سقوط همزمان بیتکوین و سهام، ادعای پناهگاه امن بودن این رمزارز را زیر سؤال برده و محدودهی ۶۰ هزار دلار را به مرزی تعیینکننده تبدیل کرده است.
موج تازهی فروش بیتکوین بار دیگر تردیدها دربارهی نقش آن بهعنوان «طلای دیجیتال» را زنده کرده است. رمزارزی که حامیانش سالها آن را پوششی در برابر آشفتگی بازار معرفی میکردند، هنگام افزایش اضطراب سرمایهگذاران همراه سهام فناوری و حتی طلا عقب نشست. عملکرد اخیر نشان میدهد بیتکوین هنوز بیش از یک پناهگاه امن، مانند دارایی پرریسکی رفتار میکند که از نقدینگی، نرخ بهره و میل بازار به پذیرش ریسک تاثیر میپذیرد.
بهگزارش cnbc.com، اثبات توانایی بیتکوین برای حرکت مستقل از سهام، یکی از آزمونهای مهم بازار رمزارز در سال ۲۰۲۶ بهشمار میرفت. نتیجهی کنونی امیدوارکننده نیست. قیمت بیت کوین در ابتدای جمعه ابتدا زیر ۶۲ هزار دلار معامله شد و تا میانهی روز به کمتر از ۶۰ هزار دلار رسید؛ پایینترین سطح از ژوئیه و فاصلهای چشمگیر با رکورد بیش از ۱۲۶ هزار دلاری اوایل اکتبر ۲۰۲۵.
ارزش بیتکوین ظرف تنها یک ماه نزدیک به ۲۰ هزار دلار کاهش یافت و تداوم این افت، آن را در آستانه ثبت هفتمین هفتهی زیانبار متوالی قرار داد؛ روندی نزولی که از مه ۲۰۲۲ بیسابقه بوده است. در همین حال، فاصلهی شاخصهای میانگین صنعتی داوجونز و S&P 500 در روز جمعه تا ورود به محدودهی اصلاح به کمتر از دو واحد درصد رسید و نوسانات قیمت بیتکوین نیز با سهام شرکتهای بزرگ فناوری در آستانه یا جریان عرضهی اولیه، نظیر اسپیسایکس و آنتروپیک، هممسیر شد.
ترکیب سیاست، ناامنی دیجیتال و فروش فراگیر
چند عامل فشار فروش را تشدید کرد. شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، هک بایننس و نگرانی گستردهتر دربارهی امنیت زیرساختهای فناوری، اعتماد به داراییهای دیجیتال را کاهش داد. توقف سراسری پروازها به دستور ادارهی هوانوردی فدرال، اختلال در سامانهی ارتباطات داخلی و فوقمحرمانهی آژانس امنیت ملی و چند قطعی بانکداری آنلاین نیز بر فضای بیاعتمادی افزود.
بااینهمه، رفتار کلی بازار احتمالا مهمترین محرک بوده است. سرمایهگذاران تقریبا همهچیز را میفروشند و سهام فناوری، طلا و بیتکوین همگی زیر فشارند. این الگو ادعای استقلال بیتکوین از داراییهای پرریسک را تضعیف میکند.
رایان کرکلی، همبنیانگذار و مدیرعامل Global Settlement Network در میامی، گفت سرمایهگذاران و مؤسسههای مدیریت مالی دیگر بیتکوین را مانند گذشته امن نمیدانند. به گفتهی او، آنها در مقایسه با یک سال قبل محتاطتر شدهاند.
پیوند بیتکوین با نرخ بهره و فروش سهام هوش مصنوعی
به گفتهی خوان خاویر سانچز، مدیر استراتژی ثروت در شرکت Activest Wealth Management مستقر در اونتورای فلوریدا، بیتکوین در گذشته بیشترین سود را از نرخ بهرهی پایین و فراوانی تسهیلات اعتباری برده است. وقتی بازده اوراق خزانهداری جذابیت چندانی ندارد، سرمایهگذاران برای کسب سود بیشتر، ریسکهای بزرگتری میپذیرند. از نگاه بسیاری، بیتکوین نیز یکی از همین داراییهای پرریسک است.
