای جمهوری‌خواهان با شکستی بزرگ همراه شد. برخلاف انتظار آن‌ها برای حفظ دست‌کم یکی از دو مجلس، دموکرات‌ها موفق شدند کنترل مجلس نمایندگان و سنا را به دست بگیرند.

به گزارش آسوشیتدپرس، نارضایتی از هزینه‌های زندگی، تورم، سیاست‌های دولت و نگرانی درباره فساد دولتی از عوامل مهمی بودند که رأی‌دهندگان را علیه جمهوری‌خواهان بسیج کردند.

نتیجه انتخابات برای دونالد ترامپ معنایی فراتر از شکست حزبش داشت. او که در دو سال نخست دوره دوم ریاست‌جمهوری از حمایت اکثریت جمهوری‌خواه کنگره برخوردار بود، حالا باید خود را برای همکاری و تقابل با مجلسی آماده کند که در اختیار مخالفانش خواهد بود.

البته دموکرات‌ها تا آغاز دوره جدید کنگره در ژانویه ۲۰۲۷، اختیارات اکثریت تازه خود را به دست نمی‌آورند. بااین‌حال، حتی پیش از نهایی‌شدن همه پیامدهای سیاسی انتخابات، نشانه‌های نخستین تقابل آشکار شد.

رابرت گارسیا، نماینده دموکراتی که انتظار می‌رود ریاست کمیته نظارت مجلس نمایندگان را بر عهده بگیرد، در پیامی کوتاه خطاب به دولت ترامپ نوشت: «وکیل بگیرید!»

ران وایدن، سناتوری که احتمالاً ریاست کمیته مالی سنا را به دست خواهد آورد، تنها یک کلمه منتشر کرد: «احضاریه‌ها.»

این دو پیام نشان می‌دادند که دموکرات‌ها قصد ندارند قدرت تازه خود را صرفاً برای متوقف‌کردن برنامه‌های قانون‌گذاری ترامپ به کار بگیرند. آن‌ها می‌خواهند از اختیارات نظارتی کنگره برای بررسی فعالیت‌های دولت و روابط مالی رئیس‌جمهور استفاده کنند.

براساس گزارش پنجم نوامبر رویترز، معاملات تجاری خانواده ترامپ، روابط مالی نزدیکان او، قراردادهای شرکت‌های بزرگ با دولت و فعالیت برخی حامیان مالی جمهوری‌خواهان از موضوعات احتمالی این تحقیقات هستند. یکی از حساس‌ترین بخش‌های این پرونده، فعالیت خانواده ترامپ در بازار رمزارزهاست.

ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ وعده داده بود آمریکا را به پایتخت جهانی کریپتو تبدیل کند. پس از بازگشت او به کاخ سفید، دولتش رویکرد مساعدتری در قبال این صنعت در پیش گرفت؛ از کاهش برخی فشارهای نظارتی گرفته تا ایجاد ذخیره راهبردی بیت‌کوین.

هم‌زمان، خانواده ترامپ نیز حضور گسترده‌ای در همین بازار پیدا کردند. پروژه مالی غیرمتمرکز ورلد لیبرتی فایننشال، میم‌کوین رسمی ترامپ و سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با دارایی‌های دیجیتال، حالا نام رئیس‌جمهور آمریکا را به بخش‌های مختلف صنعت کریپتو گره زده‌اند.

دموکرات‌ها معتقدند این هم‌زمانی، پرسش‌های جدی درباره تعارض منافع ایجاد می‌کند: وقتی رئیس‌جمهور بر سیاست‌های مرتبط با یک صنعت تأثیر می‌گذارد و خانواده‌اش در همان صنعت فعالیت تجاری دارد، مرز منافع عمومی و خصوصی کجاست؟

البته طرح این پرسش‌ها به معنای اثبات تخلف نیست. کاخ سفید اتهام‌های مطرح‌شده علیه ترامپ و نزدیکانش را رد کرده و تحقیقات پیشنهادی دموکرات‌ها را اقدامی سیاسی توصیف کرده است.

اما برای بازارهایی که بیش از هر چیز به پیش‌بینی‌پذیری وابسته‌اند، همین احتمال که قواعد بازی در واشنگتن تغییر کند، اهمیت زیادی دارد.

واکنش اولیه بازارهای مالی به پیروزی دموکرات‌ها برخلاف چیزی بود که شاید انتظار می‌رفت. با روشن‌شدن نتیجه انتخابات، معاملات آتی سهام آمریکا ابتدا تحت فشار قرار گرفتند و بیت‌کوین نیز کاهش قیمت را تجربه کرد. بااین‌حال، در ادامه روز چهارشنبه ورق برگشت.

