فرض کنید توان خرید خودرو را دارید. هدفتان از خرید آن چیست؟ شاید بخواهید رفت‌وآمدتان ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر شود یا با دردسر کمتری سفر کنید. عده‌ای نیز ممکن است خودرو را کالایی سرمایه‌ای بدانند. اما دو آمار تازه از دو منبع مختلف نشان می‌دهد که از هر ۵ نفر، حداقل یک نفر با هدف رانندگی در اسنپ خودرو می‌خرد.

شکاف بزرگ در داشتن خودرو

به گزارش زومان، خودرو در ایران از ابزاری رفاهی به تکیه‌گاهی برای معیشت تبدیل شده است. آمارهای رسمی و شرکتی نشان می‌دهند کسب درآمد به یکی از انگیزه‌های اصلی خرید وسیله نقلیه شخصی تبدیل شده است. طبق آمار جدیدی که یک نماینده مجلس در تلویزیون اعلام کرده، نزدیک به ۴۷ درصد خانوارهای کشور از میان جمعیت ۸۹ میلیون و ۱۳۵ هزار نفری، حتی یک خودرو هم ندارند. به بیان دیگر، حدود ۱۵ میلیون خانوار از وسیله نقلیه شخصی محروم‌اند. در مقابل، ۲۰ میلیون نفر مالک حداقل یک دستگاه خودرو هستند.

دسترسی نداشتن بخش بزرگی از جامعه به وسیله نقلیه، از توزیع نابرابر سرمایه در یکی از زیربخش‌های حمل‌ونقل حکایت دارد. با این حال، خودرو برای برخی از دارندگان آن فقط کالایی مصرفی برای تسهیل رفت‌وآمد نیست و کالایی سرمایه‌ای نیز محسوب می‌شود.

آمار مربوط به نسبت رانندگان فعال در اپلیکیشن اسنپ نسبت به کل جمعیت مالکان خودرو در ایران.

ارتش رانندگان اینترنتی

گزارش‌های پلتفرم اسنپ ابعاد تازه‌ای از این واقعیت اقتصادی را روشن می‌کند. تعداد کل ثبت‌نام‌کنندگان به عنوان راننده در این پلتفرم به ۸ میلیون و ۵۹۲ هزار نفر رسیده است. از این میان، ۳ میلیون و ۹۱۹ هزار نفر به عنوان راننده فعال ثبت شده‌اند؛ یعنی افرادی که طبق تعریف اسنپ، حداقل یک سفر را در طول سال به پایان رسانده‌اند.

اگر فرض کنیم هر فرد با یک سیم‌کارت در این سکوی تاکسیرانی ثبت‌نام کرده است، حدود ۴۳ درصد کل مالکان خودرو در اسنپ حساب کاربری دارند و نزدیک به ۲۰ درصد آن‌ها به‌طور فعال در این پلتفرم کار می‌کنند. این آمار عمق نفوذ تاکسی‌های اینترنتی در سبک زندگی و اشتغال ایرانیان را نشان می‌دهد.

خودرو به مثابه ابزار بقا

مقایسه داده‌ها نشان می‌دهد از هر ۵ فرد دارای خودرو در کشور، ۱ نفر حداقل یک بار در سال از وسیله نقلیه خود برای کسب درآمد در اسنپ استفاده کرده است. این یعنی انگیزه‌های اقتصادی و درآمدزایی، سهمی حداقل ۲۰ درصدی در تصمیم‌گیری افراد برای خرید خودرو دارند.

نبود فرصت‌های شغلی پایدار در بخش‌های مولد، خوداشتغالی اضطراری را به الگویی غالب تبدیل کرده است. منظور از خوداشتغالی اضطراری، روی آوردن به شغل‌های واسطه‌ای به دلیل نبود کار رسمی است. خودرو دیگر فقط وسیله‌ای برای رفاه خانواده نیست، بلکه کارخانه‌ای متحرک برای تامین هزینه‌های معیشت است.