شبیه‌سازی حمله آمریکا به ایران؛ فایننشال‌تایمز منتشر کرد

فایننشال تایمز گزارش داد: دونالد ترامپ هنوز به اهدافی که هشت ماه پیش، هنگام آغاز جنگ ایران با همراهی بنیامین نتانیاهو تعیین کرده بود دست نیافته است.

ایران همچنان کنترل کشور را در اختیار دارد، هیچ تعهدی درباره برنامه هسته‌ای خود نداده و موشک‌ها و پهپادهایش همچنان می‌توانند دارایی‌های آمریکا و متحدانش را هدف قرار دهند.

اکنون، در روزهای پایانی کارزار انتخاباتی میان‌دوره‌ای آمریکا که نارضایتی رأی‌دهندگان از افزایش قیمت انرژی و کالاهای اساسی ناشی از جنگ بر آن سایه انداخته است، ترامپ و نخست‌وزیر اسرائیل تهدید می‌کنند که بار دیگر ایران را بمباران خواهند کرد.

رئیس‌جمهوری آمریکا این هفته در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز گفت: «باید تصمیمی بگیرم. آیا کار را تمام کنم، کاری که انجام دادنش بسیار آسان خواهد بود، یا به توافق برسم؟»

با این حال، در شرایطی که انتظارها در واشنگتن و تهران برای ازسرگیری حملات ترامپ و نتانیاهو افزایش یافته است، فرماندهان پیشین ارتش آمریکا و تحلیلگران دفاعی می‌گویند چنین عملیاتی به‌هیچ‌وجه «آسان» نخواهد بود.

این تهدیدها موجی از تلاش‌های دیپلماتیک فشرده در منطقه به راه انداخته؛ زیرا نگرانی‌ها از پاسخ تلافی‌جویانه ایران در خلیج فارس و فراتر از آن افزایش یافته است.

مارک اسپر وزیر دفاع پیشین آمریکا در گفت‌وگو با فایننشال تایمز گفت: «فقط رئیس‌جمهور می‌داند در ذهنش چه می‌گذرد. دولت باید مجموعه‌ای روشن از اهدافی را که می‌خواهد در مرحله بعدی به آن‌ها برسد، همراه با راهبردی معتبر برای تحقق این اهداف، اعلام کند.»

هرگونه حمله به ایران ممکن است از نظر مدت، گستردگی و اهداف، به شیوه‌های متفاوتی اجرا شود. در این میان، اسرائیل خواستار چند روز بمباران سنگین شده است.

ترامپ هفته گذشته مدعی شد که در حال بررسی اجرای «یک عملیات کوچک دیگر به سبک خشم حماسی» است؛ اشاره‌ای به حملات چند هفته‌ای که در ماه فوریه آغازگر جنگ بود.

با این حال، رئیس‌جمهور آمریکا به دلیل محدودیت منابع نظامی با موانعی روبه‌روست.

جوزف ووتل فرمانده پیشین فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) می‌گوید یکی از گزینه‌های محدودتر می‌تواند گسترش حملات دریایی باشد.

این حملات می‌تواند رادارهای ساحلی، سامانه‌های موشکی ضدکشتی، پایگاه‌های پهپادی و محل استقرار قایق‌های کوچک را هدف قرار دهد.

- جوزف ووتل

به ادعای او، این عملیات نوعی اقدام مستمر برای تضعیف توان نظامی ایران خواهد بود تا حملات این کشور به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز مهار شود.

ووتل معتقد است که «این گزینه احتمالاً خطر نسبتاً کمی برای تشدید درگیری دارد، چون پیش‌تر نیز بسیاری از این اقدامات را انجام شده است».

با این حال، به گفته ووتل، ایران احتمالاً می‌تواند توانایی‌های آسیب‌دیده خود را نسبتاً سریع بازسازی کند.

با این حال، ترامپ و نتانیاهو آشکارا نشان داده‌اند که گزینه‌های بلندپروازانه‌تری را نیز بررسی می‌کنند.