در سال ۲۰۲۶ شرایط تغییر کرده است. بازدهی نزدیک به ۵ درصدی حسابهای نقدی، جذابیت داراییهای بدون درآمد جاری را کاهش داده است. طلا نیز مانند بیتکوین سود دورهای ندارد و نسبت به اوج ثبتشده در اوایل سال ۲۰۲۶ بیش از ۳۵ درصد افت کرده است.
آمارهای Fairlead Strategies نشان میدهد همگرایی بیتکوین و شاخص Nasdaq-100 از اواخر سپتامبر افزایش یافته است. این دو دارایی اکنون بیش از گذشته هممسیرند. چنین وضعی با دورههای نوسان شدید بازار و تقویت پیوند میان داراییهای پرریسک همخوانی دارد. بااینحال، همبستگی کنونی هنوز از اوجهای ثبتشده در اوایل سال ۲۰۲۶ کمتر است.
عرضه محدود بهتنهایی پناهگاه امن نمیسازد
آنتونی جورجیادس، بنیانگذار و شریک عمومی Innovating Capital در نیویورک، معتقد است بیتکوین برخی از ویژگیهای طلای دیجیتال را دارد. عرضهی آن محدود است و مالک واحدی ندارد. همچنین هیچ مدیرعامل یا هیئتمدیرهای نمیتواند دربارهی انتشار مقدار بیشتری از آن تصمیم بگیرد.
با وجود این ویژگیها، بیتکوین نتوانسته است پیوندش را با سیاستهای پولی قطع کند. جورجیادس میگوید سیاستهای پولی در حدود یک دهه گذشته منافع قابلتوجهی برای داراییهای پرریسک و سفتهبازانه داشته است. بااینحال، همین داراییها هنگام تلاطم بازار سنگینترین ریزشها را تجربه کردهاند. پیوند داراییهای دیجیتال با نظام مالی نیز باعث میشود حتی تکانههای کاملا بیارتباط با بیتکوین، بازار رمزارز را بهشدت دچار نوسان کنند.
مقایسههای ایب شیخ، مدیر سرمایهگذاری Cordoba Advisory Partners در نیویورک، فاصلهی عملکرد بیتکوین را با یک پناهگاه امن روشنتر میکند. از ۶ اکتبر تا ۱۸ نوامبر، S&P 500 حدود ۶٫۳ درصد افت کرد؛ درحالیکه بیتکوین حدود ۲۷ درصد کاهش یافت. در بازهی ۲۱ ژانویه تا ۸ آوریل ۲۰۲۵ نیز S&P 500 حدود ۱۷٫۴ درصد و بیتکوین ۲۷٫۸ درصد افت کردند.
اثر موج آبی دموکراتها بر بازار رمزارز
بازار، تسلط دموکراتها بر هر دو مجلس را رویدادی نامساعد برای صنعت رمزارز ارزیابی کرد. فعالان این حوزه افزون بر ۲۰۰ میلیون دلار برای حمایت از نامزدهای موافق داراییهای دیجیتال هزینه کرده بودند. بااینحال، اثرگذاری آنها بر نتیجهی نهایی انتخابات در مقایسه با دورهی گذشته کاهش یافت.
سایرس امینی، مدیر سرمایهگذاری Hyphen Wealth Management در لافایت کالیفرنیا، میگوید روند نزولی بیتکوین پیش از انتخابات آغاز شده بود. شکست Clarity Act در سنای آمریکا طی سپتامبر نیز چشمانداز قانون را تیره کرد. بااینحال، نوعی قانونگذاری برای رمزارز همچنان در اولویت بسیاری از دموکراتها و جمهوریخواهان است. رؤسای منصوب ترامپ در کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا و کمیسیون بورس و اوراق بهادار نیز رویکرد مساعد خود به رمزارز را در مقرراتگذاری حفظ کردهاند.
