پیروزی دموکرات‌ها در کنگره می‌تواند مانع اعمال تعرفه‌های مداوم ترامپ شود اما فشارها بر پکن در حوزه تایوان و فناوری را تشدید خواهد کرد.
پکن پس از پیروزی گسترده دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا تأکید کرد که به تلاش برای ایجاد «روابطی سازنده با ثبات راهبردی» با واشنگتن ادامه خواهد داد.
بااین‌حال، تحلیلگران معتقدند کنگره‌ای که تحت کنترل دموکرات‌ها قرار بگیرد، فشارها بر چین را در موضوعاتی مانند تایوان، هوش مصنوعی و محدودیت‌های صادراتی افزایش خواهد داد؛ هرچند ممکن است بخشی از ابهام‌ها و نااطمینانی‌های موجود در مذاکرات دو کشور را نیز از بین ببرد.
حزب جمهوری‌خواه ترامپ کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را از دست داده و به این ترتیب، دموکرات‌ها این اختیار را به دست آورده‌اند که بخش‌هایی از دستورکار قانون‌گذاری او را متوقف کنند و نظارت کنگره بر سیاست‌های دولت، از جمله رویکرد آن در قبال چین، را افزایش دهند.
افزایش فشار کنگره بر ترامپ درباره تایوان
براساس گزارش ساوت چاینا مورنینگ پست، وو شین‌بو رئیس مؤسسه مطالعات بین‌المللی دانشگاه فودان در شانگهای گفت که تغییر موازنه قدرت در کنگره قطعاً بر روابط چین و آمریکا تأثیر خواهد گذاشت.
او توضیح داد:
یکی از احتمالات این است که حزب دموکرات بر سر مسئله تایوان به ترامپ فشار بیاورد، او را به خیانت به تایوان و توسعه روابط با پکن متهم کند و برای ازسرگیری فروش تسلیحات آمریکا به تایوان تحت فشار قرار دهد.
ایالات متحده پیش از دیدار ترامپ و شی جین‌پینگ در ماه مه، فروش یک بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری به تایوان را متوقف کرده بود.
روزنامه ساوت چاینا مورنینگ پست در ماه سپتامبر گزارش داد که آمریکا در حال بررسی به تعویق انداختن اعلام فروش عمده تسلیحات به تایوان تا پس از نشست ماه نوامبر سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC) در شهر شنژن است.
وو شین‌بو در ادامه گفت: «شورای سرمایه‌گذاری آمریکا و چین ممکن است درباره کاهش محدودیت‌های سرمایه‌گذاری چین در آمریکا گفت‌وگو کند، اما حزب دموکرات از حمایت اتحادیه‌های کارگری برخوردار است و به همین دلیل به دنبال حمایت از بسیاری از صنایع، به‌ویژه صنعت خودروسازی است. بنابراین دموکرات‌ها با چنین اقدامی نیز مخالفت خواهند کرد.»
در ماه سپتامبر، ۲۷ نماینده دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا در نامه‌ای به ترامپ از او خواستند پیش از سفر رسمی شی جین‌پینگ به آمریکا، بازار این کشور را از طریق واردات خودرو، تولید داخلی یا ترتیبات دیگر به روی خودروسازان چینی باز نکند.
پکن و واشنگتن در جریان دیدار ترامپ و شی جین‌پینگ در پکن در ماه مه، برای ایجاد «شورای سرمایه‌گذاری آمریکا و چین» توافق کرده بودند.
کاخ سفید در جریان دومین نشست دو رئیس‌جمهور در واشنگتن در ماه سپتامبر اعلام کرد که این سازوکار تشکیل شده است. هدف از تأسیس آن، ایجاد بستری برای گفت‌وگوهای دولت با دولت درباره فرصت‌ها و موانع سرمایه‌گذاری بود.
وو شین‌بو همچنین گفت که کمیته ویژه مجلس نمایندگان آمریکا درباره رقابت راهبردی میان ایالات متحده و حزب کمونیست چین، مسائل اختلاف‌برانگیز میان دو کشور را بیش‌ازپیش برجسته خواهد کرد؛ موضوعی که به نوبه خود بر افکار عمومی، سیاست‌گذاری و قانون‌گذاری آمریکا در قبال چین تأثیر می‌گذارد.
پیروزی دموکرات‌ها به نفع مذاکرات تجاری چین است؟
وو شین‌بو درباره مذاکرات تجاری پکن و واشنگتن گفت که کنترل کنگره توسط دموکرات‌ها ممکن است به نفع این گفت‌وگوها باشد؛ زیرا دموکرات‌ها مانع خواهند شد که ترامپ دائماً از ابزار تعرفه‌های تجاری استفاده کند.
او گفت: «احساس می‌کنم این وضعیت ممکن است در واقع اتفاق خوبی [برای چین] باشد.»
فنگ چوچنگ بنیان‌گذار و شریک شرکت مشاوره راهبردی هوتونگ ریسرچ در پکن، نیز دیدگاهی مشابه مطرح کرد و گفت کنگره تحت کنترل دموکرات‌ها می‌تواند بخشی از نااطمینانی‌های موجود در مذاکرات چین و آمریکا را از میان ببرد.
فنگ توضیح داد که کنگره می‌تواند با تأثیرگذاری بر اجرای محدودیت‌های فناوری و صادراتی، سیاست چینِ کاخ سفید را محدود کند؛ به‌ویژه از طریق خودداری از اعطای معافیت‌های قانونی به ترامپ؛ معافیت‌هایی که یک کنگره تحت کنترل جمهوری‌خواهان ممکن بود با آن‌ها موافقت کند.
