تویوتا برگ برنده ترامپ شد؟
دونالد ترامپ این روزها بهشدت به دنبال خبرهای اقتصادی مثبت است؛ او میخواهد کاهش محبوبیتش را جبران کند. به همین دلیل هم از اعلام شرکت تویوتا مبنی بر گسترش تولید وانت در ایالت تگزاس با استقبال فراوان یاد کرد.
اما آیا این خبر واقعاً ثابت میکند که تعرفههای تجاری او موفق بودهاند؟ یا فقط تلاشی است برای منحرف کردن نگاهها از واقعیتی که اقتصاد آمریکا با آن روبهروست؟
اینها را والاستریت ژورنال نوشته؛ در مقالهای که به موضوع تعرفههای ترامپ میپردازد.
والاستریت ژورنال اینطور ادامه میدهد:
واقعیت این است که تعرفههای ترامپ هزینه تولید را افزایش دادهاند و برخلاف وعدههای او، هنوز نشانی از یک «رنسانس تولید صنعتی» در آمریکا دیده نمیشود.
تویوتا روز سهشنبه اعلام کرد ۳.۶ میلیارد دلار برای ایجاد دومین خط مونتاژ در کارخانه جدید خود در سنآنتونیو، تگزاس سرمایهگذاری میکند تا وانت تاکوما را تولید کند. این پروژه قرار است ۲ هزار شغل ایجاد کند.
این خودروساز ژاپنی اکنون تاکوما را هم در تگزاس و هم در مکزیک تولید میکند و با اجرای این طرح، بخشی از تولید خود را از مکزیک به آمریکا منتقل خواهد کرد.
این همان خبری بود که ترامپ انتظارش را میکشید. او در شبکههای اجتماعی نوشت:
«تویوتا از مکزیک به آمریکا (تگزاس!) میآید. اتفاقی بسیار بزرگ. تعرفهها دارند کار خودشان را میکنند!»
اما تحریریه والاستریتژورنال که این مقاله را نوشته، میگوید: این نتیجهگیری شتابزده است. ممکن است تصمیم تویوتا دلایل تجاری دیگری داشته باشد که ارتباطی با تعرفههای ترامپ ندارد.
در بیانیه رسمی تویوتا، از فضای مناسب کسبوکار در تگزاس تمجید شده و حتی اظهارات مقامهای ایالتی نیز منتشر شده است؛ اما هیچ اشارهای به ترامپ یا تعرفههای او نشده است. این شرکت اعلام کرده کارخانه جدید با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته تولید، انعطافپذیری بیشتری ایجاد میکند؛ موضوعی که میتواند بخشی از هزینه بالاتر نیروی کار در تگزاس را جبران کند.
با این حال، والاستریت ژورنال مینویسد اگر قرار باشد از اثر تعرفهها صحبت کنیم، باید به پیامدهای دیگری هم نگاه کنیم؛ پیامدهایی که چندان امیدوارکننده نیستند.
بر اساس این گزارش، از ژانویه ۲۰۲۵ تاکنون حدود ۷۵ هزار شغل صنعتی در آمریکا از بین رفته است که ۲۵ هزار و ۹۰۰ مورد آن مربوط به صنعت خودرو و قطعات خودرو بوده است.
البته روند کاهش اشتغال صنعتی از اوایل سال ۲۰۲۳ آغاز شده بود و همه این کاهشها را نمیتوان مستقیماً به تعرفههای ترامپ نسبت داد. بخشی از آن نیز به مشکلات صنعت خودروهای برقی مربوط میشود.
با این وجود، نویسندگان تأکید میکنند که تقریباً تردیدی وجود ندارد که تعرفههای ترامپ هزینه تولید را برای کارخانههای آمریکایی افزایش داده است.
پیامدهای تعرفه ترامپ بر خودرو و قطعات
همزمان، اقدامات تلافیجویانه کشورهای دیگر نیز به کشاورزان آمریکایی آسیب زده، تقاضا برای ماشینآلات کشاورزی را کاهش داده و افت تجارت جهانی نیز بازار کامیونهای سنگین را تحت فشار قرار داده است.
طبق دادههای دولت آمریکا، تعرفههای موسوم به بخش ۲۳۲ که به دلایل امنیت ملی، بر خودرو و قطعات خودرو اعمال شدهاند، تا پایان ماه آوریل امسال ۳۵.۲ میلیارد دلار هزینه ایجاد کردهاند. تعرفههای فولاد و آلومینیوم نیز ۱۷.۵ میلیارد دلار دیگر به هزینهها افزودهاند.
