نقشه راه سرمایهگذاری روی داراییهای پرنوسان بازار
در سالهای اخیر، سرمایهگذاران ایرانی بیشتر از هروقت دیگری وارد بازار کریپتو شدهاند. رشدهای چشمگیر و سقوطهای ناگهانی باعث شده این بازار به یکی از پرنوسانترین بازارهای مالی جهان تبدیل شود اما تجربه نشان میدهد چیزی که بیشترین آسیب را به سرمایهگذاران وارد میکند، خود نوسانات بازار نیست؛ بلکه واکنشهای احساسی و تصمیمهای هیجانی است.
خیلی از افراد در رالیهای صعودی با هیجان وارد بازار میشوند و موقع افت قیمتها، قربانی فومو شده و داراییهایشان را میفروشند. در مقابل، سرمایهگذارانی که بر اساس یک برنامه و استراتژی مشخص عمل میکنند، معمولاً از همین دورههای پرتنش برای مدیریت بهتر سرمایه و پورتفوی خود استفاده میکنند. اما برای موفقیت در چنین شرایطی، باید چه اصولی را رعایت کنیم؟ در این مقاله قصد داریم جواب این سوال را پیدا کنیم
چرا نوسان بازارهای مالی نباید شما را از سرمایهگذاری منصرف کند؟
نوسان بخش جداییناپذیر بازارهای مالی است. خیلی از افراد باور دارند افت قیمتها نشانه سقوط یک بازار یا دارایی است، اما تقریباً تمام داراییهای بزرگ جهان در زمانهای مختلف اصلاحهای سنگین را تجربه کردهاند.
برای مثال بیت کوین بارها بیش از ۵۰ درصد سقوط کرده، شاخص S&P500 چندین بار سقوط شدید را پشت سر گذاشته و حتی طلا هم سقوطهای ۵۰ درصدی را تجربه کرده است.
اما مشکل زمانی شروع میشود که سرمایهگذار نوسان را با ریسک اشتباه بگیرد. اصلاح قیمت الزاماً به معنی از بین رفتن یک دارایی نیست. در بسیاری از اوقات، افت قیمتها فرصتی برای ورود سرمایهگذاران صبور ایجاد میکند.
به همین خاطر، اولین قدم در سرمایهگذاری روی داراییهای پرنوسان، پذیرفتن این واقعیت است که نوسان نه یک استثنا، بلکه قسمتی از ماهیت بازار است.
۱. تصمیمهای بلندمدت را قربانی هیجانهای کوتاهمدت نکنید
یکی از مهمترین اشتباهات سرمایهگذاران، تصمیمگیری بر اساس اخبار و احساسات لحظهای است. زمانی که بازار صعودی است، افراد به خاطر ترس از جا ماندن خرید هیجانی انجام میدهند و برعکس موقع ریزش، ترس از اینکه ضرر بیشتری نکنند باعث میشود به سمت فروش داراییهایشان در بدترین زمان ممکن بروند.
سرمایهگذاران موفق معمولاً یک افق زمانی مشخصی دارند. اگر هدف شما سود کردن در یک بازه چند ساله است، نوسانات چند روزه یا حتی چند ماهه نباید مسیر سرمایهگذاریتان را عوض کند. تاریخ بازارهای مالی نشان میدهد که داراییهای باکیفیت در بلندمدت میتوانند بحرانها و اصلاحهای مقطعی را با موفقیت پشت سر بگذارند.
اگر شما هم استراتژی مکتوبی داشته باشید، اهداف مالی خود را تعیین کنید و ریسکتان را هم مشخص کنید، در شرایط بحرانی تصمیمهای منطقیتری میگیرید و از رفتارهای هیجانی دور میمانید.
۲. به جای شکار کف قیمت، خرید پلهای را در اولویت قرار دهید.
خیلی از سرمایهگذاران مدت زمان زیادی را صرف پیدا کردن بهترین نقطه ورود هدر میدهند. آنها انقدر منتظر میمانند تا قیمت به پایینترین سطح ممکن برسد؛ اما اغلب فرصتهای مناسب را از دست میدهند.
یکی از روشهای مناسب برای جلوگیری از این مشکل، این است که از خرید پلهای یا میانگین هزینه دلاری (DCA) استفاده کنید. در این استراتژی، سرمایه به بخشهای کوچکتر تقسیم میشود و در بازههای زمانی مشخص وارد بازار میشود. به این ترتیب، سرمایهگذار وابستگی کمتری به تشخیص دقیق کف و سقف بازار خواهد داشت.
برای مثال فردی که قصد دارد ۱۰۰ میلیون تومان روی یک دارایی سرمایهگذاری کند، میتواند این مبلغ را در چند مرحله و طی چند ماه وارد بازار کند. این روش علاوه بر کاهش استرس روانی، اثر نوسانات کوتاهمدت را نیز کاهش میدهد و باعث میشود سرمایهگذار با نظم بیشتری برنامه خود را اجرا کند.
۳. از ریزشهای بازار به نفع خود استفاده کنیم.