سرمایه‌گذاران به این نتیجه رسیدند که تقسیم قدرت میان کاخ سفید و کنگره می‌تواند از تصمیم‌های ناگهانی اقتصادی جلوگیری کند. کاهش بهای نفت نیز به خوش‌بینی بازار کمک کرد.

نتیجه، یکی از بهترین روزهای وال‌استریت در ماه‌های اخیر بود.

طبق گزارش آسوشیتدپرس از معاملات چهارشنبه، شاخص داوجونز با افزایش ۱۵۶۹ واحدی، معادل سه درصد، به کار خود پایان داد. شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ حدود ۱٫۶ درصد و نزدک نزدیک به ۱٫۴ درصد رشد کردند.

بیت‌کوین نیز پس از افت اولیه توانست دوباره از مرز ۸۰ هزار دلار عبور کند.

اما نکته عجیب این بود که همه دارایی‌ها در این جشن بازار شرکت نداشتند.

درحالی‌که شاخص‌های اصلی بورس آمریکا صعود می‌کردند، سهام شرکت ترامپ مدیا با نماد DJT سقوط کرد. این شرکت که مالک شبکه اجتماعی تروث سوشال است، یکی از شناخته‌شده‌ترین دارایی‌های مالی مرتبط با نام ترامپ به شمار می‌رود.

سهام ترامپ مدیا روز چهارشنبه حدود ۲۴٫۵ درصد سقوط کرد و معاملات را در محدوده ۴٫۴۹ دلار به پایان رساند؛ سطحی که پایین‌ترین قیمت پایانی تاریخ این شرکت بود.

بازار کریپتو نیز برای دارایی‌های مرتبط با خانواده ترامپ روز متفاوتی داشت. میم‌کوین رسمی TRUMP به محدوده ۱٫۲ دلار رسید و کف تاریخی تازه‌ای را ثبت کرد. توکن MELANIA هم افت شدیدی را تجربه کرد.

این اختلاف رفتار بازار پیام روشنی داشت: سرمایه‌گذاران لزوماً از پیروزی دموکرات‌ها برای کل اقتصاد آمریکا نگران نبودند، اما درباره آینده کسب‌وکارهایی که ارزش و اعتبارشان به قدرت سیاسی ترامپ وابسته بود، تردید بیشتری پیدا کرده بودند.

در چنین فضایی، خبر تازه‌ای از بلاکچین بیت‌کوین رسید؛ خبری که پرسش‌های موجود درباره آینده مالی شرکت ترامپ را پیچیده‌تر کرد.

ساعت ۰۲:۱۷ بامداد پنجشنبه پنجم نوامبر به وقت جهانی، دو تراکنش بزرگ در شبکه بیت‌کوین ثبت شد.

در تراکنش نخست حدود ۲۱۴۰ بیت‌کوین و در تراکنش دوم حدود ۲۱۱۹ بیت‌کوین از دو کیف‌پول مرتبط با ترامپ مدیا به آدرسی منتسب به پلتفرم Crypto.com منتقل شدند.

مجموع این انتقال‌ها به ۴۲۵۹ بیت‌کوین می‌رسید؛ دارایی‌هایی با ارزش تقریبی ۳۴۲ میلیون دلار در زمان جابه‌جایی.

کوین‌دسک با استناد به داده‌های آرکام گزارش داد که کیف‌پول‌های مبدأ با عنوان وثیقه اوراق بدهی قابل‌تبدیل در سال ۲۰۲۸ شناسایی شده‌اند.

به‌سرعت این سؤال مطرح شد که آیا ترامپ مدیا در حال فروختن ذخایر بیت‌کوین خود است؟ پاسخ کوتاه این است که هنوز چنین چیزی ثابت نشده.

انتقال بیت‌کوین به یک صرافی یا شرکت ارائه‌دهنده خدمات نگه‌داری دارایی، الزاماً به معنای فروش نیست. شرکت‌ها ممکن است برای تغییر محل نگه‌داری، مدیریت وثیقه یا اجرای راهبردهای معاملاتی خود دارایی‌ها را میان کیف‌پول‌ها منتقل کنند.

نکته مهم‌تر اینکه ترامپ مدیا در ماه‌های مه و اوت نیز هزاران بیت‌کوین به Crypto.com منتقل کرده بود. در آن موارد، شرکت اعلام کرد که بیت‌کوین‌ها فروخته نشده‌اند و انتقال‌ها با هدف مدیریت دارایی انجام شده‌اند.

با وجود این، آنچه این جابه‌جایی تازه را از تراکنش‌های پیشین متمایز می‌کرد، زمان انجام آن بود. برای درک اهمیت این زمان‌بندی باید به سندی مراجعه کرد که حتی پیش از برگزاری انتخابات منتشر شده بود.