رئیس‌جمهور آمریکا پیش‌تر ادعا کرده بود که با حمله به سه سایت اصلی برنامه هسته‌ای ایران در جریان جنگ ۱۲روزه در ژوئن ۲۰۲۵، این برنامه را «به‌طور کامل نابود کرده است».

با وجود این، آمریکا ممکن است حملات تازه‌ای را علیه اهداف هسته‌ای ایران آغاز کند.

گمان می‌رود ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران زیر آوار بمباران‌های قبلی آمریکا مدفون شده باشد. ترامپ در اظهارات خود احتمال داده که هدف محتمل حمله بعدی، کوه کلنگ‌ (Pickaxe Mountain) باشد؛ محلی که یک تأسیسات عمیق زیرزمینی و تاکنون هدف حمله قرارنگرفته در آن قرار دارد.

ترامپ در ماه اکتبر تهدید کرد که از قدرتمندترین بمب غیرهسته‌ای زرادخانه آمریکا، معروف به «مادر همه بمب‌ها»، علیه این تأسیسات زیرزمینی استفاده خواهد کرد.

اما بمب MOAB با وزن حدود ۲۱ هزار پوند، آن‌قدر بزرگ است که در بمب‌افکن‌های متعارف جا نمی‌گیرد. این بمب باید از محفظه یک هواپیمای ترابری کندرو از نوع C-130 رها شود؛ اقدامی که پرواز چنین هواپیمایی را در عمق خاک ایران با خطر روبه‌رو می‌کند.

تحلیلگران می‌گویند آمریکا در حملات قبلی به تأسیسات هسته‌ای زیرزمینی نطنز و فردو از سلاح دیگری به نام بمب نفوذگر مهمات سنگین (MOP) استفاده کرده بود؛ سلاحی که برای نفوذ به لایه‌های سنگ و سازه‌های بتنی مستحکم طراحی شده است.

دیوید آلبرایت فیزیک‌دان و متخصص تسلیحات هسته‌ای که ریاست مؤسسه علوم و امنیت بین‌المللی مستقر در واشنگتن را بر عهده دارد، می‌گوید آمریکا و اسرائیل احتمالاً اطلاعات بسیار کمتری از وضعیت برنامه هسته‌ای ایران نسبت به سال ۲۰۲۵ در اختیار دارند.

با این حال، او معتقد است احتمالاً مجموعه‌ای از تأسیسات و افرادی وجود دارند که آمریکا و اسرائیل از آن‌ها اطلاع دارند، اما اطلاعاتشان هنوز به‌صورت عمومی منتشر نشده است.

به گفته آلبرایت، برخی تأسیسات مرتبط با ساخت تسلیحات هسته‌ای تا پیش از آنکه اسرائیل به آن‌ها حمله کند، در سطح عمومی شناخته‌شده نبودند.

گزینه گسترده‌تر می‌تواند شامل کارزار نظامی چندروزه‌ای باشد که اهداف آن از کوه کلنگ‌زنی و ترور تا توان بازسازی‌شده موشکی و پهپادی ایران را در بر بگیرد.

زیرساخت‌های غیرنظامی، از جمله کارخانه‌ها، پالایشگاه‌های نفت و نیروگاه‌ها نیز می‌توانند در فهرست اهداف قرار بگیرند؛ این موضوع را تحلیلگران دفاعی مطرح کرده‌اند.

فایننشال تایمز پیش‌تر گزارش داده بود که نتانیاهو ماه گذشته چنین کارزار بمبارانی را آماده کرده بود، اما به دلیل مخالفت ترامپ آن را اجرا نکرد.

مقام‌های اسرائیلی اخیراً فهرست به‌روزشده‌ای از اهداف ایرانی را به پیت هگست وزیر جنگ آمریکا ارائه کرده‌ و گفته‌اند این فهرست بر اساس اطلاعاتی جدید تهیه شده است.

ووتل مدعی است هدف از گسترش دامنه حملات این است که «فشار بیشتری بر ایران وارد شود» تا به خواسته‌های ترامپ تن بدهد.