بیشتر افراد ریزش بازار را یک خطر میبینند، اما سرمایهگذاران حرفهای ریزش را فرصتی برای خرید داراییهای ارزشمند با قیمت پایینتر میدانند. زمانی که یک دارایی به خاطر شرایط کلی بازار کاهش یابد، ممکن است ارزش آن بسیار بیشتر از قیمت فعلی باشد.
البته این موضوع به این معنی نیست که هر دارایی در حال سقوط را بخرید چون بین اصلاح قیمت و از بین رفتن ارزش بنیادی تفاوت زیادی وجود دارد. سرمایهگذار باید متوجه شود که آیا دلیل اصلی رشد آن دارایی همچنان پابرجاست یا نه.
در بازار ارزهای دیجیتال هم بسیاری از سرمایهگذاران بزرگ بخش مهمی از موفقیتهای خود را در دورههای نزولی به دست میآورند. برای مثال خیلی از معاملهگران سعی میکنند با خرید دوج کوین، بیت کوین یا هر ارز دیگری در کف روندهای نزولی و فروش آنها در اوج سود کنند.
۴. متنوع کردن سبد سرمایهگذاری را فراموش نکنید
هیچ سرمایهگذاری نمیتواند با اطمینان کامل آینده بازارها را پیشبینی کند. ممکن است در یک دوره بیت کوین عملکرد فوقالعادهای داشته باشد و در دورهای دیگر طلا یا بازار سهام بازدهی بهتری ارائه دهند.
به همین خاطر تمرکز همه سرمایه فقط روی یک دارایی میتواند ریسک قابل توجهی ایجاد کند. به همین خاطر متنوع کردن سبد سرمایهگذاری باعث میشود نتیجه ضعیف یک دارایی توسط بقیه بخشها جبران شود.
یک سبد متعادل میتواند ترکیبی از داراییهای متفاوت باشد؛ مثلا طلا، ارزهای دیجیتال، صندوقهای سرمایهگذاری، سهام و مقداری نقدینگی برای استفاده از فرصتهای احتمالی بازار.
هدف از این کار هم حذف کامل ریسک نیست؛ بلکه مدیریت آن است. هرچه سبد سرمایهگذاری متنوعتر و متناسبتر با اهداف فرد طراحی شود، احتمال از بین رفتن کل سرمایه کاهش پیدا میکند.
۵. هزینهها و ریسکهای پنهان سرمایهگذاری را دست کم نگیرید
خیلی از سرمایهگذاران فقط روی سود تمرکز میکنند و هزینههای جانبی را نادیده میگیرند. در حالی که کارمزد معاملات، مالیات، هزینه انتقال دارایی و حتی اشتباهات معاملاتی میتوانند بخش بزرگ و مهمی از بازدهی را کاهش دهد.
در بازارهای پرنوسان، انجام معاملات زیاد و پشت سر هم معمولاً وسوسهکننده است. اما هر خرید و فروش (هرچند کوچک) هزینهای دارد و در بلندمدت این هزینهها میتوانند تاثیر قابل توجهی بر عملکرد سرمایهگذاری داشته باشند.
مثلا هرچند که گفتیم خرید دوج کوین در کف و فروش آن در سقف میتواند فرصتهای جذابی ایجاد کند، اما اگر معاملهگران درگیر تعداد زیادی معاملههای کوچک و پشت سر هم شوند، ممکن است به جای کسب سود، به خاطر افزایش کارمزدها، خطاهای رفتاری و تصمیمهای هیجانی، همه سرمایهشان را از دست بدهند.
علاوه بر هزینههای مالی، باید به ریسکهای عملیاتی هم توجه کرد. انتخاب پلتفرمهای معتبر، نگهداری امن داراییها و مدیریت ریسک از جمله عواملی هستند که گاهی کمتر از تحلیل قیمت مورد توجه قرار میگیرند؛ در حالی که نقش اساسی در حفظ سرمایه دارند.
اهمیت این مسئله در بازار کریپتو بیشتر هم میشود. خیلی از پلتفرمهای خارجی به خاطر مسائل مربوط به تحریمها به کاربران ایرانی خدمات نمیدهند و یا حتی ممکن است ناگهان و بدون اطلاع قبلی حساب و داراییهای کاربران ایرانی را فریز کنند.
به همین خاطر خیلی از معاملهگران ترجیح میدهند از صرافیهای داخلی مثل نوبیتکس استفاده کنند.
جمعبندی
معاملهگران هیچ وقت نمیتوانند نوسانات بازارهای مالی را حذف کنند، اما میتوانند برای مواجهه با آن آماده شوند. تمرکز روی اهداف بلندمدت، خرید پلهای، استفاده از فرصتهای اصلاح بازار، متنوع کردن پورتفو و مدیریت دقیق هزینهها از مهمترین اصول مدیریت داراییهای پرنوسان هستند و باید در همه شرایط بازار مورد توجه قرار بگیرند.
سرمایهگذارانی که بر اساس یک استراتژی مشخص و منظم عمل میکنند، معمولاً در برابر هیجانات بازار مقاومتر هستند و تصمیمهای منطقیتری میگیرند.
به همین خاطر به عنوان یک سرمایهگذار باید از خودتان بپرسید اگر بازار فردا با یک نوسان شدید روبهرو شود، آیا از قبل برای آن برنامهای دارید؟