ترامپ مدیا در اصلاحیه پرونده ثبت‌شده نزد کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا در دوم نوامبر اعلام کرده بود که دارندگان اوراق بدهی قابل‌تبدیل شرکت می‌توانند در تاریخ ۳۰ نوامبر، بازخرید اوراق خود را به‌صورت نقدی درخواست کنند. اگر همه دارندگان از این حق استفاده کنند، شرکت ممکن است با تعهد پرداختی نزدیک به یک میلیارد دلار مواجه شود.

ترامپ مدیا در همان سند هشدار داده بود که در صورت کافی‌نبودن منابع نقدی یا ناموفق‌بودن تأمین مالی جدید، شاید مجبور شود بخشی از دارایی‌هایش، از جمله بیت‌کوین، را بفروشد.

این موضوع انتقال ۴۲۵۹ بیت‌کوین را مهم‌تر می‌کند؛ زیرا طبق گزارش مالی سه‌ماهه دوم شرکت، در پایان ژوئن دقیقاً ۴۲۶۰٫۷۳ بیت‌کوین برای تضمین اوراق بدهی به وثیقه گذاشته شده بود؛ رقمی بسیار نزدیک به مقدار جابه‌جاشده در پنجم نوامبر.

بنابراین ۴٫۲۵۹ بیت‌کوین جابه‌جاشده تقریباً معادل ۳۰ درصد آن ذخایر اعلام‌شده بود، نه تمام آن‌ها. البته گزارش ژوئیه لزوماً موجودی روز پنجم نوامبر را نشان نمی‌دهد.

اینکه شرکت قصد فروش دارد، صرفاً وثیقه‌ها را جابه‌جا کرده یا برای بازپرداخت بدهی‌هایش آماده می‌شود، هنوز روشن نیست.

درحالی‌که معامله‌گران بازار کریپتو مشغول بررسی تراکنش‌های ترامپ مدیا بودند، موج بزرگ‌تری در بازار سهام آمریکا شکل گرفت.

این بار نقطه آغاز بحران، فقط سیاست یا ارزهای دیجیتال نبود؛ بلکه شرکت‌هایی بودند که در سال‌های اخیر بیشترین سود را از رونق هوش مصنوعی برده بودند.

در معاملات پنجشنبه، سهام انویدیا، AMD، شرکت‌های زیرساخت ابری و فعالان ساخت دیتاسنتر با فشار فروش سنگینی روبه‌رو شد.

آسوشیتدپرس گزارش داد که تا بعدازظهر پنجشنبه، شاخص نزدک حدود ۵٫۲ درصد و اس‌اندپی ۵۰۰ نزدیک به ۳٫۹ درصد افت کرده بودند. داوجونز نیز حدود ۳٫۱ درصد پایین آمده بود. سهام انویدیا در مقطعی ۸٫۷ درصد و AMD حدود ۱۵٫۵ درصد سقوط کرد.

اما چرا بازار ناگهان علیه سهام هوش مصنوعی چرخید؟

در ماه‌های گذشته، بخش بزرگی از رشد بورس آمریکا بر این فرض استوار بود که شرکت‌های فناوری همچنان میلیاردها دلار برای پردازنده‌ها، دیتاسنترها و زیرساخت‌های هوش مصنوعی هزینه خواهند کرد.

ارزش بالای سهام انویدیا و دیگر شرکت‌های مرتبط نیز تا حد زیادی به ادامه همین روند وابسته بود. حالا این فرض با چند چالش هم‌زمان روبه‌رو شده است.

نخست اینکه هزینه تأمین مالی پروژه‌های عظیم دیتاسنتری بالا رفته و سرمایه‌گذاران بیش از گذشته درباره زمان بازگشت این سرمایه‌گذاری‌ها سؤال می‌کنند.

سوم اینکه گزارش‌های مالی و چشم‌انداز برخی شرکت‌های تراشه‌ساز، از جمله کوالکام، نتوانستند نگرانی‌های موجود را کاهش دهند.

به تحلیل رویترز از ریزش سهام فناوری، این افت محصول ترکیبی از ارزش‌گذاری‌های بالا، نگرانی درباره بازده سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، فشار هزینه‌های تأمین مالی و تغییر انتظارات سیاسی بود.

به بیان دیگر، بازار صرفاً از حضور دموکرات‌ها در کنگره نترسیده بود؛ سرمایه‌گذاران در حال بازبینی یکی از مهم‌ترین فرض‌هایی بودند که رشد سهام فناوری را در سال‌های گذشته تغذیه کرده بود.