نگرانی دربارهی امنیت فناوری رمزنگاری از پاییز شدت گرفت و امنیت ذخایر بیتکوین را برای سرمایهگذاران زیر سؤال برد. هک بایننس در اکتبر بر این ابهام افزود. تلاطم بازار سهام، نگرانی اقتصادی و رخدادهای امنیت داده در هفتههای اخیر نیز فشار روانی مضاعفی ایجاد کردند.
والاستریت، هم خریدار و هم مسیر خروج
پذیرش بیتکوین از سوی والاستریت ابتدا محرکی مثبت بود. کرکلی برآورد میکند که سرمایهگذاران نهادی دستکم ۲۰ درصد قیمت بازار بیتکوین را شکل میدهند. او حتی این تخمین را محافظهکارانه میداند. بخش بزرگی از سرمایهی نهادی از مسیر صندوقهای قابل معاملهی نقدی وارد شده است؛ صندوقهایی مانند iShares Bitcoin Trust ETF با نماد IBIT که قیمت بیتکوین را دنبال میکند.
صندوقهای نقدی بیتکوین نخستینبار در ژانویهی ۲۰۲۴ به تأیید کمیسیون بورس و اوراق بهادار رسیدند. قرار بود این صندوقها منبعی پایدار برای تقاضای نهادی ایجاد کنند. بااینحال، ساختار ETF همانطور که خرید را تسهیل کرده، فروش بیتکوین را نیز بسیار آسان کرده است. خروج سرمایه از چند صندوق طی ماههای اخیر قابلتوجه بوده است.
- IBIT، بزرگترین صندوق همرده، تا ۱۸ نوامبر طی شش ماه ۱٫۶۵ میلیارد دلار خروج خالص ثبت کرد. خروج خالص یکماههی آن نیز ۱٫۳۷ میلیارد دلار بود.
- Fidelity Wise Origin Bitcoin Fund با نماد FBTC طی یک ماه ۳۲۲٫۶۵ میلیون دلار خروج خالص داشت. خروج خالص این صندوق طی شش ماه به ۷۷۱٫۸۶ میلیون دلار رسید.
- Grayscale Bitcoin Mini Trust ETF با نماد BTC طی یک ماه ۶۶٫۳۵ میلیون دلار خروج خالص داشت. بااینحال، تراز ششماههی آن از ورود ۵۹۰٫۰۴ میلیون دلار سرمایه حکایت میکرد.
دادههای ETF Database نشان میدهد که تقاضای حقوقی یکطرفه نیست. زیرساختی که ورود گستردهی سرمایه را ممکن کرد، با افزایش ترس به کانالی سریع برای خروج تبدیل میشود.
خزانههای شرکتی چگونه نوسان را افزایش میدهند
تا سپتامبر ۲۰۲۶، شرکتهای بورسی در مجموع نزدیک به ۱٫۲۹ میلیون بیتکوین در اختیار داشتند. براساس دادههای bitcoin.com، این ذخایر بیش از ۶ درصد سقف عرضهی ۲۱ میلیون واحدی بیتکوین را تشکیل میداد.
خزانههای شرکتی معمولا منابع خود را در ابزارهای کمریسک و نقدشونده نگه میدارند. صندوقهای بازار پول، اوراق خزانه و اسناد خزانه از جملهی این ابزارها هستند. بااینحال، چند نام شناختهشده مستقیما بیتکوین خریدهاند. اسپیسایکس ۱۸٬۷۱۲ بیتکوین را با هزینهی کل ۶۶۱ میلیون دلار خرید. میانگین قیمت خرید هر واحد ۳۵٬۳۲۴ دلار بود. انباشت از اوایل سال ۲۰۲۱ آغاز شد و موقعیت اسپیسایکس از میانهی ۲۰۲۴ تا زمان ثبت پروندهی عرضهی اولیه تغییری نکرد.
