سه ماشین پول سازی فراری: خودرو ساز ایتالیایی را برق می گیرد؟

فراری پس از ثبت عملکردی بهتر از انتظار در سه‌ماهه دوم، پیش‌بینی سود خود در سال جاری را افزایش داد؛ رشدی که بیش از افزایش تعداد خودروهای فروخته‌شده، از ترکیب گران‌تر محصولات این خودروساز ایتالیایی آمده است.

فراری پس از ثبت عملکردی بهتر از انتظار، پیش‌بینی سود امسال خود را افزایش داد. این شرکت اکنون انتظار دارد سود عملیاتی‌اش پیش از کسر بهره، مالیات و استهلاک به دست‌کم ۲.۹۷ میلیارد یورو برسد؛ رقمی که با نرخ حدود ۲۲۰ هزار تومان برای هر یورو، معادل حدود ۶۵۳ هزار میلیارد تومان (۶۵۳ همت) است. فراری تنها در سه‌ماهه دوم نیز ۷۵۵ میلیون یورو، معادل حدود ۱۶۶ هزار میلیارد تومان (۱۶۶ همت) سود از این محل به دست آورد؛ رقمی که از پیش‌بینی تحلیلگران فراتر رفت.

واکنش بازار سریع بود. سهام فراری پس از انتشار گزارش در معاملات میلان تا ۴.۸ درصد افزایش یافت و رشد آن از ابتدای سال میلادی به حدود ۱۲ درصد رسید.

پشت این اعداد، سه خودرو قرار دارند که هر کدام نقشی متفاوت در آینده مالی فراری بازی می‌کنند: F80 درآمد امروز را بالا می‌برد، پوروسانگوئه امکان گرفتن پول بیشتر از مشتریان را فراهم کرده و لوسه قرار است نشان دهد این فرمول در عصر خودروهای برقی هم کار می‌کند یا نه.

مهم‌ترین ماشین چاپ پول فراری در گزارش تازه، F80 است؛ ابرخودروی هیبریدی ۱۲۰۰ اسب‌بخاری که قیمت آن به ۳.۶ میلیون یورو می‌رسد و تنها ۷۹۹ دستگاه از آن ساخته خواهد شد.

با فرض یوروی ۲۲۰ هزار تومانی در بازار تهران، قیمت پایه هر دستگاه F80 حدود ۷۹۲ میلیارد تومان می‌شود؛ آن هم پیش از اضافه شدن تجهیزات سفارشی و گزینه‌های شخصی‌سازی.

تحویل این خودرو از اواخر سال گذشته آغاز شد و اکنون اثر آن در صورت‌های مالی فراری دیده می‌شود. تولید محدود و قیمت بسیار بالا باعث می‌شود حتی تحویل تعداد کمی از F80 نیز درآمد و سود شرکت را به شکل محسوسی افزایش دهد.

F80 ادامه همان مسیری است که فراری پیش‌تر با خودروهایی مانند F40، انزو و لافراری طی کرده بود؛ مدل‌هایی که برای بازار عمومی ساخته نمی‌شوند و خرید آنها نیز فقط با داشتن پول ممکن نیست. فراری این خودروها را عمدتاً در اختیار گروه کوچکی از مشتریان قدیمی و کلکسیونرهای منتخب قرار می‌دهد.

محدودیت تولید در اینجا تنها یک تصمیم صنعتی نیست؛ بخشی از ارزش خود محصول است. مشتری چند میلیون یورو نمی‌پردازد که فقط یک خودروی سریع داشته باشد؛ او برای ورود به باشگاهی کوچک و دسترسی به محصولی که دیگران نمی‌توانند به‌آسانی بخرند نیز پول می‌دهد.

دومین خودروی پول‌ساز گزارش، پوروسانگوئه است؛ نخستین مدل چهاردر فراری که ورود شرکت به بخشی تازه از بازار خودروهای لوکس را رقم زد.

فراری در ماه آوریل نسخه‌ای گران‌تر با عنوان «هندلینگ اسپشیاله» معرفی کرد. موتور ۱۲ سیلندر تنفس طبیعی در این نسخه حفظ شده، اما تنظیمات رانندگی تهاجمی‌تر، جزئیات ظاهری متفاوت و امکانات بیشتری برای شخصی‌سازی در اختیار خریدار قرار می‌گیرد.