این موج فروش خیلی زود از وال‌استریت به بازار کریپتو سرایت کرد. بیت‌کوین که چهارشنبه توانسته بود به بالای ۸۰ هزار دلار بازگردد، روز پنجشنبه دوباره کاهش یافت و در مقطعی به محدوده ۷۶ هزار دلار رسید.

اتریوم و دیگر رمزارزهای بزرگ نیز افت کردند. هم‌زمان، پایین‌آمدن قیمت‌ها باعث بسته‌شدن اجباری موقعیت‌های معاملاتی اهرمی شد؛ اتفاقی که خود می‌تواند فشار فروش را تشدید کند.

براساس گزارش یاهو فایننس، ارزش کل بازار رمزارزها نیز در جریان این موج فروش کاهش قابل‌توجهی پیدا کرد و سهام شرکت‌های مرتبط با کریپتو، از کوین‌بیس گرفته تا استراتژی، تحت فشار قرار گرفتند.

باوجود هم‌زمانی این اتفاق‌ها، نمی‌توان سقوط بیت‌کوین را مستقیماً به تراکنش ترامپ مدیا نسبت داد. داده‌های موجود چنین رابطه‌ای را ثابت نمی‌کنند. در واقع، فشار فروش سهام فناوری، نگرانی‌های سیاسی، وضعیت نقدینگی و معاملات اهرمی، همگی در شکل‌گیری آشفتگی بازار نقش داشته‌اند.

در فاصله سه‌شنبه تا پنجشنبه، سه اتفاق مهم در آمریکا رخ داد. ابتدا دموکرات‌ها کنترل کنگره را از جمهوری‌خواهان گرفتند و احتمال افزایش نظارت بر دولت و فعالیت‌های تجاری خانواده ترامپ را مطرح کردند.

سپس دارایی‌های مرتبط با نام ترامپ، از سهام شرکت رسانه‌ای او تا توکن‌های کریپتویی، با فشار فروش روبه‌رو شدند؛ حتی در روزی که شاخص‌های اصلی بورس آمریکا رشد می‌کردند.

و سرانجام، در همان زمانی که انتقال صدها میلیون دلار بیت‌کوین از کیف‌پول‌های ترامپ مدیا خبرساز شده بود، موج سقوط سهام هوش مصنوعی به سراسر بازارهای مالی گسترش پیدا کرد.

این اتفاق‌ها از نظر زمانی به یکدیگر نزدیک‌اند، اما همه آن‌ها الزاماً یک علت مشترک ندارند. شکست سیاسی ترامپ می‌تواند آینده فعالیت‌های تجاری خانواده‌اش را پیچیده‌تر کند. تغییر ترکیب کنگره ممکن است بر سیاست‌گذاری هوش مصنوعی و رمزارزها تأثیر بگذارد. مشکلات مالی یا بدهی شرکت‌ها نیز می‌توانند فارغ از نتیجه انتخابات، بر تصمیم‌های سرمایه‌گذاری آن‌ها اثر بگذارند.

آنچه هنوز مشخص نیست، سرنوشت بیت‌کوین‌های منتقل‌شده ترامپ مدیا و میزان تأثیر مستقیم تحقیقات احتمالی دموکرات‌ها بر کسب‌وکارهای مرتبط با رئیس‌جمهور آمریکاست.

برای روشن‌ترشدن این تصویر، چند تاریخ پیش رو اهمیت ویژه‌ای دارند: نهم نوامبر، موعد انتشار گزارش مالی جدید ترامپ مدیا؛ سی‌ام نوامبر، تاریخ احتمالی درخواست بازخرید اوراق بدهی شرکت؛ و ژانویه ۲۰۲۷، زمانی که دموکرات‌ها می‌توانند عملاً کنترل کمیته‌های کنگره را به دست بگیرند.

اما ماجرای این سه روز تنها درباره ترامپ نیست. بازارهای مالی آمریکا در سال‌های اخیر به‌شدت به خوش‌بینی درباره هوش مصنوعی و سیاست‌های اقتصادی دولت وابسته شده‌اند. پیوند روزافزون بازار رمزارزها با سهام فناوری نیز باعث شده است که بحران اعتماد در یک بازار، خیلی سریع به بازار دیگر منتقل شود.

حالا سرمایه‌گذاران با دو پرسش هم‌زمان مواجه‌اند: آیا شرکت‌های فناوری می‌توانند انتظارات عظیم ایجادشده درباره سودآوری هوش مصنوعی را برآورده کنند؟ و آیا تغییر قدرت در واشنگتن، قواعد فعالیت شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران را دگرگون خواهد کرد؟

پاسخ این پرسش‌ها هنوز روشن نیست؛ اما اتفاقات سه روز گذشته نشان داد که حتی یک صعود تاریخی در وال‌استریت هم تضمینی برای آرامش روز بعد نیست.