وزیر خارجه آمریکا اعلام کرد ترامپ با رد جنگ یا توافق شتابزده، راهبرد تشدید محاصره اقتصادی بدون سقف زمانی را علیه ایران برگزیده است.
مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا روز سهشنبه در دیدار با همتایان خود در گروه هفت در پاریس اعلام کرد که دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا دو گزینه ازسرگیری جنگ با ایران و دستیابی به توافق را بررسی کرده، اما در نهایت گزینه سومی را برگزیده است: تحت فشار قرار دادن شدید ایران از طریق محاصره و محدودیتهای اقتصادی.
سه نفر از حاضران در این نشست، جزئیات این اظهارات را در اختیار آکسیوس قرار دادهاند.
جنگ ایران به یکی از بزرگترین مشکلات سیاسی دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ تبدیل شده و در انتخابات میاندورهای، هزینه سنگینی برای جمهوریخواهان به همراه داشته است.
رئیسجمهور آمریکا طی ماههای گذشته، گاهی ایران را به نابودی کامل تهدید کرده و گاهی پیشبینی کرده که تهران سرانجام تسلیم خواهد شد و توافق موردنظر او را خواهد پذیرفت.
یکی از مقامهای آمریکایی نزدیک به ترامپ گفت:
او به دنبال راهحل بوده، اما مطمئن نبوده بهترین مسیر برای پیش رفتن چیست.
اختلاف بر سر انتخاب این مسیر، به تنش میان چند جناح در بالاترین سطوح دولت آمریکا منجر شده است.
هرکدام از این جناحها از حمایت برخی متحدان آمریکا در خاورمیانه برخوردار بودهاند؛ بهویژه اسرائیل که طرفدار ازسرگیری حملات نظامی بوده و بیشتر کشورهای حوزه خلیج فارس که با چنین اقدامی مخالفت کردهاند.
پشت پرده نشست محرمانه روبیو با وزرای خارجه گروه هفت
روبیو روز سهشنبه در نشستی غیرعلنی با وزرای امور خارجه کشورهای گروه هفت در پاریس، راهبرد دولت آمریکا در قبال ایران را تشریح کرد.
به گفته سه نفر از حاضران در جلسه، روبیو اظهار داشت: «رئیسجمهور فقط دو گزینه ندارد. مسئله صرفاً بازگشت به جنگ یا امضای یک توافق صلح نیست. ما توافق غیرمنطقی انجام نخواهیم داد. گزینه سومی که در اختیار داریم، ادامه همان کاری است که اکنون انجام میدهیم.»
روبیو در ادامه توضیح داد که آمریکا با اعمال فشارهای شدید، هزینههایی بر اقتصاد ایران تحمیل میکند.
او تأکید کرد که این راهبرد هیچ تاریخ پایانی مشخصی ندارد.
چه کسانی ترامپ را به انتخاب گزینه سوم ترغیب کردند؟
به گفته مقامهای آمریکایی، مارکو روبیو یکی از اعضای تیم امنیت ملی ترامپ بوده که از راهبرد فشار اقتصادی شدید و طولانیمدت علیه ایران حمایت کرده است.
اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا، جان رتکلیف رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و جرد کوشنر مشاور و داماد ترامپ نیز در همین گروه قرار داشتهاند.
این افراد با ازسرگیری جنگ مخالفت کردهاند.
همچنین معتقد بودهاند که مواضع کنونی ایران نمیتواند به توافقی منجر شود که منافع آمریکا را تأمین کند.
به همین دلیل، آنها برای متقاعد کردن ترامپ به انتخاب گزینه سوم، یعنی ادامه فشار اقتصادی و محاصره ایران، تلاش کردهاند.
نگرانی ترکیه، عراق و پاکستان از ادامه فشار بر ایران
بااینحال، همه متحدان آمریکا از تصمیم ترامپ حمایت نمیکنند.
به گفته یک مقام آمریکایی، چند کشور متحد واشنگتن از جمله ترکیه، عراق و پاکستان درباره تصمیم ترامپ برای طولانی کردن فشار اقتصادی بر ایران ابراز نگرانی کردهاند.
این مقام توضیح داد که کشورهای یادشده نگراناند فشار آمریکا برای توقف روابط تجاری با ایران، از جمله توقف پروازها و بستن مرزها، به بیثباتی در داخل کشورهای خودشان منجر شود.
قطر به دنبال وارد کردن چین و اروپا به مذاکرات
نخستوزیر قطر در نشست گروه هفت، گزارشی از تلاشهای میانجیگرانه کشورش و گفتوگوی روز قبل خود با ترامپ ارائه کرد.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی گفت که پس از دیدار با رئیسجمهور آمریکا، به این برداشت رسیده که فضای بیشتری برای ادامه تلاشهای دیپلماتیک ایجاد شده است.
بااینحال، همچنان دو مانع اساسی بر سر راه مذاکرات وجود دارد: اینکه کدام طرف باید نخستین گام را برای کاهش تنش بردارد و دو طرف بر سر چه اقداماتی برای اعتمادسازی توافق خواهند کرد.
نخستوزیر قطر همچنین اعلام کرد که میخواهد چین و کشورهای اروپایی را بهعنوان تضمینکنندگان توافق احتمالی وارد روند دیپلماتیک کند.
هدف از این اقدام، کاهش بیاعتمادی عمیق ایران نسبت به ترامپ است؛ زیرا تهران نگران است که رئیسجمهور آمریکا چند ماه پس از امضای توافق، آن را نقض کند و بار دیگر جنگ را از سر بگیرد.