رقبای اصلی بنیامین نتانیاهو؛ چه کسانی برای نخست وزیری اسرائیل رقابت می‌کنند؟

بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل مدت‌ها در مسیری قرار داشت که به نظر می‌رسید به شکست او در انتخابات و کنار رفتنش از قدرت منتهی خواهد شد. با این حال، در آستانه انتخابات رقابت فشرده‌تر شده و رقبای او نیز هنوز مسیر روشنی برای رسیدن به قدرت ندارند.

رأی‌دهندگان روز سه‌شنبه به احزاب سیاسی رأی خواهند داد و کرسی‌های پارلمان بر اساس نظام نمایندگی تناسبی، میان نامزدهای حاضر در فهرست‌های انتخاباتی احزاب توزیع خواهد شد.

خبرگزاری رویترز در گزارشی به بررسی مهم‌ترین رقبای نتانیاهو در انتخابات پیش‌روی اسرائیل پرداخته است؛ انتخاباتی که نخستین رأی‌گیری پارلمانی این کشور پس از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به شمار می‌رود.

گادی آیزنکوت فرمانده پیشین ارتش اسرائیل که پسرش را در جنگ غزه از دست داده، یکی از مهم‌ترین رقبای نتانیاهو محسوب می‌شود.

آیزنکوت ۶۶ ساله تلاش کرده تصویری از خود به‌عنوان چهره‌ای خارج از ساختار سنتی سیاست، یک نظامی و طرفدار سیاست‌های سخت‌گیرانه امنیتی ارائه دهد.

پیشینه خانوادگی ساده و فداکاری‌های شخصی او، به‌ویژه کشته‌شدن پسرش در جنگ، تضاد آشکاری با دهه‌ها حضور نتانیاهو در بالاترین سطوح قدرت و پرونده‌های فساد مالی همچنان مفتوح او دارد.

آیزنکوت رهبری حزب میانه‌روی تازه‌تأسیسی به نام یشار (Yashar) را بر عهده دارد؛ واژه‌ای عبری به معنای راست‌کردار یا «درستکار».

نفتالی بنت نخست‌وزیر پیشین ۵۴ ساله، سیاستمداری راست‌گرا، کماندوی سابق، دستیار پیشین نتانیاهو و میلیونری فعال در صنعت فناوری‌های پیشرفته است.

او اکنون با یائیر لاپید نخست‌وزیر پیشین و سیاستمدار میانه‌رو متحد شده است.

حزب جدید آن‌ها با هم (Together) نام دارد و پیام‌های انتخاباتی‌اش بر التیام جامعه آسیب‌دیده اسرائیل و بازگرداندن به مسیر درست متمرکز است.

این دو سیاستمدار با وجود قرارداشتن در دو سوی متفاوت طیف سیاسی، پیش‌تر نیز با یکدیگر همکاری کرده بودند. ائتلاف آن‌ها در انتخابات سال ۲۰۲۱ توانست نتانیاهو را از قدرت کنار بزند.

آویگدور لیبرمن وزیر دفاع پیشین ۶۸ ساله زمانی از نزدیک‌ترین متحدان نتانیاهو بود.

لیبرمن که مواضع امنیتی و نظامی او حتی از نتانیاهو نیز تندروانه‌تر ارزیابی می‌شود، در سال ۲۰۱۸ از دولت نتانیاهو کناره‌گیری کرد و نخست‌وزیر را به نرمش بیش از حد در برابر شبه‌نظامیان فلسطینی در غزه متهم کرد.

او از آن زمان به یکی از سرسخت‌ترین منتقدان نتانیاهو تبدیل شده است.

حزب لیبرمن با نام «اسرائیل خانه ما» بخش بزرگی از حمایت خود را از جامعه مهاجران کشورهای اتحاد جماهیر شوروی سابق به دست می‌آورد.

یائیر گولان ژنرال پیشین ۶۴ ساله پس از آنکه در جریان حمله ۷ اکتبر حماس به نجات افراد گرفتار در یکی از مناطق هدف حمله کمک کرد، مورد تحسین قرار گرفت.

او رهبری حزب «دموکرات‌ها» را بر عهده دارد؛ حزبی که بر پایه بقایای حزب تاریخی کارگر اسرائیل و حزب کوچک‌تر چپ‌گرای مرتص تشکیل شده است.

بتسلئیل اسموتریچ وزیر دارایی ۴۶ ساله و ایتامار بن‌گویر وزیر امنیت ملی ۵۰ ساله، هر دو به دلیل سیاست‌های راست افراطی خود در قبال فلسطینیان، با نظارت و انتقاد شدید بین‌المللی روبه‌رو بوده‌اند.

اسموتریچ نقش اصلی را در گسترش سریع شهرک‌سازی اسرائیل در کرانه باختری ایفا کرده و مدعی شده که این اقدامات ایده تشکیل کشور مستقل فلسطین را پایان دهد.

بن‌گویر که در سال ۲۰۰۷ به اتهام تحریک نژادپرستانه علیه اعراب محکوم شد، از اجرای مجازات اعدام برای شبه‌نظامیان فلسطینی محکوم‌شده حمایت کرده است.

او همچنین شرایط زندان را برای فلسطینیان زندانی سخت‌تر کرده و در جهت آسان‌ترشدن مالکیت سلاح برای شهروندان اسرائیلی تلاش کرده است.

هر دو سیاستمدار از اخراج فلسطینیان از نوار غزه و اسکان دوباره اسرائیلی‌ها در این منطقه حمایت کرده‌اند.

از سوی دیگر، نتانیاهو سال‌ها برای بقای سیاسی خود به حمایت دو حزب یهودی فوق‌ارتدوکس، یعنی «یهودیت متحد توراتی» و «شاس»، وابسته بوده است.

این احزاب خواهان آن هستند که اعضای جوامع مذهبی آن‌ها عمدتاً از خدمت سربازی اجباری معاف باشند.

این مطالبه، همراه با مشارکت پایین اعضای این جوامع در بازار کار و وابستگی آن‌ها به کمک‌های دولتی، خشم بسیاری از اسرائیلی‌ها را برانگیخته است؛ به‌ویژه اکنون که کشور در وضعیت جنگی قرار دارد.

احزابی که به‌طور مشخص با هیچ‌یک از دو اردوگاه سیاسی همسو نیستند، ممکن است در نهایت توازن قدرت را به سود نتانیاهو یا رقبای او تغییر دهند.

از جمله این احزاب می‌توان به «رعام» و «فهرست مشترک» اشاره کرد؛ دو حزبی که نمایندگی اقلیت عرب اسرائیل را بر عهده دارند؛ جمعیتی که حدود ۲۰ درصد ساکنان این کشور را تشکیل می‌دهد.

در کنار آن‌ها، حزب راست‌گرای تازه‌تأسیس «مردم اسرائیل» و حزب راست میانه «نیروهای ذخیره» نیز قرار دارند.

جایگاه این دو حزب در نظرسنجی‌ها نوسان داشته و هنوز مشخص نیست در نهایت به کدام‌یک از دو اردوگاه سیاسی نزدیک خواهند شد.