گروه دیگری از بازیگران، شرکتهای خزانهی دارایی دیجیتال نام دارند و با عنوان DAT یا DATCO شناخته میشوند. راهبرد اصلی این بنگاههای بورسی، نگهداری حجم زیادی از داراییهایی مانند بیتکوین یا اتریوم در ترازنامه است. هدف آنها افزایش ارزش سهامداران است. Strategy، Strive و Twenty One Capital در این دسته قرار میگیرند.
ایب شیخ معتقد است که DATها نوسان را تشدید کردهاند. هنگام صعود بیتکوین، این بنگاهها از بازار بدهی وام میگیرند یا سرمایه جذب میکنند. سپس بیتکوین بیشتری میخرند و دامنهی رشد را گسترش میدهند. برخی نیز برای پرداخت کوپن اوراق قرضهی خود بیتکوین فروختهاند. این سازوکار نوسانهای صعودی و نزولی را بهشدت افزایش میدهد.
موجودی بیتکوین Strategy، بهعنوان بزرگترین سرمایهگذار شرکتی این رمزارز، تا اواسط نوامبر به ۸۵۰٬۸۴۹ واحد BTC رسید. بر پایه گزارشهای نظارتی، این حجم از دارایی معادل نزدیک به ۴ درصد از کل عرضه بیتکوین است. مجموع مبالغ صرفشده برای انباشت این ذخیره به حدود ۶۴٫۲ میلیارد دلار میرسد که نشاندهنده میانگین قیمت تقریبی ۷۵٬۴۵۲ دلار برای هر واحد است؛ سطحی که بالاتر از محدوده کنونی قیمتها در بازار ارزیابی میشود.
مرز ۶۰ هزار دلار و سناریوی پیش رو
روند نزولی از اوج اکتبر ۲۰۲۵ ادامه دارد. بازار اکنون در بازهای معامله میشود که کف آن اندکی پایینتر از ۶۰ هزار دلار است. کیتی استاکتون، بنیانگذار و شریک مدیریتی Fairlead Strategies، میگوید بیتکوین ظاهرا میکوشد جای پایی برای تثبیت قیمت پیدا کند.
اشباع فروش پس از کفهای اخیر ژوئن و ژوئیه، در کنار مومنتوم بلندمدت، میتواند به بازگشت قیمت کمک کند. تحقق این سناریو به حفظ محدودهی نزدیک ۶۰ هزار دلار بستگی دارد. شکست پایدار این کف، ساختار بازهی معاملاتی را تضعیف میکند و خطر ادامهی کاهش را افزایش میدهد.
حتی با بازگشت قیمت، مسئلهی بنیادی پابرجا میماند. بیتکوین دارایی بسیار پرنوسانی است. سرمایهگذاران ممکن است با افزایش ریسک در دیگر بخشهای بازار، برای تامین نقدینگی آن را بفروشند. محدودیت عرضه و نبود مرجع مرکزی، بیتکوین را از نظر ساختاری به طلا شبیه میکند. بااینحال، رفتار قیمت آن در بحرانها بیشتر زیر تاثیر نقدینگی، نرخ بهره، سرمایهی نهادی و چرخهی عمومی ریسک است.
سنجش اعتبار طلای دیجیتال با مهار یک موج فروش خاتمه نمییابد. بیتکوین برای اثبات جایگاه خود بهعنوان پوشش بازار، ملزم است در دورههای اضطراب مسیری جدا از سهام رشدی در پیش بگیرد؛ با این حال، شواهد سال ۲۰۲۶ تا روز جمعه چنین استقلالی را نشان نمیدهد.
بهنظر شما، بیتکوین میتواند روزی به پناهگاهی مستقل از بازار سهام تبدیل شود؟