۲۷۰۰ میلیارد تومان برای تغییر موازنه بازار تایرهای سنگین ایران

بازار تایرهای سنگین در ایران بازاری استراتژیک اما کمتر دیده‌شده است؛ بازاری که سالانه بیش از ۲۰۰ هزار تن تقاضا دارد و بخش قابل توجهی از آن از مسیر واردات تأمین می‌شود. در چنین شرایطی، تخصیص ۲۷۰۰ میلیارد تومان تسهیلات توسعه فناوری به گروه صنعتی بارز می‌تواند معادلات این بخش را وارد فاز تازه‌ای کند.

این تسهیلات از محل برنامه «توسعه فناوری» معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری و با ضمانت صندوق نوآوری و شکوفایی به طرح توسعه مجتمع بارز کرمان اختصاص یافته است؛ طرحی که تمرکز آن بر تولید تایرهای رادیال سنگین (TBR) است.

تایرهای رادیال سنگین در ناوگان باری، حمل‌ونقل بین‌شهری، صنایع معدنی و لجستیک نقش کلیدی دارند. کیفیت این محصولات مستقیماً بر ایمنی جاده‌ها، مصرف سوخت و هزینه تمام‌شده حمل‌ونقل اثر می‌گذارد. در سال‌هایی که نوسانات ارزی واردات این کالا را با چالش مواجه کرده، افزایش ظرفیت تولید داخلی به یکی از محورهای سیاست صنعتی تبدیل شده است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، فاز نخست پروژه با ظرفیت سالانه ۲۶ هزار تن تعریف شده است. این میزان می‌تواند بخشی از نیاز وارداتی بازار را پوشش دهد و در صورت تحقق کامل ظرفیت، بین ۱۰ تا ۱۵ درصد از واردات فعلی تایرهای سنگین را جایگزین کند.

تمرکز طرح بر فناوری تولید TBR است؛ محصولی که به دلیل ساختار رادیال، عمر مفید بالاتر، مقاومت بیشتر در برابر سایش و کاهش مصرف سوخت، استاندارد غالب در حمل‌ونقل حرفه‌ای محسوب می‌شود.

ساختار این تأمین مالی نیز قابل توجه است. تسهیلات از محل اوراق سپرده بانکی تأمین شده و ضمانت صندوق نوآوری و شکوفایی را دارد. همچنین بخشی از نرخ سود (۷ تا ۱۰ درصد) در قالب پاداش بومی‌سازی و توسعه فناوری به شرکت بازمی‌گردد.

این سازوکار، عملاً هزینه سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه را کاهش می‌دهد و سرمایه را به سمت پروژه‌های دارای پیوست فناوری هدایت می‌کند؛ مدلی که در بسیاری از کشورها برای تقویت صنایع دارای ارزش افزوده بالا به کار گرفته می‌شود.

اگر ظرفیت اعلام‌شده به‌طور کامل فعال شود، بازار تایرهای سنگین با سه تغییر مواجه خواهد شد:

• کاهش بخشی از فشار وارداتی
• افزایش عمق ساخت داخل در زنجیره تولید
• بهبود دسترسی ناوگان داخلی به تایرهای استاندارد

از منظر اشتغال نیز انتظار می‌رود اجرای پروژه به ایجاد فرصت‌های مستقیم و غیرمستقیم در کرمان و صنایع وابسته منجر شود.

در سال‌های اخیر، صنعت تایر ایران با چالش‌هایی مانند افزایش قیمت مواد اولیه، محدودیت‌های ارزی و رقابت وارداتی روبه‌رو بوده است. در این میان، سرمایه‌گذاری‌های فناورانه می‌تواند به‌جای رویکردهای صرفاً حمایتی، مسیر رقابت‌پذیری را تقویت کند.

گروه صنعتی بارز با ثبت بیش از ۱۵ محصول دانش‌بنیان تأییدشده و توسعه خطوط رادیال در بخش‌های کشاورزی و سنگین، تلاش کرده سهم بیشتری از بازار محصولات پیشرفته را به خود اختصاص دهد.

تسهیلات ۲۷۰۰ میلیارد تومانی اگر به تحقق کامل ظرفیت تولید بینجامد، نه‌تنها می‌تواند بخشی از واردات را جایگزین کند، بلکه امکان حضور پررنگ‌تر در بازارهای منطقه‌ای را نیز فراهم خواهد کرد.

در نهایت، آنچه اهمیت دارد نه صرفاً عدد ۲۷۰۰ میلیارد تومان، بلکه اثر آن بر موازنه بازار تایرهای سنگین است؛ بازاری که هر تغییر در آن، مستقیماً بر هزینه حمل‌ونقل و زیرساخت لجستیکی کشور اثر می‌گذارد.