ترامپ و مشاورانش همواره میگویند این تعرفهها را کشورهای خارجی پرداخت میکنند، اما شواهد نشان میدهد بخش عمده این هزینهها در عمل بر دوش شرکتهای آمریکایی، کارگران و مصرفکنندگان این کشور افتاده است.
برآورد گروه اقتصادی اندرسون (Anderson Economic Group) نشان میدهد:
- تعرفههای اعمالشده بر واردات خودرو از کانادا و مکزیک، فقط در سال گذشته بهطور متوسط حدود ۱۶۰۰ دلار به هزینه تولید هر خودروی ساخت آمریکا اضافه کرده است.
هرچند خودروسازان بخشی از این هزینه را خودشان پرداخت کردهاند، اما قسمت قابل توجهی از آن را به مشتریان منتقل کردهاند.
گزارش ماه مارس مؤسسه Cox Automotive نیز نشان میدهد:
- تعرفهها باعث شده میانگین قیمت پیشنهادی خودروهای نو ۱۰.۴ درصد افزایش پیدا کند.
- قیمت خودروهای وارداتی بین ۵ تا ۸ هزار و ۹۰۰ دلار افزایش یافته است.
- قیمت خودروهای تولید داخل نیز بین ۱۶۰۰ تا ۲ هزار دلار بیشتر شده است.
- نمایندگیهای فروش خودرو که عمدتاً کسبوکارهای کوچک هستند نیز حدود ۴.۵ درصد از افزایش قیمت کارخانهها را خودشان تحمل کردهاند.
از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید، نمایندگیهای فروش خودرو نیز ۶ هزار و ۱۰۰ شغل را از دست دادهاند.
تاکتیک خودروسازان در برابر هزینهها
خودروسازان برای اینکه قیمت پایه خودروها را کمتر افزایش دهند، هزینههای جدیدی را به فاکتور فروش اضافه کردهاند.
به گفته Cox Automotive، شرکتهای جنرال موتورز و فورد اکنون برای وانتها و شاسیبلندهای بزرگ خود ۲ هزار و ۷۹۵ دلار هزینه حمل (Destination Fee) دریافت میکنند. جنرال موتورز نیز این هزینه را برای خودروی شورولت سیلورادو حدود ۴۰ درصد، معادل ۸۰۰ دلار، افزایش داده است. نویسنده این افزایش را «مالیات ترامپ» توصیف میکند.
تعرفهها پیامد دیگری هم داشتهاند: برخی خودروسازان واردات خودروهای ارزانقیمت را کاهش داده یا بهطور کامل متوقف کردهاند، زیرا هزینه تعرفهها فروش این مدلها را غیراقتصادی کرده است.
نتیجه آنکه بسیاری از جوانان و خانوادههای طبقه متوسط آمریکا، بهویژه پس از تورم دوره بایدن، دیگر توان خرید خودروی نو را ندارند.
بسیاری ناچار شدهاند خودروهای قدیمی خود را مدت بیشتری نگه دارند و در صورت خرابی، هزینه تعمیرات بیشتری بپردازند یا به بازار خودروهای دستدوم روی بیاورند.
میانگین فروش خودروهای نو در آمریکا؛ کمتر از دوره کرونا
در نیمه نخست امسال، میانگین فروش خودروهای نو در آمریکا ۱۵.۹ میلیون دستگاه بوده؛ در حالی که پیش از همهگیری کرونا این رقم معمولاً بین ۱۷ تا ۱۸ میلیون دستگاه در سال بود. طبیعی است که وقتی خودروهای کمتری فروخته میشود، خودروسازان نیز به نیروی کار کمتری نیاز خواهند داشت.
توافقهای تجاری در هالهای از ابهام
والاستریتژورنال تأکید میکند که بلاتکلیفی درباره تمدید توافق تجاری آمریکا، مکزیک و کانادا نیز بسیاری از سرمایهگذاریها را به تعویق انداخته است، زیرا شرکتها نمیدانند چند سال دیگر—یا حتی فردا—قوانین تجاری و تعرفهها چگونه خواهند بود.
به اعتقاد نویسندگان این مقاله، تغییرات مداوم سیاستهای تجاری ترامپ و تعرفههای مرزی او یکی از مهمترین دلایلی است که اقتصاد آمریکا عملکردی ضعیفتر از دوره نخست ریاستجمهوری او داشته و باعث شده نارضایتی شهروندان آمریکایی افزایش یابد.