ایلان ماسک با هزینه ۴۷۴ میلیون دلار در انتخابات ناکام ماند و اکنون با تسلط دموکراتها بر کنگره، شرکتهایش با احتمال افزایش نظارتها روبهرو هستند.
ایلان ماسک ثروتمندترین مرد جهان نزدیک به نیم میلیارد دلار برای پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا هزینه کرد؛ اما نهتنها نتوانست مانع شکست حزب دونالد ترامپ شود، بلکه نامزد مورد حمایتش در ایالت تگزاس نیز شکست سنگینی خورد.
حالا این میلیاردر آمریکایی علاوه بر زیان سیاسی، با احتمال افزایش نظارت دموکراتها بر فعالیتهای اقتصادی خود روبهرو شده است.
به گزارش نیویورکتایمز، ماسک در چرخه انتخاباتی ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ مجموعاً ۴۷۴ میلیون دلار به فعالیتهای سیاسی اختصاص داد؛ رقمی که او را به بزرگترین کمککننده مالی غیرنامزد در یک دوره انتخاباتی آمریکا تبدیل میکند.
این در حالی است که هزینههای سیاسی او در دوره انتخاباتی ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ حدود ۲۹۰ میلیون دلار بود.
هدف اصلی ماسک حفظ کنترل جمهوریخواهان بر کنگره و کمک به پیروزی کن پکستون نامزد جمهوریخواه مجلس سنا در تگزاس بود. اما دموکراتها اکثریت گستردهای در هر دو مجلس به دست آوردند و پکستون نیز مقابل جیمز تالاریکو شکست خورد.
شکست انتخاباتی و واکنش ایلان ماسک
وقتی نتایج انتخابات روشن شد، ماسک پستی را که پیشتر در شبکه اجتماعی ایکس برای تشویق جمهوریخواهان به مشارکت منتشر کرده بود، حذف کرد.
او سپس با لحنی طنزآمیز نوشت که ظاهراً لیزرهای فضاییاش برای دخالت در انتخابات، این بار کارساز نبودهاند.
اما پیامدهای این شکست میتواند فراتر از یک ناکامی انتخاباتی باشد.
با افزایش قدرت دموکراتها در کنگره و تصاحب مقامهای مهم ایالتی در تگزاس، احتمال آغاز تحقیقات درباره فعالیتهای تجاری ماسک و افزایش فشارهای نظارتی بر شرکتهایش مطرح شده است.
این موضوع برای ماسک اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا او پیشتر بخشی از کسبوکارهای خود را از کالیفرنیا به تگزاس منتقل کرده بود تا در محیطی با مقررات محدودتر فعالیت کند.
نیویورکتایمز برای بررسی پشتپرده این شکست با نزدیک به ۳۰ نفر از افراد آگاه به فعالیتهای سیاسی ماسک گفتوگو کرده است.
روایت این افراد نشان میدهد که اختلافات داخلی، تصمیمهای پرهزینه و راهبردهای انتخاباتی ناموفق، نقش مهمی در عملکرد تشکیلات سیاسی ماسک داشتهاند.
از اختلاف با ترامپ تا هزینههای سنگین انتخاباتی
روابط ماسک و ترامپ در سال ۲۰۲۵ پرتنش بود. ماسک که پیشتر مشاور بانفوذ رئیسجمهور و مسئول برنامه کاهش هزینههای دولت شده بود، بر سر یکی از لوایح سیاست داخلی با ترامپ اختلاف پیدا کرد.
بااینحال، روابط دو طرف در ابتدای سال ۲۰۲۶ دوباره بهبود یافت.
در ماه مه، زمانی که ماسک همراه ترامپ در هواپیمای ریاستجمهوری به چین سفر میکرد، جیمز بلر مشاور سیاسی ارشد ترامپ از او خواست بار دیگر برای کمک به جمهوریخواهان وارد میدان شود.
ماسک موافقت کرد و از تیم ترامپ خواست پیشنهادهای خود را ارائه کند.
طرح اولیه شامل برنامهای حدود ۱۰۰ میلیون دلاری برای مراجعه حضوری به خانه رأیدهندگان و تشویق آنها به مشارکت بود.
این رقم حتی برای تیم ماسک نیز غیرمنتظره بود، اما او در نهایت با اجرای برنامهای گستردهتر موافقت کرد.
بودجه تشکیلات انتخاباتی او، موسوم به America PAC، در ادامه و بهویژه با افزایش تمرکز بر تگزاس، به حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ میلیون دلار رسید.
چرا ماسک بیش از ۲۱۰ میلیون دلار در تگزاس خرج کرد؟
تگزاس در ابتدا جزو اولویتهای اصلی ماسک نبود، اما با نزدیک شدن انتخابات، نگرانی جمهوریخواهان از احتمال شکست در این ایالت افزایش یافت.