چنین معافیت‌هایی، یا حتی به تعویق انداختن اجرای برخی محدودیت‌ها، می‌توانست ابزارهای چانه‌زنی ارزشمندی برای ترامپ در مذاکرات با پکن باشد.
از نگاه پکن، این وضعیت در واقع یکی از عوامل مهم نااطمینانی را از معادله مذاکرات چین و آمریکا حذف می‌کند. پکن دیگر مجبور نیست این احتمال را در محاسبات خود لحاظ کند که ترامپ بتواند در ازای امتیازدهی چین، معافیت‌هایی را از کنگره دریافت کند.- فنگ چوچنگ
او افزود که مجلس نمایندگان تحت کنترل دموکرات‌ها، توانایی محدودی برای شکل دادن به دیپلماسی مستقیم میان رهبران دو کشور، یعنی ترامپ و شی جین‌پینگ، خواهد داشت.
به گفته فنگ، رئیس‌جمهور آمریکا همچنان اختیار قابل‌توجهی برای مذاکره با همتای چینی خود دارد، اما توانایی ترامپ برای عملی کردن برخی وعده‌هایی که به پکن می‌دهد محدودتر خواهد شد.
علاوه بر دیدار مجدد شی جین‌پینگ و ترامپ در شنژن در اواخر همین ماه، قرار است دو رئیس‌جمهور در ماه دسامبر نیز در جریان نشست گروه ۲۰ در میامی با یکدیگر دیدار کنند.
ترامپ به رئیس‌جمهوری ضعیف تبدیل می‌شود؟
ژائو مینگ‌هائو استاد مؤسسه مطالعات بین‌المللی دانشگاه فودان، نتایج انتخابات را تا این مرحله «سونامی آبی» و «پیروزی بزرگ» دموکرات‌ها توصیف کرد؛ نتیجه‌ای که به گفته او، ترامپ را به یک رئیس‌جمهور «اردک لنگ» (Lame Duck) تبدیل خواهد کرد؛ اصطلاحی سیاسی که به رئیس‌جمهوری با قدرت و نفوذ سیاسی کاهش‌یافته اشاره دارد.
کنگره تحت کنترل دموکرات‌ها احتمالاً پس از آغاز به کار در ژانویه، تحقیقات گسترده‌ای را درباره ترامپ، اعضای خانواده او و مقام‌های ارشد دولت آغاز خواهد کرد و در حوزه قانون‌گذاری و بودجه نیز در برابر برنامه‌های رئیس‌جمهور خواهد ایستاد.- ژائو مینگ‌هائو
او معتقد است انتخابات میان‌دوره‌ای جهت‌گیری کلی سیاست واشنگتن در قبال چین را تغییر نخواهد داد؛ زیرا تشدید رقابت راهبردی با پکن، موضوعی است که هر دو حزب آمریکا بر سر آن توافق دارند.
بااین‌حال، نتایج انتخابات می‌تواند ابزارهایی را که واشنگتن برای پیشبرد این رقابت به کار می‌گیرد، تغییر دهد.
هوش مصنوعی به محور تازه رقابت واشنگتن و پکن تبدیل می‌شود؟
در شرایطی که هوش مصنوعی، از مراکز داده گرفته تا مقررات‌گذاری، به یکی از موضوعات اصلی انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا تبدیل شده است، ژائو معتقد است پس از تسلط دموکرات‌ها بر کنگره، بحث‌های مربوط به این فناوری بیش‌ازپیش با رقابت میان آمریکا و چین گره خواهد خورد.
او گفت: «دموکرات‌ها ممکن است سیاست چین را به ابزاری برای اعمال فشار بر ترامپ تبدیل کنند. این مسئله چالش بسیار بزرگی برای پکن خواهد بود.»
در آینده، کاهش اقتدار سیاسی شخصی ترامپ نیز چالش بزرگی برای جایگاه تازه روابط مبتنی بر ثبات راهبردی خواهد بود که چین و آمریکا شکل داده‌اند؛ همچنین پیشرفت‌هایی را که در این زمینه حاصل شده، با چالش روبه‌رو خواهد کرد.- ژائو مینگ‌هائو
آیا شکست ترامپ می‌تواند به حل مسئله ایران کمک کند؟
چن فنگ‌یینگ کارشناس روابط چین و آمریکا مستقر در پکن گفت که نتایج انتخابات می‌تواند بر سیاست خارجی ترامپ، به‌ویژه در خاورمیانه و منطقه اقیانوس آرام، تأثیر بگذارد.
او با اشاره به اینکه اقتصاد آمریکا به‌جز مسئله تورم، از وضعیت نسبتاً قدرتمندی برخوردار است، انتخابات اخیر را انتخاباتی توصیف کرد که «با سیاست ترامپ در خاورمیانه گره خورده بود».
به گفته چن، با افزایش قدرت دموکرات‌ها و بیشتر شدن محدودیت‌های رئیس‌جمهور، ممکن است تلاش‌ها برای حل‌وفصل مسئله ایران سرعت بگیرد.
دامنه مانور ترامپ در سیاست خارجی محدودتر خواهد شد و سیاست خارجی آمریکا ممکن است محتاطانه‌تر شود. فکر نمی‌کنم او دوباره در منطقه اقیانوس آرام تنش‌آفرینی کند.
