بودجه هستهای ۱۴۰۵: تمام تخممرغها در سبد ایمنی و نگهداری
در مرور لایحه بودجه 1405، با رسیدن به نام این سازمان کمی مکث میکنیم؛ جنگ 12 روزه اسراِئیل عیله ایران، سایت هستهای فردو و آسیبی که به مراکز هستهای ایران وارد شد، رخدادهاییست که حالا نام سازمان انرژی اتمی را در بودجه برای ما مهمتر از قبل کرده است.
آیا اعداد و ارقام مربوط به سازمان انرژی اتمی برای سال آینده داستان تازهای را روایت میکنند؟
بررسی زومان در لایحه بودجه 1405 میگوید که در سال آینده خبری از جهش چشمگیر در فعالیتهای عمرانی سازمان انرژی اتمی نیست، بلکه این سازمان ترجیح داده به سمت دیگر توجه بیشتری کند.
ارقام کلی میگوید: بودجه این سازمان استراتژیک برای سال ۱۴۰۵ با رشدی ۱۱.۴ درصدی روبهرو شده؛ به زبان سادهتر، دخلوخرج این سازمان از حدود ۳.۴۵ همت (هزار میلیارد تومان) در سال جاری، به ۳.۸ همت در سال آینده رسیده است.
حالا بیایید کمی در جزئیات جستجو کنیم و ذرهبین را روی دو بخش اصلی بگذاریم: «هزینههای جاری» و «بودجه عمرانی».
اعداد، سناریوی جالبی را ترسیم میکنند و نشان میدهند که نگاه دولت به صنعت هستهای چگونه است. البته این روایت متمرکز بر اعداد اعلامی لایحه بودجه هستند.
با این توضیح کوتاه ببینیم در بخش هزینههای جاری این سازمان چه خبر است. دولت تصمیم گرفته بودجه عمومی این بخش در سال آینده را از ۱.۴ همت به ۱.۷ همت برساند. این یعنی یک رشد ۲۱ درصدی که نشان میدهد دغدغه اصلی سال آینده، چرخاندن چرخهای موجود است، نه اضافه کردن چرخهای جدید.
در سوی دیگر، بودجه عمرانی یا همان «تملک دارایی سرمایهای» نسبت به امسال تقریباً درجا زده؛ رشد ناچیز ۵ درصدی در این بخش، بودجه را از ۲ همت به ۲.۱ همت در سال آینده رسانده است.
شاید بپرسید این ارقام اضافه شده به هزینههای جاری دقیقاً قرار است کجا خرج شود؟
بودجه دقیقاً کجا خرج میشود؟
پاسخ در چند ردیف کلیدی نهفته است که مهمترین آنها تأمین سوخت نیروگاهها است. اعتبار این برنامه به تنهایی حدود ۸۰۰ میلیارد تومان برآورد شده است. اگرچه در بودجه از واژه کلی «نیروگاهها» استفاده شده، اما با توجه به اینکه ایران فعلاً تنها یک نیروگاه اتمی فعال دارد، مقصد نهایی این پول مشخصاً «نیروگاه اتمی بوشهر» است.
مورد بعدی، تسویه یک بدهی قدیمی و دردسرساز است. سازمان انرژی اتمی سالهاست بابت «حق اشعه» کارکنانی که در معرض پرتوهای خطرناک هستند، به سازمان تأمین اجتماعی بدهکار است. سال آینده قرار است حدود ۲۹ میلیارد تومان برای صاف کردن این بدهی اختصاص یابد.
البته نباید از افزایش حقوق کارکنان هم غافل شد. اعمال ضریب افزایش ۲۰ درصدی حقوقها در سال ۱۴۰۵، سهم بزرگی در بالا رفتن هزینههای جاری داشته است.
همچنین حدود ۱۹ میلیارد تومان هم برای خرید محصولات راهبردی و مواد اولیه از شرکت مادر تخصصی کنار گذاشته شده است.
اما شاید جذابترین نکته بودجه ۱۴۰۵سازمان انرژی اتمی، ظهور یک ردیف بودجهای جدید باشد که پیش از این به صورت مجزا وجود نداشت. دولت برای اولین بار ردیفی مجزا برای «مرکز نظام ایمنی هستهای کشور» در نظر گرفته است.
مرکز نظام ایمنی هستهای کشور چیست؟
مرکز نظام ایمنی هستهای کشور یک مرجع نظارتی دولتی است؛ وظیفه حیاتیاش هم نظارت بر ایمنی تأسیسات و فعالیتهای هستهای و همچنین، حفاظت از مردم و محیطزیست در برابر اثرات زیانآور پرتوها است. مرکزی که طبق لایحه، سال آینده ۲۰۶ میلیارد تومان بودجه برایش درنظر گرفته شده؛ این یعنی ایمنی هستهای حالا بیش از هر زمان دیگری در اولویتهای مالی دولت قرار گرفته است.
خرج طرحهای خاص انرژی اتمی؛ 15 هزار میلیارد تومان!
در کنار تمام این اعداد ریز و درشت، یک عدد دیگر هم وجود دارد که نباید از قلم بیفتد. بودجه طرحهای خاص انرژی اتمی ۱۵ هزار میلیارد تومان ثبت شده؛ عددی که نسبت به بودجه جاری و عمرانی این سازمان بسیار بزرگتر است.
این رقم اما در جدولی آمده که به عنوان «مصارف جمعی_خرجی» معرفی شده است؛ رقمی که در بودجه عمومی کشور لحاظ نشده و طبیعتا بودجه 3.48 همتی سازمان انرژی اتمی هم از این رق4م جداست.
به عبارتی سازمان انرژی اتمی در سال آینده میتواند 15 همت معادل 200 میلیون دلار از درآمدهای نفتی را که خارج از بودجه است، برای طرحهای خاص هزینه کند؛ رقمی معادل 3.9 برابر بودجه سال آتی این سازمان.
به نظر شما تمرکز بر نگهداری به جای توسعه نیروگاههای جدید، استراتژی درستی برای صنعت هستهای کشور است؟ دیدگاه خود را بنویسید.