کن پکستون در جذب کمکهای مالی با مشکلات جدی روبهرو بود و رقیب دموکراتش، جیمز تالاریکو منابع مالی قابلتوجهی در اختیار داشت.
در این شرایط، مشاور سیاسی ارشد ماسک مذاکراتی را با مسئولان صندوق حمایت از نامزدهای جمهوریخواه سنا آغاز کرد.
در نهایت ماسک با اختصاص ۱۵۸ میلیون دلار دیگر به این تشکیلات موافقت کرد تا کارزار حمایت از پکستون تقویت شود.
این هزینهها صرف تبلیغاتی شد که عمدتاً بر موضوعات فرهنگی و اجتماعی، از جمله مسائل مربوط به افراد تراجنسیتی و جرموجنایت، تمرکز داشتند.
برخی مشاوران ماسک این راهبرد را اشتباه میدانستند، اما تیم او تصور میکرد تبلیغات توانسته محبوبیت رقیب دموکرات را کاهش دهد.
نتیجه انتخابات خلاف انتظار آنها بود.
با وجود صرف بیش از ۲۱۰ میلیون دلار از منابع ماسک برای کمک به پکستون، تالاریکو با اختلاف ۱۲ واحد درصد پیروز شد.
جمهوریخواهان همچنین رقابت فرمانداری و دیگر مقامهای مهم ایالتی تگزاس را واگذار کردند.
چرا راهبرد انتخاباتی ماسک شکست خورد؟
یکی از اختلافات اصلی در تیم ماسک بر سر نحوه هزینهکرد منابع بود.
برخی مشاوران معتقد بودند منابع مالی باید صرف متقاعد کردن رأیدهندگان مردد شود، اما ماسک تأکید داشت که بازده واقعی سرمایهگذاری سیاسی در افزایش مشارکت هواداران جمهوریخواه است.
به همین دلیل، تشکیلات او هزاران نیروی میدانی استخدام کرد تا به در خانه میلیونها رأیدهنده مراجعه کنند.
تنها در سه هفته پایانی سپتامبر، نیروهای این مجموعه در تگزاس حدود ۱.۷ میلیون مراجعه به در خانهها ثبت کردند.
بااینحال، برنامه با مشکلات اجرایی روبهرو شد. در برخی مناطق، کمبود نیروی انسانی مانع تحقق اهداف تعیینشده بود و بعضی جمهوریخواهان نیز معتقد بودند عملیات انتخاباتی ماسک خیلی دیر آغاز شده است.
تیم او حتی از هوش مصنوعی برای تولید ویدئوهای شخصیسازیشده ترامپ استفاده کرد تا رأیدهندگان را با نام کوچکشان به شرکت در انتخابات تشویق کند.
اما این تلاشها نتوانستند روند انتخابات را تغییر دهند.
به گفته افراد نزدیک به کارزار ماسک، مشاوران او در هفتههای پایانی به این نتیجه رسیده بودند که انتخابات بیش از آنکه به عملیات تبلیغاتی وابسته باشد، به همهپرسی غیررسمی درباره عملکرد ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوریاش تبدیل شده است؛ بهویژه درباره تصمیم او برای آغاز جنگ با ایران.
آیا دوران نفوذ سیاسی ایلان ماسک به پایان رسیده است؟
شکست جمهوریخواهان پرسشهای تازهای درباره قدرت سیاسی ماسک مطرح کرده است.
این میلیاردر که طی سالهای اخیر با هزینههای بیسابقه به یکی از مهمترین حامیان مالی جمهوریخواهان تبدیل شده، اکنون با این واقعیت روبهروست که منابع مالی عظیم لزوماً به پیروزی انتخاباتی منجر نمیشوند.
رید هافمن از سرمایهگذاران بزرگ حامی تالاریکو و رقیب تجاری ماسک، معتقد است نتیجه انتخابات تگزاس نشان داد که صرف پول بیشتر نمیتواند پیروزی یک نامزد را تضمین کند.
در مقابل، برخی نزدیکان ماسک همچنان از کارآمدی برنامه افزایش مشارکت دفاع میکنند و معتقدند این روش میتواند در رقابتهای نزدیک مؤثر باشد.
بااینحال، انتخابات ۲۰۲۶ برای ماسک تجربهای پرهزینه بود: او صدها میلیون دلار برای حفظ قدرت جمهوریخواهان خرج کرد، اما اکنون باید با کنگرهای روبهرو شود که کنترل آن در دست دموکراتهاست و احتمالاً نظارت بیشتری بر شرکتها و روابط سیاسی او اعمال خواهد کرد.
این انتخابات نشان داد حتی ثروت چندصد میلیارد دلاری و یکی از بزرگترین تشکیلات تبلیغاتی خصوصی آمریکا نیز نمیتواند نارضایتی گسترده رأیدهندگان را بهسادگی جبران کند.