اهمیت اقتصادی این نسخه در همین گزینه‌های بیشتر نهفته است. فراری برای رشد درآمد الزاماً نیازی ندارد تعداد بیشتری پوروسانگوئه تولید کند؛ کافی است مشتری نسخه گران‌تر را انتخاب کند و برای رنگ، تریم، مواد داخلی و امکانات اختصاصی پول بیشتری بپردازد.

در صنعت خودرو، افزایش سود معمولاً با فروش تعداد بیشتری خودرو همراه است. اما فراری می‌کوشد مسیر دیگری را طی کند: کنترل تیراژ و افزایش مبلغی که از فروش هر دستگاه به دست می‌آید.

همین اتفاق در سه‌ماهه دوم رخ داده است. تغییر نسل بعضی مدل‌ها تعداد خودروهای تحویلی را تحت فشار قرار داد، اما ورود خودروهای گران‌تری مانند F80 و نسخه‌های ویژه پوروسانگوئه، اثر کاهش تحویل را جبران کرد.

فهرست انتظار در مدل فروش فراری به این معناست که تقاضا برای خودروها از تعداد قابل عرضه بیشتر است و مشتری پس از ثبت سفارش باید ماه‌ها یا حتی سال‌ها برای تحویل منتظر بماند.

برای مدل‌های معمولی‌تر، این صف به فراری اجازه می‌دهد تولید را بدون نگرانی از باقی ماندن خودرو در نمایندگی‌ها برنامه‌ریزی کند. در مدل‌های تولید محدود نیز خود شرکت تعیین می‌کند چه کسی امکان خرید داشته باشد.

این شیوه یک نتیجه مهم دارد: فراری برای فروش خودرو ناچار به تخفیف دادن یا افزایش سریع تولید نیست. کمیابی، صف انتظار و دسترسی محدود، قدرت قیمت‌گذاری شرکت را حفظ می‌کند و زمینه فروش نسخه‌های گران‌تر را فراهم می‌سازد.

بنابراین، ماشین‌های چاپ پول فراری تنها سه محصول گران‌قیمت نیستند. پشت آنها روشی قرار دارد که کمبود عرضه را از یک محدودیت صنعتی به دارایی اقتصادی تبدیل می‌کند.

اما این فرمول تا امروز بر خودروهایی بنا شده که بخش مهمی از جذابیتشان از موتورهای پرحجم، صدای اگزوز و تجربه رانندگی بنزینی می‌آید. نخستین خودروی تمام‌برقی فراری قرار است این مرز را جابه‌جا کند.

فراری جزئیات فروش لوسه، نخستین خودروی تمام‌برقی خود، را منتشر نکرده است؛ با این حال فایننشال تایمز گزارش داده تمام ظرفیت در نظر گرفته‌شده برای فروش این مدل در سال جاری تکمیل شده است.

لوسه یک خودروی چهاردر و پنج‌نفره با بیش از هزار اسب‌بخار قدرت و قیمت ۵۵۰ هزار یورو است. این قیمت با نرخ یوروی بازار تهران به حدود ۱۲۱ میلیارد تومان می‌رسد.

طراحی این خودرو با همکاری «لاوفرام»، استودیوی تأسیس‌شده به دست جانی آیو، مدیر پیشین طراحی اپل، انجام شده است؛ چهره‌ای که در طراحی محصولاتی مانند آیفون و آی‌مک نقش داشت.

اما رونمایی ماه مه با استقبال یکدستی روبه‌رو نشد. چالش فراری نیز صرفاً تولید یک خودروی برقی سریع نیست. شرکت باید محصولی بدون موتور احتراقی را به همان اندازه خواستنی کند که مشتری برای آن صدها هزار یورو بپردازد، در صف بماند و برای شخصی‌سازی بیشتر نیز هزینه کند.

پیش‌فروش کامل ظرفیت امسال، شروع امیدوارکننده‌ای است؛ اما هنوز مشخص نیست تقاضای اولیه تا چه اندازه از تازگی نخستین فراری برقی ناشی شده و آیا لوسه می‌تواند در بلندمدت قدرت قیمت‌گذاری مدل‌هایی مانند F80 را به دست آورد.

تا امروز موتورهای ۱۲ سیلندر، صدای اگزوز و تولید محدود، ستون‌های اصلی مدل درآمدی فراری بودند. اکنون یکی از این ستون‌ها در حال حذف شدن است. آیا فراری می‌تواند بدون صدایی که دهه‌ها بخشی از هویت برندش بود، همان صف‌های انتظار، همان قدرت قیمت‌گذاری و همان سودهای میلیاردی را حفظ کند؟