او این سناریو را محتمل‌ترین گزینه می‌داند.

جاناتان شانزر کارشناس خاورمیانه در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها مدعی است: «ایران تاب‌آوری خود را ثابت کرده است. ضربات سنگینی خورده، اما با وجود تمام فشارهای اقتصادی و نظامی، به‌نحوی همچنان پابرجا مانده است.»

سنتکام از اظهارنظر درباره طرح‌های احتمالی حمله خودداری کرده است. کاخ سفید نیز درباره گزینه‌های نظامی ارائه‌شده به ترامپ از سوی عالی‌ترین مقام‌های نظامی آمریکا توضیحی نداده است.

یکی از مقام‌های ارشد دولت آمریکا گفت: «ما درباره طرح‌های حساس نظامی که ممکن است وجود داشته باشند یا نداشته باشند، اظهارنظر نمی‌کنیم. وظیفه پنتاگون آماده‌کردن گزینه‌ها برای فرمانده کل قواست؛ کسی که برای اطمینان از اینکه ایران هرگز نتواند به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند، همه گزینه‌ها را روی میز دارد.»

یک کارزار نظامی گسترده‌تر، خطرهای بسیار بیشتری برای آمریکا و متحدانش به همراه خواهد داشت. به گفته تحلیلگران، نیاز به استفاده از هواپیماهای سرنشین‌دار برای هدف قراردادن برخی تأسیسات، خطرات بیشتری را متوجه خلبانان آمریکایی می‌کند.

بر اساس گزارش سرویس پژوهشی کنگره آمریکا، از زمان آغاز جنگ تاکنون ۸۱ فروند هواپیمای نظامی آمریکا از دست رفته یا آسیب دیده‌اند؛ از جمله تعدادی که پس از قرارگرفتن در معرض آتش ایران سقوط کرده‌اند.

همچنین ۲۱ نظامی آمریکایی در این جنگ کشته شده‌اند.

مقام‌های ایرانی هشدار داده‌اند که هرگونه حمله تازه با پاسخی بی‌سابقه روبه‌رو خواهد شد. این پاسخ می‌تواند شامل هدف قراردادن کابل‌های زیردریایی در تنگه هرمز و مراکز داده باشد.

ایران همچنین نشان داده که ممکن است پایگاه‌هایی را در اروپا که نیروهای آمریکایی از آن‌ها استفاده می‌کنند، هدف قرار دهد؛ از جمله پایگاهی در بلغارستان.

چنین اقدامی می‌تواند زمینه نخستین حمله مستقیم ایران به یک کشور اروپایی در جریان این درگیری را فراهم کند.

محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی در هفته‌های اخیر تهدید کرده که ایران طرح‌های عملیاتی جدید را به اجرا می‌گذارد، جبهه‌های تازه‌ای می‌گشاید و غافلگیری‌های بزرگ‌تری را رقم می‌زند که آمریکا و اسرائیل تاکنون در این درگیری تجربه نکرده‌اند.

ایران در ماه سپتامبر مدعی شد موشک جدیدی را در دریای عمان آزمایش کرده است. به گفته نیروهای نظامی ایران، این موشک قاسم بصیر نام دارد؛ موشکی که در سال ۲۰۲۵ رونمایی شد و برد آن ۱۲۰۰ کیلومتر اعلام شده است.

این موشک به سرجنگی مانورپذیر و جست‌وجوگر الکترواپتیکی مجهز است.

ارتش آمریکا نیز اعلام کرده که ناوهای جنگی این کشور در ماه سپتامبر از چندین حمله موشک بالستیک ایران جان سالم به در برده‌اند.

دنی سیتری‌نوویچ کارشناس ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل می‌گوید که «هدف قراردادن زیرساخت‌های حیاتی ایران، ماهیت جنگ را به‌طور بنیادین تغییر می‌دهد، احتمال پاسخ تلافی‌جویانه ایران علیه زیرساخت‌های مشابه در سراسر خلیج فارس را به‌شدت افزایش می‌دهد و مهار درگیری‌ را که همین حالا هم خطرناک است را بسیار دشوارتر می‌کند».

حملاتی که دسترسی مردم ایران به خدمات اساسی را مختل کند، احتمالاً پیامدهای انسانی شدیدی به دنبال خواهد داشت؛ آن هم برای جمعیتی که پیش از این نیز از تحریم‌های بین‌المللی و محاصره دریایی آمریکا آسیب دیده است.

لینت نوشباخر مشاور ارشد پیشین امنیتی دولت بریتانیا گفت: «حمله به زیرساخت‌های انرژی خلیج فارس تقریباً به‌طور قطع با حمله‌ای متقابل و مشابه به همین زیرساخت‌ها روبه‌رو خواهد شد؛ اتفاقی که بحران جهانی انرژی را تشدید می‌کند و قیمت سوخت را افزایش می‌دهد.»

ووتل همچنین هشدار داد چنین حملاتی می‌تواند به ازسرگیری حملات شبه‌نظامیان عراقی علیه اهداف آمریکایی و افزایش حملات نیروهای حوثی یمن به عربستان سعودی و کشتی‌رانی در دریای سرخ منجر شود.

اما آغاز حملات جدید فقط به انتخاب سناریوی نظامی بستگی ندارد؛ ذخیره مهمات نیز از جمله موضوعات مهمی است که آمریکا در حال حاضر با آن درگیر است.

مقام‌های آمریکایی، تحلیلگران و فعالان صنعت دفاعی می‌گویند ذخایر آمریکا از برخی مهمات حیاتی به‌شدت کاهش یافته است؛ به‌ویژه موشک‌های رهگیر مورد استفاده برای مقابله با پهپادها و موشک‌های ایران.

جبران این ذخایر نیز کار آسانی نیست.

مارک اسپر وزیر دفاع پیشین آمریکا گفت: «اگر کارزار نظامی تازه‌ای آغاز شود، باید انتظار پاسخ‌های نامتقارن ایران را داشته باشیم؛ از جمله حملات پهپادی و موشکی علیه زیرساخت‌های نظامی و غیرنظامی در منطقه.»

یکی از پرسش‌های مهم این است که آیا شرکای ما ذخایر کافی از موشک‌های رهگیر برای دفاع در برابر این حملات در یک دوره طولانی را در اختیار دارند یا خیر؟

- مارک اسپر

گزارشی که مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی مستقر در واشنگتن در ماه ژوئیه منتشر کرد، برآورد می‌کند ذخایر موشک‌های رهگیر پاتریوت آمریکا از ۲۳۳۰ فروند پیش از جنگ به کمتر از هزار فروند کاهش یافته است.

ذخایر موشک‌های رهگیر پیشرفته‌تر تاد نیز از ۴۵۲ فروند پیش از جنگ به کمتر از ۲۸۰ فروند رسیده است.

مارک کانسیان یکی از نویسندگان گزارش مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، گفت: «این ارقام از آن زمان تاکنون تغییر محسوسی نکرده‌اند.»

به گفته او، موشک‌های دوربرد زمین‌به‌زمین -از جمله تاماهاوک و موشک جدید ضربه دقیق (Precision Strike Missile)- در جریان این درگیری به‌شدت مصرف شده‌اند و جایگزینی آن‌ها بین یک تا پنج سال زمان می‌برد.

به گفته کانسیان، پنتاگون به‌ویژه نگران آن است که برای هرگونه درگیری احتمالی با چین، مهمات کافی در اختیار نداشته باشد.

جیسون کرو نماینده دموکرات کنگره آمریکا و نظامی پیشین ارتش که در کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان عضویت دارد، می‌گوید ترامپ گرفتار این تصور قدیمی نظامی شده که فقط باید با تشدید درگیری، مسئله را حل کنیم.

همین طرز فکر بود که ما را به ۲۵ سال جنگ و صرف بیش از سه تریلیون دلار در عراق و افغانستان کشاند.

- جیسون کرو